گل اکسالیس یا همان شبدر زینتی یکی از آن گیاهان آپارتمانی است که با دیدن رنگ خاص برگ هایش هر کسی را وسوسه می کند تا یک گلدان از آن را روی میز کار یا کنار پنجره اش داشته باشد. این گیاه علاوه بر برگ های خاص گل های ظریفی هم می دهد که زیبایی اش را چند برابر می کند.
شاید شنیده باشید که نگهداری از این گیاه کمی قلق دارد و ممکن است کمی چالش برانگیز به نظر برسد اما اگر اصول مراقبت و پرورش گل اکسالیس را بلد باشید می توانید به راحتی از آن نگهداری کنید. در ادامه این مطلب قرار است تمام فوت و فن های لازم برای زنده نگه داشتن و تکثیر کردن و شاداب ماندن این گیاه دوست داشتنی را با هم مرور کنیم.
مراقبت از گل اکسالیس
اگر گل اکسالیس شرایط خوبی داشته باشد هم در باغچه رشد می کند و هم در گلدان. برای اینکه این گیاه سرحال بماند بهتر است آن را در جایی بگذارید که نور کافی داشته باشد و هر وقت سطح خاک رو به خشکی رفت آبیاری اش کنید. تغذیه منظم هم در فصل رشد اهمیت زیادی دارد چون به رشد بهتر گیاه کمک می کند و باعث می شود برگ ها و گل ها شاداب تر بمانند.
نکته مهم این است که گل اکسالیس در بیشتر مناطق از پاییز تا بهار فعال تر است و در همین دوره رشد می کند و گل می دهد. اما در تابستان ممکن است وارد دوره خواب شود. در این زمان برگ ها و ساقه ها کم کم خشک می شوند و از بین می روند.
اگر چنین حالتی دیدید نباید نگران شوید. فقط آبیاری را کمتر کنید و کوددهی را موقتاً کنار بگذارید. به محض اینکه جوانه های تازه ظاهر شدند و گیاه دوباره شروع به رشد کرد می توانید روال عادی مراقبت و پرورش گل اکسالیس را از سر بگیرید. در ادامه بیشتر در مورد شرایط پرورش این گل زیبا صحبت می کنیم:
نور
گل اکسالیس نور زیاد را دوست دارد و در جایی که آفتاب مستقیم یا نیم سایه روشن داشته باشد بهتر رشد می کند. این گیاه در طول روز به حدود چهار ساعت نور مستقیم نیاز دارد. اگر آن را در فضای باز نگه می دارید و هوا گرم و خشک است بهتر است از آفتاب تند بعدازظهر کمی دور بماند چون گرمای شدید می تواند به برگ هایش آسیب بزند.
در خانه هم بهتر است گلدان را نزدیک پنجره ای بگذارید که نور خوبی وارد می کند. برای اینکه همه بخش های گیاه یکنواخت رشد کنند هر چند وقت یک بار گلدان را بچرخانید. اگر نور کم باشد اگزالیس ضعیف می شود و برگ ها کم پشت و ساقه ها بلند و بی حالت می شوند.
خاک
گل اکسالیس با بیشتر خاک ها کنار می آید به شرطی که آب در گلدان نماند. اگر خاک دیر خشک شود ریشه ها خیلی زود آسیب می بینند و ممکن است دچار پوسیدگی شوند. برای این گیاه خاک لومی یا ماسه ای انتخاب خوبی است.
اگر هم از خاک های آماده مخصوص گلدان استفاده می کنید فقط دقت کنید که زهکشی خوبی داشته باشد. در مراقبت و پرورش گل اکسالیس همین نکته ساده نقش مهمی دارد چون رطوبت اضافی بزرگ ترین دشمن ریشه های این گیاه است.
آب
گل اکسالیس جوان به رطوبت بیشتری نیاز دارد و خاک آن نباید زیاد خشک شود. اما گیاه بالغ کمی مقاوم تر است و می تواند خشکی کوتاه را تحمل کند. در فصل رشد هر زمان که سطح خاک خشک شد آبیاری کنید.
وقتی گیاه وارد خواب تابستانی می شود آبیاری باید خیلی کمتر شود. در این دوره معمولا هر دو یا سه هفته یک بار و آن هم با مقدار کم آب کافی است تا خاک کاملاً خشک نشود. آب زیاد در این زمان بیشتر از کم آبی به گیاه آسیب می زند.
دما و رطوبت
گل اکسالیس در دمای ۱۵ تا ۲۴ درجه بهترین حالت را دارد و به همین دلیل برای فضای داخل خانه هم گزینه مناسبی است. دمای معمول اتاق برایش مناسب است و شب های خنک را هم تحمل می کند. فقط نباید دما خیلی پایین بیاید و از ۱۰ درجه کمتر شود.
اگر گیاه در فضای باز است آن را از باد شدید حفظ کنید. داخل خانه هم نباید کنار پنجره سرد یا جلوی باد کولر و بخاری باشد. اگزالیس با رطوبت متوسط بهتر کنار می آید و لازم نیست محیط بیش از حد مرطوب باشد.
کود
در فصل رشد بهتر است هر چند وقت یک بار از کود مایع یا کودهای کندرها استفاده کنید و مقدار مصرف را دقیقاً طبق دستور روی بسته بندی رعایت کنید. برای گیاهان آپارتمانی کود مایع معمولاً انتخاب راحت تری است.
اگر بخواهید رشد گیاه بهتر شود می توانید کمی کمپوست هم با خاک گلدان ترکیب کنید. این کار به تقویت ریشه ها کمک می کند و در ادامه روی شادابی برگ ها و گل دهی هم اثر خوبی می گذارد.
تکثیر گل اکسالیس
گل اکسالیس بالغ را می توان با تقسیم بوته تکثیر کرد. بهترین زمان برای این کار فصل رشد است. این روش هم ساده است و هم به مقرون به صرفه بودن مراقبت و پرورش گل اکسالیس کمک می کند.
برای تکثیر ابتدا گیاه را با دقت از خاک بیرون بیاورید تا ریشه ها آسیب نبینند. بعد توده ریشه را به چند بخش تقسیم کنید. بهتر است هر بخش کمی خاک دور ریشه داشته باشد تا گیاه راحت تر جا بیفتد. اگر ریشه ها خیلی درهم بودند می توانید با قیچی باغبانی تمیز آن ها را جدا کنید.
سپس هر بخش را جداگانه در گلدان یا باغچه بکارید. اگر می خواهید در گلدان بکارید ظرفی انتخاب کنید که فقط کمی از ریشه ها بزرگ تر باشد. بعد از کاشت هم آبیاری را فراموش نکنید.
تعویض گلدان گل اکسالیس
برای تعویض گلدان گل اکسالیس بهتر است ظرفی انتخاب کنید که فقط کمی از حجم ریشه ها بزرگ تر باشد و حتماً سوراخ زهکشی داشته باشد. گلدان سفالی بدون لعاب انتخاب خوبی است چون رطوبت اضافه را بهتر خارج می کند.
برای پر کردن گلدان از خاک مرغوب و سبک استفاده کنید. اگزالیس معمولاً هر دو سال یک بار به تعویض گلدان نیاز دارد. هنگام این کار گیاه را آرام از گلدان قبلی بیرون بیاورید. خاک کهنه را برای پر کردن گلدان جدید استفاده نکنید. بعد از کاشت هم کمی آب بدهید تا گیاه بهتر با محیط جدید سازگار شود.
آفت ها و بیماری های رایج گل اکسالیس
گل اکسالیس ممکن است درگیر آفت هایی مثل شپشک آردی شته و کنه عنکبوتی شود. این مشکل بیشتر در گیاهان آپارتمانی دیده می شود چون در فضای بسته دشمن طبیعی آفت ها کمتر است. اگر علائم آفت را دیدید می توانید از صابون حشره کش استفاده کنید و برگ ها را با دقت تمیز کنید.
یکی از بیماری های رایج این گیاه سفیدک سطحی است. این بیماری به شکل لکه های سفید روی برگ و ساقه دیده می شود و معمولاً وقتی رطوبت زیاد باشد و هوا خوب جریان نداشته باشد سراغ گیاه می آید. برای پیشگیری بهتر است روی برگ ها آب نپاشید و گلدان را در جایی شلوغ و بسته نگذارید. تهویه مناسب در مراقبت و پرورش گل اکسالیس خیلی مهم است و جلوی خیلی از دردسرها را می گیرد.