همه زن و شوهرها در طول زندگی مشترک خود با لحظاتی روبرو می شوند که دلخوری و اختلاف نظر به سراغشان می آید. حقیقت این است که دعوای زن و شوهر بخشی جدایی ناپذیر از هر زندگی مشترک می باشد.
البته این به معنای بی اهمیت بودن آن نیست بلکه نشان می دهد رابطه شما زنده است و برای بهتر شدن تلاش می کنید. بیشتر تنش ها از مسائل مالی یا انتظاراتی که از یکدیگر داریم شروع می شود. وقتی در مورد نحوه خرج کردن پول یا تقسیم کارهای خانه به تفاهم نمی رسیم جرقه های بحث روشن می شود.
البته دخالت خانواده ها یا تفاوت در شیوه های تربیتی فرزندان هم می تواند به این آتش دامن بزند. گاهی هم خستگی های روزمره یا استرس های کاری باعث می شود که زودتر از همیشه صبرمان تمام شود و هر موضوع کوچکی به بهانه ای برای جروبحث تبدیل شود.
دعوای زن و شوهر از کجا شروع می شود؟
جان گاتمن روان شناس و پژوهشگر سال های زیادی از عمر خود را صرف بررسی روابط زوج ها کرده است. او تلاش کرده بفهمد چه چیزهایی باعث می شود بعضی ازدواج ها دوام بیاورند و بعضی دیگر به طلاق برسند.
نتیجه پژوهش های او نشان می دهد که در بیشتر دعوای زن و شوهر چهار واکنش بیش از بقیه رابطه را به خطر می اندازند. گاتمن این چهار رفتار را به سواران چهارگانه تشبیه می کند. رفتارهایی که آرام آرام وارد رابطه می شوند و اگر جدی گرفته نشوند سلامت زندگی مشترک را تحت تاثیر قرار می دهند.
انتقاد
انتقاد زمانی خطرناک می شود که به جای یک رفتار خاص کل شخصیت طرف مقابل را هدف بگیرد. این نوع حرف زدن نه تنها کمکی به حل مشکل نمی کند بلکه فضا را هم متشنج تر می کند. بهتر است به جای حمله به شخصیت همسر از همان رفتاری بگوییم که ناراحتمان کرده است. وقتی اعتراض ما مشخص و دقیق باشد احتمال شنیده شدنش بیشتر است.
در دل هر انتقاد یک خواسته پنهان شده است. اگر زوج ها بخواهند به نتیجه خوبی برسند باید از تلخی و دلخوری فاصله بگیرند و به جای جمله هایی که با تو شروع می شود از جمله هایی استفاده کنند که با من شروع می شود.
این کار باعث می شود همسر احساس نکند در حال حمله قرار گرفته است و راحت تر بتواند حرف ما را بفهمد. در واقع باید به جای تمرکز بر شکایت های منفی نیاز اصلی را روشن و صادقانه بیان کرد.
تحقیر
در میان همه رفتارهای مخرب که زمینه ساز دعوای زن و شوهر می باشد تحقیر کردن از همه خطرناک تر است. وقتی تحقیر وارد رابطه می شود احترام از بین می رود و جای آن را تمسخر و تلخی می گیرد. طعنه زدن. مسخره کردن. کوچک شمردن طرف مقابل. اسم گذاشتن. یا حتی نگاه و حالت چهره می تواند شکل هایی از تحقیر باشد. گاهی یک چشم گرداندن ساده بیشتر از هزار جمله آزار می دهد.
تحقیر به هر شکلی که باشد رابطه را مسموم می کند. چون کم کم باعث می شود فرد از همسرش دلزده شود و حس بیزاری در او شکل بگیرد. وقتی این احساس به وجود آمد حل کردن مشکل بسیار سخت تر می شود.
تحقیقات گاتمن نشان داده زوج هایی که مدام همدیگر را تحقیر می کنند بیشتر در معرض آسیب های جسمی و روانی هم قرار می گیرند. برای مقابله با این عادت باید به جای تخریب کردن به تحسین و قدردانی عادت کرد. توجه به خوبی های همسر می تواند فضای رابطه را نرم تر و امن تر کند.
دفاع؛ مقابله به مثل نکن
رفتار تدافعی زمانی شکل می گیرد که فرد احساس می کند بی دلیل مورد حمله قرار گرفته است. در این حالت آدم سعی می کند خودش را بی گناه نشان بدهد و تقصیر را از دوش خود بردارد. اما مشکل اینجاست که رفتار تدافعی معمولا بحث را آرام نمی کند بلکه آن را شدیدتر می کند. چون در عمل پیامش این است که من مقصر نیستم و مشکل از توست.
برای کم کردن این واکنش در دعوای زن و شوهر باید یاد گرفت مسئولیت سهم خودمان را بپذیریم. حتی اگر فقط بخشی از ماجرا به ما مربوط باشد باز هم پذیرفتن همان بخش می تواند فضا را بهتر کند. وقتی هر دو نفر به جای دفاع کردن فقط به دنبال فهمیدن اصل ماجرا باشند دعوای زن و شوهر سریع تر به سمت حل شدن می رود.
برای مثال اگر یکی از همسران یادآوری کند که چرا خبر را ندادی و طرف مقابل بلافاصله بگوید من خیلی سرم شلوغ بود و تقصیر تو بود. بحث از همان جا وارد مسیر دفاعی می شود. اما اگر به جای این واکنش سهم خودمان را بپذیریم و با آرامش پاسخ بدهیم شرایط خیلی بهتر می شود.
نادیده گرفتن؛ دیوار دور خودت نکش
این واکنش در دعوای زن و شوهر زمانی رخ می دهد که فرد دیگر توان ادامه بحث را ندارد و ترجیح می دهد خودش را از موقعیت کنار بکشد. در چنین حالتی فرد حرف نمی زند. نگاه نمی کند. پاسخ نمی دهد و انگار دیواری دور خودش می کشد. این رفتار معمولا از خستگی شدید و فشار روانی می آید. یعنی شرایط آنقدر سنگین شده که فرد دیگر توان مواجهه مستقیم با آن را ندارد.
کسی که نادیده می گیرد ممکن است ساکت بماند. بحث را عوض کند. خودش را با کار دیگری مشغول نشان بدهد یا وانمود کند اصلا چیزی نشنیده است. اگر این رفتار ادامه پیدا کند به یک عادت تبدیل می شود و فاصله عاطفی را بیشتر می کند.
برای درمان این مشکل باید قبل از اینکه بحث به نقطه انفجار برسد آن را متوقف کرد. زوج ها باید یاد بگیرند وقتی احساس می کنند دارند از کنترل خارج می شوند موقتاً بحث را کنار بگذارند. بعد از آن هم بهتر است کمی استراحت کنند و ذهنشان را از فضای تنش دور کنند. یک پیاده روی کوتاه. گوش دادن به موسیقی. یا حتی چند دقیقه سکوت می تواند کمک کند دوباره با آرامش به گفت وگو برگردند.
دعوا بر سر نظافت
وقتی دو نفر زندگی زیر یک سقف را شروع می کنند تازه بعضی عادت ها بیشتر از قبل به چشم می آید. مثلا ممکن است یکی از آن ها وسایلش را نامرتب رها کند یا به تمیزی خانه آن اندازه که دیگری انتظار دارد اهمیت ندهد.
همین موضوع های به ظاهر کوچک گاهی خیلی زود به دعوای زن و شوهر تبدیل می شود. بهترین راه این است که ناراحتی ها روی هم جمع نشود. به جای غر زدن یا تذکر دادن در لحظه عصبانیت بهتر است در یک زمان مناسب و با آرامش درباره چیزی که آزارتان می دهد حرف بزنید. گفت و گوی درست جلوی بزرگ شدن خیلی از دلخوری ها را می گیرد.
دعوا بر سر مسائل مالی
پول یکی از رایج ترین دلیل های اختلاف در زندگی مشترک و زمینه ساز دعوای زن و شوهر می باشد. بعد از ازدواج خیلی از تصمیم ها دیگر فقط شخصی نیست و روی هر دو نفر اثر می گذارد. حتی اگر حساب های مالی جدا باشد باز هم موضوع هایی مثل خرج کردن پس انداز کردن یا برنامه داشتن برای آینده باید با توافق پیش برود.
اگر هر کسی فقط از زاویه دید خودش به ماجرا نگاه کند خیلی راحت تنش به وجود می آید. برای کم شدن دعوای زن و شوهر در این زمینه لازم است هر دو نفر صادقانه درباره نگرانی ها و توقعاتشان حرف بزنند و به نظر همدیگر هم واقعا گوش بدهند. آرامش مالی بیشتر از هر چیز به تفاهم و شفافیت وابسته است.
دعوا بر سر پدر و مادرها
رابطه با خانواده ها همیشه یکی از حساس ترین بخش های زندگی مشترک است. دوست داشتن همسر به این معنی نیست که همیشه با خانواده او راحت و بی مشکل باشید. هر خانواده ای روحیه و سبک رفتاری خودش را دارد و طبیعی است که گاهی سوء تفاهم یا دلخوری پیش بیاید.
مهم این است که زن و شوهر در این موقعیت ها مقابل هم قرار نگیرند. وقتی پای خانواده ها وسط می آید اگر هر کدام بخواهد فقط از سمت خودش دفاع کند اختلاف شدیدتر می شود. بهتر است هر دو نفر یادشان باشد که در یک تیم هستند و باید کنار هم بایستند. این نگاه باعث می شود خیلی از تنش ها قبل از تبدیل شدن به بحران حل شود.
دعوا بر سر با هم بودن
بعد از تمام شدن روزهای اول ازدواج زندگی وارد روال واقعی خودش می شود و ممکن است شلوغی کار و مسئولیت ها فرصت کنار هم بودن را کمتر کند. گاهی یکی از دو نفر احساس می کند دیگری وقت و توجه کافی برای رابطه نمی گذارد و همین دلخوری کم کم زمینه دعوای زن و شوهر را فراهم می کند.
در حالی که با چند کار ساده می شود این فاصله را کمتر کرد. لازم نیست همیشه برنامه های بزرگ داشته باشید. حتی یک شام دونفره در خانه یا تماشای یک برنامه مورد علاقه کنار هم می تواند حال رابطه را بهتر کند. مهم این است که برای با هم بودن وقت بگذارید و اجازه ندهید روزمرگی صمیمیت را کم رنگ کند.