امروزه خیلی ها برای آماده کردن سریع تر غذا از زودپز و آرام پز استفاده می کنند اما قبل از خرید این دستگاه ها بهتر است نکات ایمنی و استفاده صحیح از آرام پز را یاد بگیرید. چون هم شیوه پخت و هم ظرفی که برای آشپزی به کار می بریم در کیفیت غذا و همچنین حفظ سلامتمان تاثیر بسیار زیادی دارد.
در گذشته بیشتر از ظروف سنگی و مسی برای پخت وپز استفاده می شد اما با شتاب زندگی امروزی این ظرف ها تا حد زیادی جای خود را به زودپز و آرام پز داده اند تا غذا در زمان کمتری آماده شود. به همین دلیل در این مقاله علاوه بر توضیح استفاده صحیح از آرام پز، قصد داریم درباره راه اندازی دستگاه و کار با تنظیمات آن هم صحبت کنیم.
همچنین نکات مربوط به نگهداری درست، پخت مواد غذایی مختلف و زمان مناسب پخت، کاربردهای دستگاه و روش صحیح تمیز کردن آرام پز را نیز بررسی خواهیم کرد.
آرام پز چیست و چه کاربردی دارد؟
آرام پز وسیله ای برای پخت وپز می باشد که غذا را با حرارت ملایم و در مدت زمان طولانی می پزد. این دستگاه با کمک یک المنت حرارتی، گرما را به شکل یکنواخت و پیوسته منتقل می کند تا مواد غذایی به آرامی جا بیفتند و آماده شوند. بیشتر آرام پزها دو حالت دما دارند: کم و زیاد. حالت کم معمولا برای پخت آرامِ گوشت و سبزیجات مناسب تر است و حالت زیاد بیشتر برای غذاهایی مثل غلات و حبوبات به کار می رود.
کاربردهای آرام پز عبارتند از:
- پخت انواع غذاهای گوشتی و نرم کردن بافت گوشت
- پخت حبوبات و غذاهای دانه ای به صورت یکنواخت
- آماده کردن سوپ، آش و خورشت های جاافتاده
- پخت برخی دسرها و شیرینی های ساده خانگی
در ادامه به چند مزایای آرام پز خواهیم پرداخت:
- کار کردن با آن راحت است و معمولا نیاز به مراقبت مداوم ندارد
- به دلیل پخت ملایم، کمک می کند مواد غذایی کمتر ارزش تغذیه ای خود را از دست بدهند
- برای غذاهای متنوعی قابل استفاده است و دست شما را در آشپزی باز می گذارد
- مصرف انرژی آن در بسیاری از موارد به صرفه تر از روش های پخت طولانی روی گاز است
- ایمنی بالایی دارد و در صورت استفاده درست، ریسک سوختن یا سر رفتن غذا کمتر می شود
از معایب آرام پز می توان به موارد ذکر شده زیر اشاره کرد:
- به دلیل ابعادش ممکن است در آشپزخانه های کوچک جاگیر باشد
- نسبت به بعضی وسایل پخت وپز، قیمت بالاتری دارد
- پخت غذا زمان بر است و برای مواقع عجله گزینه مناسبی نیست
- در برخی غذاها ممکن است بافت و مزه نهایی با روش های معمول کمی متفاوت شود
اجزای تشکیل دهنده آرام پز
همانطور که گفته شد آرام پز دستگاهی است که برای پخت آرام و طولانی مدت غذا طراحی شده که می تواند مواد غذایی مختلف را بدون نیاز به مراقبت مداوم به مرور آماده کند. این دستگاه از چند بخش اصلی تشکیل می شود که هرکدام وظیفه مشخصی دارند، از جمله:
بدنه
بدنه بخش بیرونی دستگاه است که سایر قطعات را در خود جای می دهد و نقش محافظت و عایق کاری را هم بر عهده دارد.
ظرف پخت
ظرف پخت یا کاسه داخلی همان محفظه ای است که مواد غذایی داخل آن قرار می گیرد و معمولا قابل جدا شدن و شست وشو است.
درب
درب روی ظرف قرار می گیرد تا گرما و بخار داخل دستگاه حفظ شده و روند پخت یکنواخت تر انجام شود.
المنت حرارتی
این قطعه منبع تولید گرماست که با انتقال حرارت به ظرف باعث می شود غذا به آرامی و پیوسته پخته شود.
کنترل ها
کنترل ها برای انتخاب حالت پخت، تنظیم دما و گاهی تعیین زمان استفاده می شوند و کار با دستگاه را ساده تر می کنند.
صفحه نمایش
در مدل هایی که نمایشگر دارند اطلاعاتی مثل زمان باقی مانده، حالت انتخاب شده یا وضعیت گرم نگه دار نمایش داده می شود.
سیستم گرم نگهدارنده
این قابلیت کمک می کند بعد از پایان پخت، غذا در دمای مناسب باقی بماند تا سرد نشود و زمان سرو انعطاف پذیرتر باشد.
نحوه کار با دستگاه آرام پز
برای اینکه از کار کردن با آرام پز خود لذت ببرید حتما لازم است مراحل استفاده از آن را درست انجام دهید. در ادامه از شروع کار تا انتخاب برنامه ها و تنظیمات مهم دستگاه را به زبان ساده مرور می کنیم:
طریقه راه اندازی آرام پز
- ابتدا دستگاه را به برق وصل کنید.
- پیش از اولین استفاده، کاسه داخلی را با آب گرم و شوینده ملایم بشویید و خشک کنید.
- مواد غذایی را با توجه به دستور پخت داخل کاسه داخلی بریزید.
- درب را به طور کامل روی دستگاه قرار دهید تا گرما و بخار هدر نرود.
- حالت یا درجه مناسب را از روی پنل تنظیمات انتخاب کنید.
- دستگاه را روشن کنید و اجازه دهید روند پخت کامل شود.
- پس از آماده شدن غذا، دستگاه را خاموش کنید و برای ایمنی، آن را از برق جدا کنید.
تنظیمات آرام پز
یکی از مهم ترین مراحل استفاده صحیح از آرام پز، انتخاب تنظیمات درست آن می باشد؛ چون همین انتخاب می تواند روی طعم، بافت و حتی زمان آماده شدن غذا تاثیر زیادی بگذارد. معمولا می توانید زمان پخت را بر اساس نوع غذا و مقدار مواد تعیین کنید؛ هرچه حجم مواد بیشتر باشد زمان بیشتری هم برای پخت غذا با آرامپز لازم است.
در نظر داشته باشید که بعضی مدل ها برنامه های آماده دارند که برای غذاهای رایج از قبل تنظیم شده اند و کار را راحت تر می کنند. علاوه بر این با انتخاب حالت پخت می توانید مشخص کنید غذا با حرارت ملایم تر یا قوی تر آماده شود؛ انتخاب این حالت هم باید با توجه به نوع مواد غذایی انجام شود تا نتیجه مطلوب تری بگیرید.
نکات مهم استفاده صحیح از آرام پز
از جمله نکات مهم و ضروری برای استفاده صحیح از آرام پز عبارتند از:
- برای پخت غذاهای گوشتی، انواع حبوبات و سوپ ها بهتر است از حالت کم یا Low استفاده کنید. زیرا این درجه حرارت باعث می شود مواد غذایی به آرامی بپزند و طعم آن ها بهتر جا بیفتد.
- اگر قصد پخت سبزیجات یا غذاهایی را دارید که زمان آماده شدن آن ها کوتاه تر است، حالت بالا یا High انتخاب مناسب تری خواهد بود.
- در صورتی که دستگاه شما برنامه های پخت از پیش تعیین شده دارد برای تهیه بعضی غذاهای خاص می توانید از همان برنامه ها استفاده کنید تا نتیجه دقیق تر و کار با دستگاه راحت تر شود.
- برای اینکه طعم مواد غذایی بهتر با هم ترکیب شود و غذا کیفیت بهتری پیدا کند می توانید از تایمر دستگاه کمک بگیرید و زمان پخت را متناسب با نوع غذا تنظیم کنید.
- اگر نمی خواهید غذا بعد از پایان پخت خشک شود یا سرد بماند استفاده از حالت گرم نگهدارنده یا Keep Warm گزینه مناسبی است.
- در برخی مدل ها امکان بخارپز کردن مواد غذایی هم وجود دارد که در این صورت می توان از حالت بخارپز برای آماده کردن غذاهای سالم تر استفاده کرد.
چه چیزهایی میتوان در آرام پز پخت؟
یکی دیگر از مواردی که در خصوص استفاده صحیح از آرام پز باید دانست این است که به کمک این دستگاه چه چیزهایی می توان تهیه نمود. در کل باید گفت آرام پز وسیله ای مناسب برای پخت غذا در دمای پایین و طی مدت زمان طولانی است. به همین دلیل برای تهیه بسیاری از غذاها کاربرد دارد و در بعضی موارد حتی نتیجه بهتری نسبت به روش های معمول ایجاد می کند.
از جمله غذاهایی که می توان در آرام پز آماده کرد، می توان به انواع غذاهای گوشتی، حبوبات، سوپ، غذاهای تهیه شده با سبزیجات و حتی بعضی دسرها اشاره کرد.
چگونه با آرام پز غذا بپزیم؟
برای استفاده صحیح از آرام پز و پخت غذا در آن ابتدا باید مواد اولیه را آماده کنید؛ یعنی آن ها را بشویید، خرد کنید و در صورت نیاز از قبل خیس یا مزه دار نمایید. سپس دستگاه را آماده کرده و کاسه داخلی آن را در جای خود قرار دهید. در مرحله بعد مواد غذایی را داخل ظرف بریزید و بسته به نوع غذا، مقداری آب، آب گوشت یا سس به آن اضافه کنید. بعد از آن باید تنظیمات مناسب، مانند دما و زمان پخت را انتخاب کنید. وقتی دستگاه را روشن کردید،کافی است صبر کنید تا غذا به آرامی آماده شود. در پایان پس از کامل شدن پخت، غذا را سرو کنید.
پخت گوشت
برای پخت گوشت در آرام پز بهتر است ابتدا گوشت را به قطعات مناسب تقسیم کنید تا روند پخت یکنواخت تر انجام شود. سپس مقداری آب، سس یا عصاره به آن اضافه نموده تا گوشت در حین پخت رطوبت کافی داشته باشد و خشک نشود. در بیشتر مواقع قرار دادن دستگاه روی حالت کم بهترین انتخاب می باشد. چون باعث می شود گوشت طی حدود 4 تا 6 ساعت کاملا نرم و پخته شود.
پخت برنج
برای تهیه برنج در آرام پز ابتدا برنج را با آب سرد بشویید تا نشاسته اضافی آن گرفته شود. سپس آن را داخل دستگاه بریزید و به مقدار لازم آب اضافه کنید. بعد از تنظیم دستگاه روی حالت کم، معمولا برنج در حدود 2 تا 3 ساعت آماده می شود. البته مقدار دقیق زمان به نوع برنج و حجم آن بستگی دارد.
پختن سوپ
برای درست کردن سوپ، لازم است مواد مورد نظر را به اندازه مناسب خرد کنید تا بهتر و یکنواخت تر بپزند. سپس آن ها را داخل آرام پز بریزید و مقداری آب، آب مرغ یا سس به ترکیب اضافه نمایید. در ادامه دستگاه را روی حالت کم تنظیم کنید و اجازه دهید سوپ در مدت تقریبی 4 تا 6 ساعت به خوبی جا بیفتد و آماده شود.
پخت حبوبات
برای پخت حبوبات بهتر است ابتدا آن ها را حدود 6 تا 8 ساعت در آب خیس کنید تا هم نفخ آن ها کمتر شود و هم سریع تر بپزند. بعد از آن، حبوبات را داخل آرام پز بریزید و به اندازه کافی آب اضافه کنید تا روی آن ها را بپوشاند. سپس دستگاه را روی حالت کم قرار دهید و اجازه دهید حبوبات در حدود 6 تا 8 ساعت به طور کامل پخته و نرم شوند.
زمان پخت مواد غذایی در آرام پز
در این بخش زمان تقریبی پخت مواد غذایی مختلف در آرام پز را می بینید. توجه داشته باشید این زمان ها قطعی نیستند و ممکن است با توجه به مقدار مواد، اندازه تکه ها، تازه یا منجمد بودن و حتی مدل دستگاه کمی تغییر کنند. برای اینکه مطمئن شوید غذا کاملا پخته است، بهتر است بعد از رسیدن به زمان پیشنهادی، وضعیت پخت را بررسی کنید.
- نوع غذا | زمان پخت (حالت کم) | زمان پخت (حالت بالا)
- گوشت قرمز | 4 تا 6 ساعت | 2 تا 3 ساعت
- مرغ | 3 تا 4 ساعت | 1 تا 2 ساعت
- ماهی | 2 تا 3 ساعت | 1 تا 2 ساعت
- حبوبات | 6 تا 8 ساعت | 4 تا 6 ساعت
- برنج | 2 تا 3 ساعت | 1 تا 2 ساعت
- سبزیجات | 2 تا 3 ساعت | 1 تا 2 ساعت
- سوپ | 4 تا 6 ساعت | 2 تا 3 ساعت
- دسر | 2 تا 3 ساعت | 1 تا 2 ساعت
نحوه تمیز کردن آرام پز
برای اینکه آرام پز عمر بیشتری داشته باشد و بو و لکه غذا روی آن باقی نماند، بهتر است بعد از هر بار استفاده آن را درست تمیز کنید. مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
- اول دستگاه را خاموش کنید و دوشاخه را از برق بکشید تا کاملا ایمن باشد.
- کاسه داخلی را جدا کنید و با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید.
- اگر ته ظرف چیزی چسبیده بود، از یک اسکاچ نرم یا برس ملایم استفاده کنید تا سطح ظرف آسیب نبیند.
- بعد از شست وشو، کاسه را خوب آبکشی کنید تا هیچ اثری از مواد شوینده باقی نماند.
- درب دستگاه را هم با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید.
- سپس درب را کامل آبکشی کنید تا کف و مواد شوینده روی آن نماند.
- در پایان بدنه آرام پز را با یک دستمال یا پارچه نم دار تمیز کنید و اجازه دهید همه بخش ها خشک شوند.
نکات پایانی استفاده صحیح از آرام پز
برای استفاده صحیح از آرام پز، رعایت چند نکته ساده اما مهم ضروری است:
- دستگاه را روی سطح محکم و در جای امن قرار دهید و تا حد امکان دور از دسترس کودکان نگه دارید.
- قبل از شروع پخت، مطمئن شوید کاسه داخلی کاملا خشک است تا هم ایمنی بیشتر باشد و هم دستگاه درست کار کند.
- بدنه دستگاه را داخل آب فرو نبرید و از وارد شدن ضربه یا شوک به آن جلوگیری کنید.
- اگر متوجه نشتی یا خرابی در دستگاه شدید تا زمان برطرف شدن مشکل از آن استفاده نکنید.
- آرام پز را روی اجاق گاز یا کنار سطح های خیلی داغ نگذارید. چون ممکن است به بدنه و قطعات آن آسیب وارد شود.