شروع تغذیه تکمیلی یکی از جذاب ترین و در عین حال چالش برانگیزترین مراحل رشد نوزاد برای والدین است. با پایان ماه ششم، شیر مادر یا شیر خشک دیگر به تنهایی پاسخگوی نیازهای رشد سریع کودک نیست و سوالات زیادی در ذهن مادران شکل میگیرد. یکی از پرتکرارترین این سوالات این است که: از چند ماهگی به نوزاد شیر گاو بدهیم؟تغذیه اشتباه در ماه های اول زندگی میتواند عوارض جبران ناپذیری بر سیستم گوارش و کلیه های ظریف نوزاد بگذارد. د
امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان از چند ماهگی به نوزاد شیر گاو بدهیم؟ فرنی با شیر پاستوریزه از چند ماهگی را می توانید مشاهده کنید.
همچنین بخوانید: شروع غذای کمکی نوزاد از چند ماهگی است؟ با چه غذاهایی شروع کنیم؟
از چند ماهگی به نوزاد شیر گاو بدهیم؟ (به عنوان نوشیدنی)
اگر منظور از دادن شیر گاو، ریختن آن در شیشه شیر و دادن آن به عنوان یک وعده نوشیدنی مستقل است، پاسخ متخصصان اطفال سراسر جهان کاملا روشن و قاطع است: نوشیدن مستقیم شیر گاو تا پیش از پایان12 ماهگی (یک سالگی) کاملا ممنوع است.اما چرا پزشکان تا این حد روی این موضوع تاکید دارند؟ دلایل علمی و بسیار مهمی برای این ممنوعیت وجود دارد:
1. فشار به کلیه های نوزاد: شیر گاو حاوی مقادیر بسیار بالایی از پروتئین و مواد معدنی (مانند سدیم، پتاسیم و فسفر) است. کلیه های نوزاد زیر یک سال هنوز به اندازه کافی تکامل نیافته اند تا بتوانند این حجم از املاح سنگین را تصفیه کنند. این موضوع میتواند باعث فشار شدید به کلیه ها و حتی کمآ بی بدن نوزاد شود.
2. خطر کم خونی فقر آهن: شیر گاو بر خلاف شیر مادر یا شیر خشک، آهن بسیار کمی دارد. بدتر از آن، مصرف شیر گاو میتواند باعث ایجاد خونریزی های میکروسکوپی و نامرئی در روده نوزادان زیر یک سال شود که این خونریزی ها به مرور زمان منجر به کم خونی شدید فقر آهن خواهد شد
3.. هضم دشوار: چربی ها و پروتئین های موجود در شیر گاو (مانند کازئین) برای دستگاه گوارش حساس نوزاد بسیار سنگین و دیر هضم هستند و باعث دل درد، یبوست یا اسهال میشوند.
4. کمبود ویتامین های ضروری: شیر گاو فاقد مقادیر کافی ویتامین C و سایر مواد مغذی ضروری است که نوزاد برای رشد در سال اول زندگی به آنها نیاز دارد.
همچنین بخوانید: بهترین پوره برای نوزاد | طرز تهیه انواع پوره برای نوزادان
فرنی با شیر پاستوریزه از چند ماهگی مجاز است؟
اینجاست که بسیاری از والدین دچار سردرگمی میشوند. با وجود اینکه نوشیدن شیر گاو تا یک سالگی ممنوع است، اما استفاده از شیر پاستوریزه در پخت و پز و تهیه غذای نوزاد (مانند فرنی و حریره بادام) از پایان6ماهگی بلامانع است.راز این تفاوت در حرارت دیدن شیر است. زمانی که شما شیر پاستوریزه را برای تهیه فرنی روی اجاق گاز میجوشانید، ساختار پروتئین های سنگین و حساسیت زای شیر گاو در اثر حرارت شکسته میشود. این فرآیند باعث میشود هضم شیر برای معده کوچک نوزاد بسیار راحت تر شده و خطر ایجاد حساسیت یا مشکلات گوارشی به حداقل برسد.بنابراین، شما میتوانید با شروع تغذیه تکمیلی (پایان 6ماهگی)، از مقادیر کم شیر پاستوریزه پرچرب (حدود یک فنجان کوچک) برای پخت فرنی با آرد برنج استفاده کنید.
دو روش اصولی برای تهیه فرنی نوزاد:
اگر همچنان نگران استفاده از شیر پاستوریزه هستید، دو راهکار پیش روی شماست:
روش اول (استفاده از شیر پاستوریزه): مقداری آرد برنج را با آب سرد مخلوط کنید، سپس شیر پاستوریزه را اضافه کرده و روی حرارت ملایم به مدت حداقل15 تا 20دقیقه بجوشانید تا کاملا پخته و غلیظ شود. جوشیدن کامل شرط اصلی است.
روش دوم (استفاده از شیر مادر یا شیر خشک): فرنی را فقط با آب و آرد برنج بپزید. پس از اینکه فرنی پخت و از روی حرارت برداشتید و ولرم شد، مقداری شیر مادر یا شیر خشک آماده شده را به آن اضافه کنید تا به قوام دلخواه برسد. (دقت کنید شیر مادر و شیر خشک نباید روی اجاق جوشانده شوند).
همچنین بخوانید: علت وزن نگرفتن و یا کاهش وزن نوزاد در ماه های مختلف
حساسیت به پروتئین شیر گاو را جدی بگیرید
یکی از نکات بسیار مهم هنگام شروع فرنی با شیر پاستوریزه، توجه به علائم آلرژی است. سیستم ایمنی برخی از نوزادان به پروتئین شیر گاو واکنش نشان میدهد. اگر برای اولین بار به نوزاد فرنی تهیه شده با شیر پاستوریزه دادید، قانون3روزه را رعایت کنید. یعنی تا سه روز غذای جدید دیگری به او ندهید و مراقب علائم زیر باشید:
بثورات پوستی، اگزما یا کهیر (به ویژه اطراف دهان یا روی گونه ها)
استفراغ مکرر و جهنده بلافاصله بعد از خوردن غذا
اسهال شدید یا وجود رگه های خون در مدفوع نوزاد
بی قراری غیر عادی، دلدرد شدید و نفخ
خس خس سینه یا مشکلات تنفسی (در موارد نادر و شدید)
اگر نوزاد شما هر یک از این علائم را نشان داد، بلافاصله مصرف لبنیات را قطع کرده و با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید. برای نوزادان دارای حساسیت، معمولا فرنی با آب پخته میشود یا از شیر خشک های مخصوص (HA یا پپتی) استفاده میگردد.
نکات طلایی در مورد شیر گاو و تغذیه نوزاد
برای اینکه ذهنی و عملی شما در مورد تغذیه نوزادتان کامل شود، این نکات کلیدی را به خاطر بسپارید:
نوع شیر پاستوریزه: برای نوزادان و کودکان تا سن2سالگی، حتما باید از شیر پاستوریزه پرچرب (کامل) استفاده کنید. چربی موجود در شیر برای رشد مغز و سیستم عصبی کودک در این سنین حیاتی است. استفاده از شیر کم چرب تا پیش از دو سالگی ممنوع است.
شیر محلی ممنوع: به هیچ عنوان از شیرهای فل های، محلی و غیر پاستوریزه برای نوزادان استفاده نکنید. خطر ابتلا به بیماری های خطرناکی مانند تب مالت (بروسلوز) و عفونت های باکتریایی در این شیرها بسیار بالاست. فقط شیر پاستوریزه یا استریلیزه کارخانه ای معتبر تهیه کنید.
عسل و شکر اضافه نکنید: برای شیرین کردن فرنی نوزاد زیر یک سال، به هیچ وجه از شکر یا عسل استفاده نکنید. مصرف عسل زیر یک سال خطر ابتلا به بوتولیسم (یک مسمومیت کشنده) را به همراه دارد. میتوانید از پوره میوه ها (مثل یک تکه کوچک موز له شده) برای طعم دار کردن فرنی از ماه هفتم به بعد استفاده کنید.
همچنین بخوانید: بهترین زمان دادن قطره آهن به نوزاد چه موقع است؟
سخن آخر
به یاد داشته باشید که هر نوزادی شرایط خاص خود را دارد. مطالب گفته شده در این مقاله جنبه راهنمای عمومی دارند؛ بنابراین همیشه پیش از ایجاد هرگونه تغییر در رژیم غذایی نوزاد یا معرفی غذاهای جدید، با پزشک متخصص اطفال کودک خود مشورت کنید تا بر اساس نمودار رشد و وضعیت سلامتی او، بهترین تصمیم را بگیرید. صبوری و دقت شما در این ماه ها، تضمینک ننده سلامتی یک عمر فرزندتان خواهد بود.