پروردگار مهربان نعمت بزرگ عقل را به ما بخشیده تا با تدبیر مسیرهای زندگی را به خوبی طی کنیم. به قاطعیت می توان گفت عقل نخستین چراغی است که راه را برایمان روشن می سازد. اما اگر در تصمیم های پیچیده به تنهایی به نتیجه قطعی نرسیدیم آموزه های دینی ما را به مشورت با افراد دانا تشویق می کنند.
حال اگر پس از فکر و گفتگو، باز هم غبار تردید باقی ماند انواع استخاره به عنوان پناهگاهی معنوی وارد می شود. در این مرحله با قلبی آرام از خداوند می خواهیم تا میان گزینه ها بهترین سرانجام را برایمان رقم بزند و مسیر خیر را هموار سازد.
انواع استخاره
انواع استخاره در حقیقت به معنای سپردن انتخاب های زندگی به دستان مهربان پروردگار می باشد. وقتی بر سر دوراهی قرار می گیریم، این عمل معنوی مانند نوری مسیر را برایمان روشن می کند تا با آرامش بیشتری در جاده زندگی قدم برداریم. آشنایی با شیوه های مختلف آن به ما کمک می کند تا در هر موقعیتی بهترین پل را میان زمین و آسمان برقرار کنیم. در ادامه با انواع استخاره که در کتاب های دینی به آن ها اشاره شده آشنا می شویم:
استخاره مطلق
این شیوه از انواع استخاره، صمیمانه ترین و در دسترس ترین راه برای طلب خیر می باشد که در آن فرد با خواندن نمازی کوتاه و دعایی خالصانه، مستقیماً از خداوند می خواهد تا نیکوترین تقدیر را برایش رقم بزند.
این روش برای گره گشایی از تصمیم های ساده و روزمره بسیار اثربخش می باشد که به ما یادآوری می کند حتی در کوچک ترین قدم ها، به دانایی بی پایان او تکیه کنیم و نیت قلبیمان را با اراده الهی پیوند بزنیم.
استخاره مشورتی
این روش از انواع استخاره زمانی کاربرد دارد که ذهن ما میان چند انتخاب گرفتار شده و به تنهایی نمی توانیم بهترین راه را تشخیص دهیم. در این مسیر علاوه بر راز و نیاز با خدا به سراغ انسان های آگاه و دلسوز می رویم؛ چرا که باور داریم خداوند از طریق کلام خردمندان و تجربه دیگران، مصلحت واقعی ما را آشکار می سازد تا در نهایت تصمیمی بگیریم که هم ریشه در عقلانیت دارد و هم مورد رضایت اوست.
استخاره قلبی
این نوع استخاره در واقع سفری به درون و گوش سپردن به نجوای آرام روح می باشد که در آن فرد با تمرکز عمیق و خلوصی مثال زدنی سعی می کند پاسخ را در عمق قلبِ خود بیابد.
زمانی که تمام هیاهوهای بیرونی فروکش می کنند فرد به آن اطمینان و سکون درونی تکیه نموده که به او الهام می کند کدام انتخاب با حقیقت وجودش همسوست و او را به سوی خیر و برکتِ واقعی هدایت خواهد کرد.
انواع روش های گرفتن استخاره
در مسیر بندگی، روش های مختلفی برای مشورت با پروردگار وجود دارد که هر کدام زیبایی و حال و هوای خاص خود را دارند. جالب است بدانید که پیامبر اکرم (ص) انواع استخاره را در قالب نماز و دعا به پیروان خود آموزش می دادند. اما در کنار آن روش های دیگری نیز میان مردم رواج یافته که در ادامه با آن ها آشنا می شویم.
استخاره به نماز و دعا
این روش از انواع استخاره در واقع یک گفتگوی صمیمانه و متواضعانه با آفریدگار است. در این شیوه، فرد دو رکعت نماز مستحبی (شبیه نماز صبح) می خواند و پس از آن با آرامش، صد مرتبه عبارت «استخیر الله برحمته» را زمزمه می کند تا از رحمت الهی طلبِ خیر کند. پس از این خلوت معنوی، فرد به قلب خود رجوع کرده و هر آنچه را که احساس می کند به او الهام شده است به عنوان مسیر درست انتخاب می نماید.
استخاره به قرآن
یکی از رایج ترین انواع استخاره پناه بردن به کلام الهی می باشد. در این روش فرد با نیتی خالص، قرآن کریم را می گشاید و به اولین آیه در بالای صفحه سمت راست نگاه می کند. اگر آیه پیامی از رحمت، پاداش یا نیکی داشته باشد آن کار را انجام می دهد و اگر آیه به هشدار، عذاب یا نهی از کاری اشاره داشته باشد از انجام آن صرف نظر می کند. این کار در حقیقت نوعی گوش سپردن به راهنمایی های مستقیم خداوند در میان آیات است.
استخارۀ با قطعات کاغذ
این شیوه که از امام صادق (ع) نقل شده روشی دقیق و جالب می باشد که طی آن شش قطعه کاغذ تهیه می شود و روی سه تای آن ها عبارت «انجام بده» و روی سه تای دیگر عبارت «انجام نده» به همراه نام خداوند نوشته می شود.
پس از قرار دادن کاغذها زیر سجاده و خواندن نماز و دعاهای مخصوص فرد یکی یکی کاغذها را برمی دارد. اگر سه بار پیاپی گزینه انجام دادن نمایان شود نشانه خیر بودن آن کار است و در غیر این صورت از آن پرهیز می شود.
استخاره به تسبیح یا سنگریزه
این روش که به حضرت ولی عصر (عج) نسبت داده شده با قرائت سوره های حمد و قدر و دعایی کوتاه آغاز می شود. سپس فرد با نیت قلبی، بخشی از دانه های تسبیح یا تعدادی سنگریزه را جدا کرده و آن ها را دوتا دوتا می شمارد. در پایان اگر یک دانه باقی ماند به معنای خوب بودن مسیر است و اگر جفت باقی ماند نشان دهنده آن است که انجام آن کار به صلاح نیست.
استخاره به دعا
این ساده ترین و در عین حال عمیق ترین نوع طلب خیر است. در این روش از انواع استخاره، فرد بدون تشریفات خاص مدام از خداوند می خواهد که بهترین ها را برایش رقم بزند. او با تکرار دعا و سپردن دل به خدا، منتظر می ماند تا آرامش و اطمینان نسبت به یک تصمیم در قلبش جوانه بزند و سپس بر اساس همان حس درونی عمل می کند.
استخاره به دعا و مشورت
این شیوه ترکیبی زیبا از توکل و خردورزی می باشد که طی آن فرد ابتدا با دعا از خداوند می خواهد مسیر درست را به او نشان دهد و سپس با افراد باتجربه و آگاه مشورت می کند. باورِ زیبا در این روش آن است که خداوند، حقیقت و مصلحت فرد را بر زبان مشاوران جاری می سازد تا او با اطمینان بیشتری تصمیم بگیرد.