ژیمناستیک کودکان؛ سن شروع فواید و عوارض
اگر کودک پرانرژی و فعالی دارید که مدام از مبل بالا می رود، روی تخت می پرد و در خانه معلق می زند، احتمالا اولین ورزشی که برای تخلیه انرژی او به ذهنتان می رسد، ژیمناستیک است. ژیمناستیک به عنوان یکی از ورزش های مادر شناخته می شود و می تواند پایه و اساس فوق العاده ای برای سلامت جسمی و روانی کودک در اینده بسازد. با این حال، همیشه نگرانی هایی در دل پدر و مادرها وجود دارد. سوالاتی از قبیل: آیا کودکم برای این ورزش خیلی کوچک نیست؟، ایا ژیمناستیک باعث کوتاهی قد می شود؟ یا احتمال اسیب دیدگی در این ورزش چقدر است؟
امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان ژیمناستیک کودکان از چه سنی مناسب است؟ فواید و عوارض ژیمناستیک برای کودکان را می توانید مشاهده کنید.
همچنین بخوانید: حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است؟ علت دیر حرف زدن کودک
ژیمناستیک کودکان از چه سنی مناسب است؟
یکی از بزرگترین اشتباهات والدین این است که فکر می کنند ژیمناستیک فقط همان حرکات پیچیده و اکروباتیکی است که در المپیک می بینیم. اما ژیمناستیک برای کودکان خردسال کاملا متفاوت است و بیشتر جنبه بازی و تقویت مهارت های پایه را دارد. به طور کلی، کارشناسان ورزشی سنین مختلف را برای شروع این ورزش به دسته های زیر تقسیم می کنند:
۱. کلاس های نو پایان (۱.۵ تا ۳ سالگی)
شاید تعجب کنید، اما کلاس های ژیمناستیک برای کودکان زیر سه سال هم وجود دارد. البته در این سن، اصلا قرار نیست کودک شما پشتک بزند و نباید انتظار زیاد در این سن داشته باشید، این کلاس ها معمولا با حضور یکی از والدین برگزار می شود. هدف اصلی در این سن، توسعه مهارت های حرکتی درشت (مثل دویدن، پریدن، حفظ تعادل)، اشنایی با محیط های گروهی، بازی با رنگ ها و فوم های نرم، و تقویت رابطه والد و کودک است.
۲. سنین پیش دبستانی (۳ تا ۵ سالگی)
در این سن، کودکان کم کم یاد می گیرند بدون حضور والدین در کلاس بمانند. ان ها در این مرحله مهارت های اولیه مانند غلت زدن به جلو، پریدن روی ترامپولین، حفظ تعادل روی چوب موازنه کوتاه و گوش دادن به دستورالعمل های مربی را تمرین می کنند. این سن برای شروع اموزش های پایه و غیر حرفه ای بسیار عالی است، زیرا بدن کودک نرم و انعطاف پذیر است و ترس کمتری از انجام حرکات جدید دارد.
۳. بهترین سن برای شروع ساختاریافته (۵ تا ۶ سالگی)
بسیاری از متخصصان طب ورزشی و مربیان حرفه ای معتقدند سن ۵ تا ۶ سالگی، سن طلایی برای شروع اموزش های اصلی ژیمناستیک است. در این سن، رشد استخوان ها و مفاصل کودک به حد مطلوبی رسیده است، قدرت تمرکز او افزایش یافته و می تواند تفاوت بین سمت چپ و راست بدن را به خوبی درک کند. در این مرحله، کودک می تواند تکنیک های واقعی ژیمناستیک را با ایمنی بیشتری یاد بگیرد.
آیا برای شروع دیر شده است؟
اگر کودک شما ۸، ۹ یا حتی ۱۲ ساله است، اصلا نگران نباشید. برای ژیمناستیک تفریحی و آمادگی جسمانی هیچ وقت دیر نیست. هرچند برای رسیدن به سطح قهرمانی المپیک ممکن است مسیر سخت تری در پیش داشته باشند، اما برای بهره مندی از فواید این ورزش، سنین بالاتر هم کاملا مناسب است.
همچنین بخوانید: مدت زمان تماشای تلویزیون برای کودکان
فواید ژیمناستیک برای کودکان
همان طور که گفتیم، ژیمناستیک یک ورزش مادر است. یعنی اگر کودکی در این ورزش موفق باشد، در آینده در هر ورزش دیگری (از فوتبال و بسکتبال گرفته تا شنا و رزمی) عملکرد بسیار بهتری خواهد داشت. فواید این ورزش را می توان در سه بخش بررسی کرد:
فواید جسمانی
انعطاف پذیری بالا: تمرینات کششی ژیمناستیک باعث می شود دامنه حرکتی مفاصل کودک افزایش یابد. این انعطاف پذیری خطر کشیدگی عضلات و اسیب دیدگی در سایر فعالیت های روزمره را به شدت کاهش می دهد.
- افزایش قدرت و استقامت عضلانی: برخلاف ورزش هایی که از وزنه استفاده می کنند، در ژیمناستیک کودک یاد می گیرد وزن بدن خودش را کنترل کرده و بالا بکشد. این کار باعث ساخت عضلاتی قوی، بدون چربی و بسیار کارامد در بالاتنه، پایین تنه و هسته مرکزی بدن (شکم و کمر) می شود.
- هماهنگی عصب و عضله: راه رفتن روی چوب موازنه یا پریدن در زمان دقیق، نیازمند هماهنگی بی نظیر بین چشم، مغز و دست و پاهاست. این مهارت در ژیمناستیک به شدت تقویت می شود.
فواید شناختی و ذهنی
- تقویت تمرکز: انجام یک حرکت پیچیده نیازمند تمرکز صد در صدی است. کودکی که یاد می گیرد در سالن پر سر و صدای ژیمناستیک روی حرکت خود تمرکز کند، در کلاس درس و مدرسه نیز تمرکز بسیار بالاتری خواهد داشت.
- اگاهی فضایی: ژیمناستیک به کودک یاد می دهد که بدنش در فضا چه وضعیتی دارد (حتی وقتی وارونه است). این اگاهی فضایی در پیشگیری از زمین خوردن های ناگهانی بسیار موثر است.
فواید روانی و اجتماعی
- غلبه بر ترس و افزایش اعتماد به نفس: وقتی کودک موفق می شود حرکتی را که در ابتدا برایش ترسناک بوده (مثل چرخ و فلک یا پشتک) با موفقیت انجام دهد، حس توانمندی و اعتماد به نفس در او به طرز چشمگیری افزایش می یابد.
- یادگیری نظم و کار گروهی: ایستادن در صف، رعایت نوبت، احترام به قوانین ایمنی سالن و گوش دادن به مربی، مهارت های اجتماعی ارزشمندی هستند که کودک در کلاس ژیمناستیک می اموزد.
همچنین بخوانید: بهترین کارتون ها و انیمیشن های مناسب کودکان ۲ سال به بالا
عوارض ژیمناستیک برای کودکان
با وجود تمام فواید، ژیمناستیک ورزش پر برخوردی است و نگرانی های والدین کاملا منطقی است. بیایید عوارض احتمالی و شایعات پیرامون ان را بررسی کنیم:
۱. شایعه بزرگ: آیا ژیمناستیک باعث کوتاهی قد می شود؟
این بزرگترین و رایج ترین ترس بین والدین ایرانی است! پاسخ علم پزشکی به این سوال یک خیر قاطعانه است. ژیمناستیک در سطح تفریحی و اماتور به هیچ وجه مانع رشد قدی کودک نمی شود. رشد قد در درجه اول به ژنتیک و سپس به تغذیه و خواب بستگی دارد.دلیل این شایعه چیست؟ دلیلش این است که ما در تلویزیون قهرمانان المپیک ژیمناستیک را می بینیم که همگی کوتاه قامت هستند. واقعیت این است که ژیمناستیک ان ها را کوتاه نکرده است؛ بلکه چون ان ها به صورت ژنتیکی قد کوتاه تر و مرکز ثقل پایین تری داشته اند، توانسته اند در این ورزش موفق تر عمل کنند و به سطح المپیک برسند (درست مثل اینکه بسکتبال کسی را قدبلند نمی کند، بلکه افراد قدبلند در بسکتبال موفق ترند).
تنها در یک صورت ژیمناستیک می تواند روی رشد اثر بگذارد: تمرینات به شدت سنگین و حرفه ای (بیش از ۲۰ ساعت در هفته) همراه با رژیم های غذایی سخت در سنین رشد که باعث اسیب به «صفحات رشد» استخوان ها شود. این شرایط برای ۹۹ درصد کودکانی که به کلاس های عادی می روند صدق نمی کند.
۲. آسیب های فیزیکی مفاصل و استخوان ها
این یک خطر واقعی است. ژیمناستیک فشار زیادی روی مچ دست، مچ پا، زانو و ستون فقرات وارد می کند. شایع ترین اسیب ها شامل پیچ خوردگی مچ پا، درد مچ دست و در موارد شدیدتر، شکستگی است. اگر مربی اصول ایمنی را رعایت نکند یا کودک را مجبور به انجام حرکاتی کند که بدنش هنوز برای آن ها اماده نیست، احتمال اسیب دیدگی بالا می رود.
۳. فشارهای روانی
در سطوح رقابتی و قهرمانی، ژیمناستیک ورزشی است که بر پایه گرفتن«امتیاز کامل بنا شده است. این موضوع می تواند باعث ایجاد روحیه کمال گرایی افراطی، استرس شدید قبل از مسابقات و حتی اختلالات تصویر بدنی (به ویژه در دختران نوجوان) شود. اگر کودک احساس کند فقط در صورت بی نقص بودن مورد تایید مربی و والدین قرار می گیرد، دچار فرسودگی روانی خواهد شد.
همچنین بخوانید: بهترین روش تخلیه انرژی کودکان در خانه
تکات مهم قبل از ثبت نام ژیمناستیک برای کودکان
برای اینکه کودکتان از فواید ژیمناستیک لذت ببرد و از عوارض ان دور بماند، به این نکات توجه کنید:
- بررسی سالن ورزشی: حتما قبل از ثبت نام به سالن سر بزنید. ایا تشک های ایمنی ضخیم و استاندارد در زیر تمام وسایل پهن شده است؟ آیا محیط تمیز و تهویه مناسب است؟
- انتخاب مربی آگاه: مربی باید با روانشناسی کودک اشنا باشد، صبور باشد و به هیچ وجه کودک را برای انجام یک حرکت فراتر از توانش تحت فشار نگذارد.
- هدف را گم نکنید: هدف اصلی از ورزش در سنین کودکی، تفریح، سلامتی و دوست یابی است، نه ساختن یک قهرمان جهان به قیمت از دست رفتن کودکی فرزندتان.
سخن آخر
ژیمناستیک رفتن یکی از رشته های ورزشی فوق العاده برای کودکان می باشد و اصلا شایعه کوتاهی قد در این رشته صحت ندارد و اجازه دهید کودکان در یک محیط امن معلق بزنند و ورزش کنن و انرژی خود را تخلیه کنن و از کشف توامندی های خود لذت ببرند.