برای اینکه پیتزا در فر اجاق گاز سریع تر آماده شود و کف آن خوب برشته و ترد گردد بهتر است از یک سطح مناسب استفاده نمایید که سنگ پیتزا یکی از بهترین انتخاب ها برای رسیدن به این نتیجه است.
این روزها خیلی از ما برای آماده کردن یک پیتزای خوش طعم، از فر اجاق گاز استفاده می کنیم. این فرها با ایجاد حرارت بالا، پیتزا را می پزند و معمولا نتیجه کار پیتزایی خوشمزه و تا حدی برشته است.
گاهی سرعت پخت پیتزا در فر اجاق گاز آن قدر زیاد است که در مدت کوتاهی، حتی تنها در چند دقیقه، آماده می شود. در کنار اهمیت دمای فر، سطحی که پیتزا روی آن قرار می گیرد هم نقش بسیار مهمی در کیفیت نهایی دارد. به همین دلیل فقط بالا بودن دمای اجاق گاز کافی نیست و باید به کف یا سطح پخت هم توجه داشته باشید.
سنگ پیتزا دقیقا چیست؟
سنگ پیتزا یک صفحه صاف از جنس سنگ یا سرامیک است که داخل فر قرار می گیرد و گرما را در خود نگه می دارد. شما می توانید خمیر یا پیتزای آماده پخت را مستقیم روی آن بگذارید، بدون اینکه نیازی به سینی جداگانه داشته باشید.
این صفحه بعد از داغ شدن، حرارت را مستقیم به کف پیتزا منتقل نموده و باعث می شود نان بهتر بپزد و برشته تر شود. عملکرد آن تا حدی شبیه زمانی است که غذا روی سطحی داغ و نزدیک به آتش پخته می شود.
کاربردهای سنگ پیتزا
سنگ پیتزا از نظر کاربرد به بعضی سنگ های پخت وپز شباهت دارد. اما معمولا به شکل گرد طراحی می شود و برخلاف برخی صفحه های دیگر، گوشه و لبه تیز ندارد. بیشتر سنگ های مخصوص پیتزا را می توان برای پخت مواد غذایی دیگر هم استفاده کرد. اما هر سنگ یا صفحه ای که برای پخت وپز به کار می رود لزوما برای پخت پیتزا مناسب نیست.
اگر بتوانید مدل های ضخیم تر را تهیه کنید معمولا نتیجه بهتری می گیرید. چون این سنگ ها گرما را بهتر در خود نگه می دارند و یکنواخت تر منتقل می کنند.
البته هرچه ضخامت سنگ بیشتر باشد قیمت آن هم بالاتر می رود و زمان بیشتری لازم دارد تا کاملا داغ و آماده استفاده شود.
به طور معمول حرارت در فر از پایین به سمت بالا حرکت می کند و همین موضوع باعث می شود کف پیتزا و در عین حال مواد روی آن به خوبی پخته شوند. در این شرایط، پنیر و مواد روی پیتزا در فضای گرم فر می پزند و هم زمان خمیر از پایین حرارت مستقیم تری دریافت می کند.
شاید بهترین حالت برای پخت پیتزا این باشد که روی سطحی بسیار داغ و مناسب قرار بگیرد، چیزی شبیه به روش پخت در تنور یا فرهای حرفه ای، اما چنین امکانی معمولا در آشپزخانه های خانگی وجود ندارد.
خوشبختانه برای این شرایط هم راه حل های جایگزین وجود دارد.
یکی از ساده ترین و در عین حال کاربردی ترین ابزارهایی که کمک می کند در خانه شرایطی نزدیک به پخت حرفه ای پیتزا ایجاد کنید، سنگ پیتزا است.
سنگ پیتزا چگونه کار می کند؟
در خصوص نحوه عملکرد سنگ پیتزا باید گفت که گرما را خیلی خوب به کف پیتزا منتقل نموده و کمک می کند پیتزا ترد و برشته شود. دلیل اصلی این موضوع، بافت متخلخل سنگ می باشد که رطوبت اضافه را تا حدی جذب می کند.
وقتی دمای سنگ بالا می رود و به حدود 500 درجه فارنهایت می رسد رطوبت اطراف خمیر سریع تر گرفته شده و کف پیتزا حالت خمیری پیدا نمی کند. در نتیجه پیتزایی که از فر بیرون می آید خشک و بی کیفیت نیست و بافت برشته تری دارد.
از طرف دیگر خود سنگ در زمان گرم شدن حرارت زیادی درونش ذخیره می کند. همین حرارت جمع شده باعث می شود پیتزا در مدت کوتاه تر و با کیفیت بهتری بپزد.
چگونه از سنگ پیتزا استفاده کنیم؟
سنگ پیتزا را زمانی که فر هنوز سرد است، داخل اجاق قرار دهید.
فر را کم کم روشن کنید و دما را به صورت تدریجی تا حدود 500 درجه فارنهایت بالا ببرید تا سنگ هم همراه فر داغ شود.
بعد از داغ شدن، پیتزا را روی سنگ بگذارید و اجازه دهید پخت شروع شود.
پیتزا را تا زمانی در فر نگه دارید که پنیر روی آن کمی طلایی و قهوه ای روشن شود؛ سپس آن را بیرون بیاورید و فر را خاموش کنید.
وقتی سنگ کاملا خنک شد می توانید با یک برس یا فرچه سطح آن را تمیز کنید. اما بهتر است آن را با آب نشویید.
نکات مراقبت از سنگ پیتزا
ممکن است هر برند توصیه ها و دستورالعمل های مخصوص خودش را داشته باشد. اما به طور کلی بهتر است سنگ پیتزا را در محیطی خشک نگه دارید و تا حد امکان آن را همیشه داخل فر قرار دهید.
سنگ پیتزا در برابر شوک دمایی حساس است و اگر ناگهان با تغییر شدید دما روبه رو شود احتمال آسیب دیدن آن بالا می رود. شوک دمایی یعنی سنگ را یک باره از فضای خیلی داغ به محیط سرد منتقل کنید یا برعکس.
به همین دلیل روی سنگی که کاملا سرد است ناگهان پخت وپز را شروع نکنید. همچنین اگر سنگ سرد را یک باره داخل فر خیلی داغ بگذارید، ممکن است ترک بردارد یا حتی بشکند. بهترین کار این است که تغییر دما را آرام و مرحله به مرحله انجام دهید تا سنگ فرصت سازگار شدن داشته باشد.
یکی دیگر از دلایلی که پیشنهاد می شود سنگ پیتزا را داخل فر نگه دارید این است که می تواند به یکنواخت تر شدن دمای داخل فر هم کمک کند. شاید در این حالت گرم شدن اولیه کمی زمان بیشتری ببرد. اما در عوض سنگ همیشه در جای ثابت خود می ماند و کمتر در معرض تغییر ناگهانی دما قرار می گیرد.
وقتی سنگ پیتزا را داخل فر نگه می دارید عملا نیاز به جابه جایی مداوم آن کمتر می شود. در نتیجه احتمال ضربه خوردن، ترک برداشتن یا درگیر شدن با شست وشوی بی مورد هم کاهش پیدا می کند و نگهداری از آن ساده تر خواهد بود.
کاربردهای دیگر سنگ پیتزا
سنگ پیتزا یکی از ابزارهای کاربردی در آشپزخانه می باشد که فقط برای پخت پیتزا استفاده نمی شود. از این سنگ می توان برای آماده کردن غذاهای دیگری هم کمک گرفت.
برای مثال بعضی افراد از سنگ پیتزا برای پخت مرغ، استیک یا سبزیجات تنوری استفاده می کنند. چون این سنگ حرارت را خوب در خود نگه می دارد، می تواند به بهتر پختن و خوش طعم تر شدن این مواد غذایی کمک کند.
البته استفاده از سنگ پیتزا برای چنین غذاهایی یک نکته مهم هم دارد. چربی و روغنی که از مواد غذایی خارج می شود، ممکن است به داخل منافذ سنگ نفوذ کند و به مرور زمان احتمال آسیب دیدن آن را بیشتر کند.
در چنین شرایطی ممکن است سنگ بعد از مدتی بیشتر در معرض ترک خوردن یا حتی شکستن قرار بگیرد. به خصوص اگر به درستی از آن مراقبت نشود.
از طرف دیگر بعد از پخت غذاهایی مثل استیک یا مرغ معمولا نیاز به تمیز کردن سنگ بیشتر می شود. اما شستن سنگ پیتزا هم همیشه کار ایده آلی نیست. چون این سنگ رطوبت را جذب نموده و همین موضوع می تواند از عمر آن کم کند.
علاوه بر آب سنگ پیتزا ممکن است مواد شوینده را هم به خود جذب کند و این مسئله برای استفاده بعدی چندان مناسب نیست.
به همین دلیل بهتر است تا حد امکان از سنگ پیتزا بیشتر برای همان کاربرد اصلی اش یعنی پخت پیتزا استفاده شود تا دوام و کیفیت آن برای مدت طولانی تری حفظ شود.
نحوه صحیح تمیز کردن سنگ پیتزا
برای اینکه سنگ پیتزا آسیب نبیند و مدت بیشتری قابل استفاده باشد باید آن را به روش درست تمیز کنید. استفاده از شیوه نادرست می تواند باعث خراب شدن بافت سنگ شود و حتی روی کیفیت پخت بعدی هم اثر بگذارد.
بهتر است هیچ وقت برای تمیز کردن آن از صابون یا مواد شوینده شیمیایی استفاده نکنید. این مواد ممکن است به داخل منافذ سنگ نفوذ کنند و بعدا روی طعم و کیفیت پیتزا تاثیر منفی بگذارند.
همچنین استفاده از آب هم باید با احتیاط انجام شود. زیرا این سنگ رطوبت را جذب می کند و اگر بیش از حد خیس شود ممکن است در دفعات بعدی دچار ترک یا شکستگی شود.
برای تمیز کردن درست سنگ پیتزا این مراحل را انجام دهید:
اجازه دهید سنگ کاملا خنک شود
پیش از هر کاری صبر کنید تا سنگ کاملا سرد شود. تمیز کردن سنگ در زمانی که هنوز داغ است، می تواند به بافت آن آسیب بزند و احتمال ترک خوردن را بیشتر کند.
باقی مانده غذا را جدا کنید
برای برداشتن تکه های باقی مانده غذا از یک کاردک پلاستیکی یا برس مخصوص استفاده کنید. هنگام تمیز کردن، بهتر است با ملایمت این کار را انجام دهید تا سطح سنگ خراش برندارد. اگر بعضی از تکه ها به راحتی جدا نشدند می توانید با یک پارچه کمی مرطوب آن ها را نرم تر کنید تا پاک کردنشان آسان تر شود.
سطح سنگ را پاک کنید
بعد از جدا شدن ذرات غذا با یک پارچه تمیز سطح سنگ را پاک کنید تا هرچه باقی مانده از روی آن جمع شود.
اجازه دهید سنگ کاملا خشک شود
پس از تمیز کردن، سنگ را در هوای آزاد بگذارید تا کاملا خشک شود. این کار کمک می کند از ایجاد بوی نامطبوع، کپک، قارچ یا ترک خوردگی جلوگیری شود. بعد از خشک شدن کامل می توانید آن را در محل مناسب نگهداری کنید.
چطور سنگ پیتزای خود را خشک کنیم؟
بعد از اینکه سنگ را تمیز کردید با یک حوله یا پارچه تمیز رطوبت اضافه روی سطح آن را بگیرید. سپس سنگ را در محلی قرار دهید که جریان هوا داشته باشد و اجازه دهید به صورت طبیعی و کامل خشک شود.
برای خشک کردن سنگ پیتزا آن را داخل فر نگذارید. چون تغییر ناگهانی دما می تواند باعث انبساط و انقباض سریع سنگ شده و در نهایت ترک خوردن یا آسیب دیدن آن را به همراه داشته باشد.
سنگ پیتزا یکی از ابزارهای خاص و کاربردی در آشپزخانه است که می تواند پخت پیتزا را حرفه ای تر کند و کیفیت نهایی را بالاتر ببرد. برای اینکه این کیفیت حفظ شود لازم است هم با ماهیت سنگ پیتزا آشنا باشید و هم روش درست تمیز کردن و نگهداری آن را بدانید.
با رعایت نکات گفته شده می توانید سنگ پیتزا را بدون آسیب تمیز نموده و از هزینه های اضافی یا خراب شدن تجهیزات آشپزخانه و پیتزافروشی جلوگیری کنید.