چگونه بفهمیم به گلوتن حساسیت داریم؟ علائم حساسیت به گلوتن در کودکان و بزرگسالان

تشخیص حساسیت به گلوتن

آیا تا به حال پیش آمده که بعد از خوردن یک بشقاب پاستا، یک تکه نان گرم یا حتی یک تکه کیک، احساس خستگی شدید، نفخ یا دلدرد کنید؟ بسیاری از افراد این علائم را به پای پرخوری یا خستگی روزانه میگذارند، اما حقیقت این است که ممکن است پای یک مقصر پنهان در میان باشد: گلوتن.در سالهای اخیر، رژیم های بدون گلوتن بسیار محبوب شده اند، اما حساسیت به گلوتن صرفا یک ترند غذایی نیست؛ بلکه یک وضعیت واقعی و آزار دهنده است که کیفیت زندگی بسیاری از افراد را تحت تاثیر قرار میدهد. در این مقاله کامل و سئو شده، به زبانی ساده و روان بررسی میکنیم که گلوتن چیست، تفاوت آن با بیماری سلیاک در چیست و چگونه میتوانید با شناخت دقیق علائم در خود یا کودکتان، متوجه این حساسیت شوید.

امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان چگونه بفهمیم به گلوتن حساسیت داریم؟ علائم حساسیت به گلوتن در کودکان و بزرگسالان را می توانید مشاهده کنید.

همچنین بخوانید: درمان خانگی حساسیت به بادمجان

گلوتن چیست و در چه غذاهایی یافت میشود؟

گلوتن خانوادها ی از پروتئین هاست که به طور طبیعی در برخی از غلات مانند گندم، جو و چاودار (رای) یافت میشود. این پروتئین ها مانند یک چسب عمل میکنند و به خمیر خاصیت کشسانی و بافتی جویدنی میبخشند. به همین دلیل است که نان های پخته شده با آرد گندم، بافتی پفدار و نرم دارند.

گلوتن در غذاهای بسیار متنوعی وجود دارد، از جمله:

انواع نان، ماکارونی، پاستا و رشته فرنگی
کیک ها، بیسکویت ها و شیرینی جات
غلات صبحانه
سس های آماده (مانند سس سویا)
و حتی برخی از داروها و مکمل ها (به عنوان پر کننده)

حساسیت به گلوتن چه تفاوتی با سلیاک دارد؟

برای درک بهتر علائم، بسیار مهم است که تفاوت میان سه وضعیت مختلف را بدانیم:

بیماری سلیاک: یک بیماری خود ایمنی جدی است. وقتی فرد مبتلا به سلیاک گلوتن مصرف میکند، سیستم ایمنی بدن به پرزهای روده کوچک حمله کرده و آنها را از بین میبرد. این موضوع باعث سوء تغذیه شدید میشود.

آلرژی به گندم: یک واکنش آلرژیک فوری (مانند خارش، تورم یا مشکلات تنفسی) به پروتئین های گندم است و ربطی به جو یا چاودار ندارد.

حساسیت به گلوتن غیر سلیاکی : موضوع اصلی این مقاله است. در این حالت، فرد با مصرف گلوتن علائمی شبیه به سلیاک را تجربه میکند، اما آزمایش های خون و روده نشان میدهند که هیچ آسیب بافتی به روده وارد نشده و سیستم ایمنی واکنش خود ایمنی نشان نداده است. با این حال، فرد واقعا بیمار میشود و با قطع گلوتن، علائم ش از بین میروند.

همچنین بخوانید: علائم حساسیت به پروتئین گاوی در نوزادان

علائم حساسیت به گلوتن در بزرگسالان

علائم حساسیت به گلوتن میتواند از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت باشد. برخی افراد علائم گوارشی را تجربه میکنند، در حالی که برخی دیگر بیشتر دچار مشکلات عصبی یا پوستی میشوند. شایع ترین علائم در بزرگسالان عبارتند از:

۱. مشکلات گوارشی (شایع ترین علامت)

نفخ شکم: احساس پر بودن، تورم و تجمع گاز در شکم پس از مصرف نان یا پاستا یکی از رایج ترین نشانه هاست.

اسهال و یبوست تناوبی: تغییرات مداوم در عادات دفع. برخی افراد اسهال مزمن را تجربه میکنند، در حالی که برخی دیگر دچار یبوست های دردناک میشوند.

درد معده و شکم: دردهای کرامپی و پیچش شکم که معمولا چند ساعت پس از خوردن وعده غذایی حاوی گلوتن بروز میکند.

همچنین بخوانید: برای رفع حساسیت دارویی چی بخوریم؟

۲. خستگی مفرط و افت انرژی

بسیاری از افراد مبتلا به حساسیت گلوتن گزارش میدهند که پس از مصرف غذاهای حاوی این پروتئین، دچار خستگی شدید و بیحالی میشوند. این خستگی با استراحت معمولی برطرف نمیشود و فرد احساس میکند انرژی بدنش به طور کامل تخلیه شده است.

۳. مه مغزی

مه مغزی یکی از علائم آزاردهنده حساسیت به گلوتن است. فرد در این حالت احساس میکند:

تمرکز کردن برایش سخت است.
دچار فراموشی های کوتاه مدت میشود.
افکارش کند و مبهم هستند.

۴. مشکلات پوستی

گلوتن میتواند باعث بروز واکنش های التهابی در پوست شود. علائمی مانند خارش های بی دلیل، اگزما، آکنه و وضعیتی به نام پوست مرغی (کراتوز پیلاریس) که به صورت برجستگی های ریز روی بازوها و رانها ظاهر میشود، میتواند با مصرف گلوتن تشدید شود.

۵. درد مفاصل و عضلات

از آنجا که حساسیت به گلوتن باعث ایجاد التهاب در بدن میشود، این التهاب میتواند خود را به صورت دردهای مفصلی (مانند درد زانو یا مچ دست) و دردهای عضلانی نشان دهد که دلیل مشخصی (مانند ورزش سنگین یا آسیب دیدگی) ندارند.

۶. سردرد و میگرن

مطالعات نشان داده اند که افراد حساس به گلوتن بسیار بیشتر از افراد عادی مستعد ابتلا به سردردهای میگرنی و سردردهای تنشی و مزمن هستند.

۷. تغییرات خلقی، اضطراب و افسردگی

ارتباط بین روده و مغز بسیار قوی است. التهاب ناشی از حساسیت در دستگاه گوارش میتواند بر تولید انتقال دهنده های عصبی مانند سروتونین تاثیر گذاشته و منجر به نوسانات خلقی، اضطراب و حتی افسردگی شود.

همچنین بخوانید: قویترین قرص ضد حساسیت پوستی

علائم حساسیت به گلوتن در کودکان و نوزادان

تشخیص حساسیت به گلوتن در کودکان کمی دشوارتر است، زیرا آنها همیشه نمیتوانند احساسات و دردهای خود را به درستی بیان کنند. با این حال، به عنوان یک والد، باید به نشانه های زیر دقت کنید:

۱. مشکلات گوارشی مداوم

دلدرد مزمن: کودکی که مدام از درد شکم شکایت دارد، به ویژه پس از خوردن ساندویچ، بیسکویت یا ماکارونی.

اسهال بدبو و رنگ پریده: تغییر در ظاهر و بوی مدفوع کودک.

حالت تهوع و استفراغ: در برخی کودکان، معده به سرعت به ورود گلوتن واکنش نشان داده و آن را پس میزند.

۲. اختلالات رفتاری و خلقی

کودکانی که به گلوتن حساسیت دارند ممکن است پس از مصرف آن به شدت بهانه گیر، تحریکپذیر و بیقرار شوند. در برخی موارد، علائم حساسیت به گلوتن با علائم اختلال کم توجی-بیش فعالی اشتباه گرفته میشود.

۳. مشکلات رشد

اگر حساسیت به گلوتن باعث سوء هاضمه و عدم جذب مواد مغذی در کودک شود، ممکن است متوجه شوید که کودک شما نسبت به همسن و سال های خود رشد قدی یا وزنی مناسبی ندارد.

۴. بثورات پوستی و خارش

همانند بزرگسالان، کودکان نیز ممکن است دچار اگزما، خشکی شدید پوست یا لکه های قرمز و خارشدار در نواحی مختلف بدن (مخصوصا آرنج و زانو) شوند.

همچنین بخوانید: علت حساسیت نوزاد به شیر خشک چیست

چگونه بفهمیم به گلوتن حساسیت داریم؟

تشخیص حساسیت به گلوتن غیر سلیاکی بیشتر یک فرآیند حذفی است. یعنی هیچ آزمایش خون خاصی وجود ندارد که مستقیما بگوید شما به گلوتن حساسیت دارید. در عوض، پزشکان از مسیر زیر برای تشخیص استفاده میکنند:

مرحله اول: قطع نکردن گلوتن

بسیار مهم: اگر فکر میکنید به گلوتن حساسیت دارید، هرگز قبل از مراجعه به پزشک رژیم بدون گلوتن نگیرید. اگر گلوتن را حذف کنید، آزمایش های پزشکی مربوط به بیماری سلیاک نتایج کاذب (منفی اشتباه) نشان خواهند داد.

مرحله دوم: انجام آزمایش خون برای رد سلیاک و آلرژی

پزشک ابتدا آزمایش خونی تجویز میکند تا آنتی بادی های مربوط به بیماری سلیاک و همچنین آلرژی به گندم را بررسی کند. اگر این آزمایش ها مثبت باشند، مشکل شما سلیاک یا آلرژی است. اما اگر منفی باشند، به مرحله بعدی میرویم.

مرحله سوم: رژیم غذایی حذفی

اگر سلیاک و آلرژی رد شوند، پزشک از شما میخواهد که یک دوره رژیم حذفی سختگیرانه را آغاز کنید:

حذف کامل: شما باید به مدت ۲ تا ۶ هفته، تمام منابع گلوتن را به طور صددرصد از رژیم غذایی خود حذف کنید. در این مدت باید برچسب تمام مواد غذایی را به دقت بخوانید.

ثبت علائم: در این مدت در یک دفترچه یادداشت کنید که آیا علائمتان (نفخ، خستگی، سردرد و…) بهبود یافته اند یا خیر.

معرفی مجدد (چالش گلوتن): پس از این دوره، در صورتی که علائم کاملا از بین رفته باشند، پزشک از شما میخواهد دوباره مقداری گلوتن مصرف کنید. اگر با خوردن گلوتن علائم بلافاصله برگردند، تشخیص حساسیت به گلوتن قطعی میشود.

همچنین بخوانید: درمان خانگی حساسیت به آناناس

زندگی با حساسیت به گلوتن: جایگزینهای سالم

اگر متوجه شدید که به گلوتن حساسیت دارید، دنیا به آخر نرسیده اس.! امروزه گزینه های بدون گلوتن به وفور در دسترس هستند. برای مدیریت این شرایط، کافی است مواد زیر را جایگزین غلات حاوی گلوتن کنید:

غلات بدون گلوتن طبیعی: برنج، کینوا، ذرت، ارزن، گندم سیاه و جو دوسر (به شرطی که برچسب بدون گلوتن داشته باشد، زیرا جو دوسر معمولا در کارخانه ها با گندم آلوده میشود).
آردهای جایگزین: آرد بادام، آرد نارگیل، آرد برنج و آرد نخودچی برای پخت و پز.
تمرکز بر غذاهای طبیعی: گوشت تازه، مرغ، ماهی، تخم مرغ، انواع میوه ها، سبزیجات، حبوبات و مغزها همگی به طور طبیعی فاقد گلوتن هستند.

سخن آخر

شناخت علائم حساسیت به گلوتن در کودکان و بزرگسالان اولین قدم برای بازگشت به سلامتی است. به یاد داشته باشید که هرگز به طور خودسرانه و پیش از انجام آزمایش های لازم، گلوتن را از رژیم غذایی خود حذف نکنید. با یک پزشک متخصص گوارش یا متخصص تغذیه مشورت کنید، مسیر تشخیص (رد سلیاک و رژیم حذفی) را طی کنید و در صورت تایید حساسیت، با آغوش باز به استقبال یک سبک زندگی جدید، سالم تر و بدون درد و نفخ بروید. گوش دادن به صدای بدنتان، کلید اصلی داشتن یک زندگی شاداب و پر انرژی است.