علت پوسیدگی دندان از کنار لثه چیست؟ چه روش هایی برای جلوگیری از آن است؟

علت پوسیدگی دندان از کنار لثه چیست؟ + ۶ روش قطعی جلوگیری

لبخند زیبا و دندان های سالم، یکی از مهمترین ارکان زیبایی و سلامت عمومی بدن هستند. با این حال، بسیاری از افراد با وجود رعایت بهداشت دهان، ناگهان متوجه حساسیت، تغییر رنگ یا ایجاد حفره در قسمت های پایینی دندان و نزدیک به لثه خود میشوند. پوسیدگی دندان از کنار لثه (که در دندانپزشکی به آن پوسیدگی طوق دندان یا پوسیدگی کلاس ۵ نیز گفته میشود)، یکی از شایع ترین و در عین حال دردناکترین انواع پوسیدگی است. این نوع آسیب به دلیل نزدیکی به ریشه دندان و عصب، میتواند به سرعت پیشرفت کرده و مشکلات جدی تری را به همراه داشته باشد.

امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان علت پوسیدگی دندان از کنار لثه چیست؟ چه روش هایی برای جلوگیری از آن است؟ را می توانید مشاهده کنید.

همچنین بخوانید: روش های خانگی از بین بردن جرم سیگار و اثرات آن از روی دندان

پوسیدگی دندان از کنار لثه (پوسیدگی طوق دندان) چیست؟

برای درک بهتر این مشکل، ابتدا باید با ساختار دندان آشنا شویم. تاج دندان (بخش سفید رنگی که میبینیم) توسط لایه ای بسیار سخت به نام مینا پوشیده شده است. اما قسمت پایین دندان و ریشه که معمولا زیر لثه قرار دارد، فاقد میناست و توسط لایه ضعیف تری به نام سمنتوم محافظت میشود. وقتی لثه ها به هر دلیلی عقب نشینی میکنند، این لایه ضعیف در معرض محیط دهان، باکتریها و اسیدها قرار میگیرد. از آنجا که سمنتوم مقاومت بسیار کمتری نسبت به مینای دندان دارد، روند پوسیدگی در این ناحیه (یعنی دقیقا در مرز بین دندان و لثه) با سرعت بسیار بیشتری اتفاق میافتد.

علت پوسیدگی دندان از کنار لثه چیست؟

بروز این مشکل معمولا یکشبه اتفاق نمیافتد و نتیجه مجموعه ای از عادات و شرایط مخرب است. در ادامه، مهمترین عواملی که باعث ایجاد این نوع پوسیدگی میشوند را به صورت دقیق بررسی میکنیم:

۱. تجمع پلاک های میکروبی (جرم دندان)

شیار بین دندان و لثه، پناهگاه بسیار مناسبی برای تجمع باکتر یهاست. اگر مسواک زدن به درستی انجام نشود، پلاک های میکروبی در این نواحی رسوب میکنند. باکتری های موجود در پلاک، مواد قندی موجود در غذا را مصرف کرده و اسید تولید میکنند. این اسید به مرور زمان باعث حل شدن مواد معدنی دندان در ناحیه طوق و ایجاد پوسیدگی میشود.

۲. تحلیل لثه (عقب نشینی لثه)

همانطور که گفته شد، تحلیل لثه یکی از اصلی ترین دلایل این نوع پوسیدگی است. وقتی لثه پایین میرود، ریشه آسیب پذیر دندان نمایان میشود. تحلیل لثه خود میتواند به دلایل زیر رخ دهد:

مسواک زدن خشن و غیر اصولی: استفاده از مسواکهای زبر و کشیدن افقی و محکم آنها روی دندانها.
افزایش سن: با بالا رفتن سن، بافت لثه به طور طبیعی کمی تحلیل میرود.
بیماری های پریودنتال (عفونت لثه): التهاب و عفونت بافتهای نگهدارنده دندان.

۳. خشکی دهان (زروستومیا)

بزاق دهان نقش یک دهانشویه طبیعی را بازی میکند؛ بزاق اسیدها را خنثی کرده و باکتریها را میشوید. افرادی که به دلیل مصرف داروهای خاص (مانند داروهای فشار خون یا ضد افسردگی)، بیماری دیابت، یا تنفس دهانی دچار خشکی دهان هستند، به شدت در معرض پوسیدگی دندان از کنار لثه قرار دارند.

همچنین بخوانید: قرص متروماکس برای عفونت واژن و عفونت دندان

۴. مصرف زیاد قند و مواد اسیدی

رژیم غذایی سرشار از کربوهیدرات، شیرینی جات، نوشابه های گازدار و آبمیوه های صنعتی، سوخت لازم را برای باکتری های دهان فراهم میکند. مصرف مداوم این مواد باعث میشود محیط دهان دائما اسیدی بماند و دندانها از ناحیه نزدیک به لثه دچار خوردگی شوند.

۵. استفاده نکردن از نخ دندان

مسواک به تنهایی نمیتواند فضای بین دندانها و همچنین فضای کمی که در زیر لبه لثه وجود دارد را تمیز کند. باقی ماندن ذرات غذا در این نواحی، مستقیما به پوسیدگی کنار لثه ختم میشود.

علائم و نشانه های پوسیدگی دندان نزدیک لثه

تشخیص زود هنگام این مشکل میتواند از عصب کشی یا حتی کشیدن دندان جلوگیری کند. مهمترین علائم عبارتند از:

حساسیت دندانی: احساس درد یا تیر کشیدن دندان هنگام خوردن غذاها و نوشیدنی های سرد، گرم، شیرین یا ترش.
تغییر رنگ: مشاهده لکه های زرد، قهوه ای، سیاه یا حتی گچی رنگ در نزدیکی خط لثه.
احساس فرورفتگی: اگر با زبان یا ناخن خود در نزدیکی لثه احساس گیر کردن یا وجود یک شیار و حفره میکنید.
التهاب و خونریزی لثه: اغلب پوسیدگی های این ناحیه با التهاب، قرمزی و خونریزی لثه هنگام مسواک زدن همراه هستند.

همچنین بخوانید: برای عفونت دندان بعد از کشیدن چه قرصی بخوریم؟

چه روشهایی برای جلوگیری از پوسیدگی دندان از کنار لثه وجود دارد؟

پیشگیری همیشه بهتر، ارزان تر و بدون دردتر از درمان است. با رعایت چند راهکار ساده اما مستمر، میتوانید به راحتی از پوسیدگی طوق دندان جلوگیری کنید:

۱. اصلاح روش مسواک زدن

مهمترین قدم، یادگیری روش صحیح مسواک زدن است. از یک مسواک با موهای نرم استفاده کنید. مسواک را با زاویه ۴۵ درجه نسبت به خط لثه قرار دهید، به طوری که موهای مسواک کمی وارد شیار لثه شود. سپس با حرکات لرزشی و دایره ای کوچک، پلاک ها را تمیز کرده و در نهایت مسواک را به سمت سطح جونده دندان بکشید. هرگز مسواک را با فشار بالا و به صورت افقی روی دندانها اره نکنید.

۲. استفاده روزانه و اصولی از نخ دندان

نخ دندان کشیدن یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است. نخ دندان را به آرامی به شکل حرف C دور دندان بپیچید و آن را کمی زیر خط لثه ببرید تا پلاک های مخفی شده در آن ناحیه به طور کامل خارج شوند.

۳. استفاده از محصولات حاوی فلوراید

فلوراید میتواند ساختار مینا و سمنتوم دندان را مقاوم کرده و حتی پوسیدگی های بسیار اولیه را متوقف کند. از خمیر دندان های حاوی فلوراید استفاده کنید و در صورت تجویز دندانپزشک، دهانشویه های فلوراید دار (بدون الکل) را در روتین شبانه خود قرار دهید.

۴. مدیریت و کنترل خشکی دهان

اگر دائما احساس خشکی در دهان دارید، حتما مصرف آب روزانه خود را افزایش دهید. جویدن آدامس های بدون قند (حاوی زایلیتول) میتواند به تحریک غدد بزاقی کمک کند. در موارد شدیدتر، مشورت با پزشک برای تغییر داروها یا استفاده از بزاق مصنوعی ضروری است.

۵. داشتن رژیم غذایی سالم

تعداد دفعات مصرف مواد قندی در طول روز را کاهش دهید. اگر نوشیدنی شیرین یا اسیدی مصرف میکنید، از نی استفاده کنید تا تماس مایع با دندانها به حداقل برسد و پس از آن حتما مقداری آب بنوشید. مصرف غذاهای حاوی کلسیم، پنیر و سبزیجات ترد (مانند هویج و سیب) به تمیز شدن طبیعی دندانها کمک میکند.

۶. مراجعه منظم به دندانپزشک

هر ۶ ماه یکبار برای معاینه و در صورت نیاز، جرم گیری به دندانپزشک مراجعه کنید. جرم گیری تخصصی، پلاک های سخت شده (جرم) را از بالا و زیر لثه پاک کرده و از تحلیل لثه و پوسیدگی های بعدی به شدت جلوگیری میکند.

همچنین بخوانید: چگونه حساسیت دندان را از بین ببریم؟درمان خانگی حساس شدن دندان

روشهای درمان پوسیدگی دندان از کنار لثه

اگر متاسفانه دچار این نوع پوسیدگی شده اید، دندانپزشک بر اساس عمق آسیب، یکی از روش های زیر را انتخاب میکند:

فلوراید تراپی: برای پوسیدگی های سطحی و متوقف کردن روند آن.

ترمیم و پر کردن (کامپوزیت): استفاده از مواد همرنگ دندان برای پر کردن حفره ایجاد شده در کنار لثه.

عصب کشی (درمان ریشه): در صورتی که پوسیدگی به دلیل نزدیکی به عصب، به مغز دندان نفوذ کرده باشد.

سخن آخر

علت پوسیدگی دندان از کنار لثه، غالبا ترکیبی از تحلیل لثه، مسواک زدن نادرست و تجمع پلاک های باکتریایی است. از آنجا که مینای دندان در ناحیه طوق و ریشه بسیار نازک است و یا اصلا وجود ندارد، دندان های شما در این قسمت بسیار آسیب پذیر هستند. با رعایت بهداشت اصولی، استفاده مداوم از نخ دندان، مسواک زدن با حرکات ملایم و مراجعه منظم به دندانپزشک، میتوانید از داشتن دندان هایی سالم و لبخندی زیبا تا سالیان طولانی لذت ببرید. به یاد داشته باشید که مراقبت از لثه ها، کلید اصلی حفظ سلامت ریشه دندانهاست.