
در این مطلب از آلامتو می خواهیم به معرفی تکنیک های موثر کنترل افکار منفی و مزاحم بپردازیم. افکاری که بدون هیچ دلیلی وارد ذهن ما می شوند.
گاهی پیش می آید که ذهنمان پر از فکر و خیال های منفی می شود؛ افکاری که بی دلیل آرامشمان را می گیرند و ما را از انجام کارهای ساده روزمره بازمی دارند. این نگرانی ها گاهی آن قدر زیاد می شوند که احساس می کنیم کنترل ذهنمان را از دست داده ایم. بیشتر این افکار فقط ساخته ذهن ما هستند نه واقعیت بیرونی. وقتی اجازه دهیم این افکار مزاحم در ذهنمان ریشه بدوانند تصمیم گیری و عملکرد درست در زندگی سخت تر می شود. برای همین باید یاد بگیریم چگونه آن ها را بشناسیم و با روش های مؤثر، قدرت ذهن خود را دوباره به دست آوریم.
ویژگی افکار منفی و تکرار شونده
افکار منفی معمولاً بدون هیچ دلیل واقعی وارد ذهن می شوند و خیلی زود کنترل فکر و احساس ما را به دست می گیرند. این افکار می توانند حتی جلوی کارهایی را بگیرند که از درست بودنشان مطمئن هستیم و همین موضوع فشار ذهنی زیادی ایجاد می کند. به همین دلیل پیدا کردن راهی برای مدیریت و دور کردن این افکار ضروری است.
گاهی این افکار در قالب تصور مرگ عزیزان ظاهر می شوند و باعث آشفتگی شدید ذهن می گردند. گاهی حس می کنیم تحت نظر هستیم و آزادی عمل نداریم. بعضی وقت ها در برخورد با دیگران، پیش از شناخت، ذهنمان تصویری منفی می سازد. حتی ممکن است تصور کنیم اطرافیان قصد ضربه زدن به ما را دارند یا نگاه سنگینی روی زندگی مان وجود دارد.
در بسیاری از موقعیت ها ذهنمان بدترین سناریو را می سازد و همین باعث می شود ترس و تردید سراغمان بیاید. حتی روابط ساده هم در تصورمان به دعوا و تنش ختم می شود. مشکل اصلی زمانی رخ می دهد که هرچه تلاش می کنیم این افکار را کنار بزنیم، با شدت بیشتری برمی گردند و کیفیت زندگی مان را تحت تأثیر قرار می دهند.
تکنیک های موثر برای کنترل افکار

برای کنترل افکار روش های مختلفی وجود دارند که انتخاب چند راهکار مناسب می تواند آرامش ذهنی بیشتری برایتان ایجاد کند. اصولا مشاوران حوزه روانشناسی پیشنهاد می کنند از ساده ترین و اثرگذارترین روش ها شروع کنید تا ذهن فرصت پیدا کند دوباره به تعادل برسد.
ذهنتان را پاکسازی کنید
اولین قدم در راستای کنترل افکار این است که اجازه ندهید افکار منفی بی هدف وارد ذهنتان شوند. با پاکسازی ذهن فضای بیشتری برای افکار سازنده ایجاد می کنید و کم کم یاد می گیرید روی اتفاقات مثبت تمرکز داشته باشید. بهترین نتیجه زمانی به دست می آید که این کار را هر روز، حتی چند دقیقه انجام دهید تا ذهن به آرامش عادت کند.
کلیپ های انگیزشی ببینید
سعی کنید از فضای مجازی به شکل هدفمند استفاده کنید؛ مثلا سراغ داستان های الهام بخش تجربه های آدم های موفق و توصیه های ارزشمند آن ها بروید. شنیدن مسیر رشد دیگران می تواند ذهن شما را به سمت امید، انگیزه و فکرهای روشن تر سوق دهد و کمک کند تصویر جدیدی از توانایی هایتان بسازید.
ورزش را روتین زندگیتان کنید
یکی دیگر از تکنیک های موثر کنترل افکار منفی این است که ورزش را مثل غذا خوردن بخشی ثابت از برنامه تان قرار دهید. فعالیت بدنی نه تنها انرژی مثبت ایجاد می کند، بلکه باعث می شود ذهن هم سبک تر و آرام تر شود. پیدا کردن یک ورزش مورد علاقه می تواند به شما کمک کند افکار منفی را بهتر کنترل کنید و با روحیه ای بهتر روزتان را ادامه دهید.
آهنگ های شاد گوش کنید
وقتی حس می کنید ذهنتان درگیر افکار منفی شده و حال تان سنگین است یکی از سریع ترین راه ها برای تغییر فضا گوش دادن به موسیقی های شاد و پرانرژی می باشد. فقط کافی ست چند دقیقه وقت بگذارید و اجازه دهید ریتم و احساس مثبت آهنگ ها ذهن تان را از افکار مزاحم دور کند. زیرا موسیقی حال درونی شما را دگرگون می کند و لحظه ای آرامش واقعی را به روحتان هدیه می دهد.

فیلم های طنز و انگیزشی تماشا کنید
اگر از تماشای فیلم لذت می برید اما گاهی در حین دیدن آن ها افکار ناخوشایند سراغتان می آیند بهتر است سمت فیلم های طنز و الهام بخش بروید. این نوع فیلم ها هم باعث خنده و سبکی ذهن می شوند و هم انگیزه و امید را در شما زنده می کنند. انتخاب فیلمی که حال تان را بهتر کند یعنی قدم گذاشتن در مسیر بازسازی روحیه و نگاه مثبت به زندگی.
وارد گروه های دوستی شوید
افکار منفی در تنهایی رشد می کنند. پس ارتباط های سالم و صمیمی می توانند پادزهرشان باشند. پیدا کردن گروه هایی که نگرش و ارزش های شان نزدیک به شماست باعث می شود احساس تعلق بیشتری داشته باشید. تعامل با افراد هم فکر، ذهن را از تمرکز بر افکار منفی دور کرده و انرژی مثبت و حمایت عاطفی به زندگی تان وارد می کند.
از یک جا ماندن پرهیز کنید
یکی دیگر از تکنیک های موثر کنترل افکار منفی این است که از یک جا ماندن پرهیز کنید. زیرا بی تحرکی ذهن را در چرخه افکار منفی گرفتار می کند. تغییر محیط حتی برای چند ساعت، می تواند روح تان را تازه کند. بنابراین بهتر است گاهی سفرهای کوتاه یا آخر هفته ای به دل طبیعت بروید. دیدن مناظر جدید، هوای تازه و فاصله گرفتن از روتین روزمره هم به آرامش فکری کمک می کند و هم باعث می شود نگرش تازه ای نسبت به زندگی پیدا کنید.
بیکار نمانید
بیکاری از عوامل اصلی شکل گیری افکار منفی است. وقتی ذهن بدون هدف بماند زود به سمت نگرانی و اضطراب می رود. سعی کنید کاری را انتخاب کنید که واقعا دوستش دارید حتی اگر ساده باشد. مشغول بودن به فعالیتی که از آن لذت می برید نه تنها حس مفید بودن را تقویت می کند بلکه باعث می شود انرژی ذهنی تان صرف رشد و خلاقیت شود نه افکار آزاردهنده.
دلایل تشدید افکار منفی در ذهن

دلایل زیادی وجود دارند که باعث می شوند افکار منفی در ذهن قدرت بیشتری پیدا کنند و راحت تر بر احساسات ما تأثیر بگذارند. شناخت این دلایل کمک می کند بهتر متوجه شویم چرا ذهن گاهی به سمت افکار آزاردهنده می رود و چگونه می توانیم جلوی این چرخه را بگیریم. از جمله علت های تشدید افکار منفی در ذهن عبارتند از:
تنهایی
تنهایی یکی از اصلی ترین عواملی است که زمینه رشد افکار ناخوشایند را فراهم می کند. وقتی مدت طولانی تنها باشید یا به تازگی تجربه زندگی تنها را پشت سر گذاشته باشید ممکن است احساس کنید توانایی مدیریت زندگی را ندارید. در چنین شرایطی ذهن فرصت پیدا می کند بیشتر به سمت ترس ها، نگرانی ها و افکار منفی برود و همین چرخه می تواند باعث تشدید اضطراب شود.
تاریکی
بسیاری از افراد در محیط های تاریک یا بسته بیشتر درگیر افکار منفی می شوند. نبود نور کافی و فضای تنگ می تواند حس ناامنی ایجاد کند و باعث شود ذهن ناخودآگاه سناریوهای ناراحت کننده بسازد. قرار گرفتن مداوم در چنین فضاهایی زمینه را برای شدت گرفتن این نوع افکار فراهم می کند.
شکست
تجربه شکست چه بزرگ چه کوچک می تواند ذهن را وارد چرخه ای از خودسرزنشی و ناامیدی کند. وقتی نتیجه ای که انتظارش را داشتید به دست نمی آید ممکن است این تصور در ذهن شکل بگیرد که «قرار نیست هیچ وقت موفق شوم».
هرچه تعداد این شکست ها بیشتر باشد و فرصت بازسازی ذهن کمتر افکار منفی با سرعت بیشتری جای افکار مثبت را می گیرند و باور شما نسبت به توانایی هایتان ضعیف تر می شود.
استرس و اضطراب
استرس زیاد ذهن را از مسیر طبیعی خود دور می کند و اجازه نمی دهد افکار مثبت در آن باقی بمانند. زمانی که نگرانی بیش از حد درباره یک موضوع دارید ذهن به طور ناخودآگاه شروع به ساختن تصویرهای منفی می کند. هرچقدر اضطراب بیشتر باشد قدرت افکار منفی نیز بیشتر می شود و ممکن است احساس کنید کنترل ذهنتان از دستتان خارج شده است.