گل لی لی صلح یا اسپاتی فیلوم یکی از گیاهان زینتی محبوب آپارتمانی است که به خانواده آراسه تعلق دارد. خاستگاه اصلی این گیاه مناطق گرم و مرطوب آمریکای مرکزی و بخش هایی از اقیانوس آرام است. برگ های پهن و سبز تیره در کنار گل های سفید و براق آن جلوه ای آرام و چشم نواز به فضای خانه می دهند.
رسیدگی نسبتاً ساده به گل لی لی صلح باعث شده افراد زیادی آن را برای خانه یا محل کار انتخاب کنند. این گیاه با مراقبت درست رشد خوبی دارد و مدت زیادی شاداب می ماند. به همین دلیل برای فروشندگان گل و گیاه نیز از گیاهان پرطرفدار و اقتصادی به شمار می رود.
شرایط نگهداری گل لی لی صلح
گل لی لی صلح برای رشد سالم به خاکی سبک و دارای زهکشی مناسب نیاز دارد. خاک باید کمی مرطوب بماند اما نباید دائماً خیس و سنگین باشد. نور متوسط و غیرمستقیم برای آن ایده آل است و قرار گرفتن طولانی در آفتاب تند می تواند برگ ها را بسوزاند. دمای معتدل خانه همراه با گلدان مناسب و کوددهی متعادل نیز به رشد بهتر و گلدهی آن کمک می کند.
برخی آفات مانند شته و کنه تار عنکبوتی و تریپس و حشرات سپردار ممکن است سلامت لی لی صلح را تهدید کنند. زرد شدن برگ ها و ایجاد لکه های قهوه ای و افتادگی برگ ها نیز گاهی نشانه آبیاری نامناسب یا کمبود نور یا بیماری های قارچی هستند.
شناخت به موقع آفات و علائم بیماری کمک می کند پیش از آسیب جدی برای درمان گیاه اقدام کنید. در این مطلب به بررسی ویژگی های لی لی صلح و شرایط نگهداری و روش تکثیر و راهکارهای رفع مشکلات رایج آن می پردازیم.
مشخصات ظاهری گل لی لی صلح
گل لی لی صلح با نام علمی اسپاتی فیلوم به خانواده آراسه تعلق دارد. این گیاه بومی نواحی گرمسیری آمریکای مرکزی است و در زبان عامیانه به نام های اسپاتی فیلوم و لی لی و لی لی صبح و گل دوستی نیز شناخته می شود. این گیاه چندساله و علفی به دلیل ظاهر شیک و نگهداری آسان به عنوان یک گیاه گلدانی و آپارتمانی طرفداران بسیار زیادی دارد.
لی لی صلح حدود ۴۰ گونه مختلف دارد. برگ های این گیاه پهن و کشیده و به رنگ سبز براق هستند که زیبایی خاصی به آن می بخشند. ارتفاع بوته معمولاً به حدود ۶۰ سانتی متر می رسد. گل های ظریف آن در رنگ های سفید و صورتی کمرنگ و قرمز و قرمز ماتیکی دیده می شوند. این گل ها بیشتر در فصل های بهار و تابستان شکوفا می شوند. این گیاه در صورت بلعیده شدن سمی است اما لمس کردن آن برای انسان خطری به همراه ندارد.
بهترین مکان قرار دادن گل لی لی صلح
بهترین مکان برای قرار دادن گل لی لی صلح در خانه اتاق پذیرایی و اتاق خواب است. گل های سفید و براق این گیاه جلوه بسیار زیبایی به دکوراسیون اتاق می بخشند و به دلیل خاصیت تصفیه کنندگی هوا به بهبود کیفیت خواب نیز کمک می کنند.
روش نگهداری گل لی لی صلح
یکی از مهم ترین دلایل محبوبیت گل لی لی صلح روش نگهداری ساده آن است. با رعایت چند نکته اساسی درباره نور و دما و آبیاری می توانید سال ها از داشتن گیاهی شاداب با برگ های سبز تیره و گل های درخشان لذت ببرید.
نور مناسب برای نگهداری گل لی لی صلح
این گیاه به نور متعادل و متوسط نیاز دارد. اسپاتی فیلوم نباید در سایه مطلق قرار بگیرد و از طرفی نور مستقیم و شدید آفتاب نیز برای آن مضر است. نور مستقیم خورشید خیلی زود باعث سوختگی نوک برگ ها و افتادگی و بی حال شدن ساقه می شود. نور فیلترشده پشت پنجره های جنوبی یا شرقی بهترین شرایط نوری را برای این گیاه فراهم می کند.
قرار گرفتن در مسیر جریان باد شدید نیز به برگ های گیاه آسیب می زند. بنابراین اگر پنجره ها را باز می کنید و گلدان در مسیر باد و کوران قرار دارد بهتر است جای آن را تغییر دهید تا گیاه دچار تنش نشود.
دما مناسب نگهداری گل لی لی صلح
بهترین بازه دمایی برای رشد گل لی لی صلح بین ۱۵ تا ۲۳ درجه سانتی گراد است. این گیاه مقاومت خوبی دارد و می تواند دمای کم در حدود ۵ درجه و دمای زیاد تا ۳۲ درجه سانتی گراد را نیز تحمل کند. البته در روزهای خیلی گرم تابستان باید رطوبت محیط را افزایش دهید و برگ ها را با آب بدون املاح غبارپاشی کنید تا گیاه شاداب بماند.
خاک مناسب گل لی لی صلح
خاک مناسب گل لی لی صلح باید سبک و غنی و دارای تهویه کافی باشد تا ریشه ها بتوانند به خوبی رشد کنند. می توانید از خاک آماده مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید یا ترکیبی خانگی از خاک برگ و کوکوپیت و پرلیت و مقدار کمی خاک باغچه بسازید. هر ماده ای که به خاک اضافه می کنید باید کاملاً با دیگر اجزا مخلوط شود تا بخشی از گلدان سنگین و فشرده نشود.
وجود مقداری ماسه شسته یا پرلیت در خاک باعث می شود آب اضافی راحت تر از گلدان خارج شود و خطر پوسیدگی ریشه کاهش پیدا کند. بهتر است حدود یک سوم ترکیب خاک را به مواد سبک و زهکش دار اختصاص دهید. وجود یک لایه نازک خاک رس در سطح گلدان نیز می تواند به حفظ رطوبت خاک کمک کند اما نباید راه رسیدن هوا و آب به ریشه را ببندد.
رطوبت مورد نیاز گل لی لی صلح
خاک لی لی صلح باید همیشه کمی مرطوب بماند اما خیس و غرقاب نباشد. پیش از آبیاری انگشت خود را حدود دو سانتی متر در خاک فرو ببرید. اگر این قسمت خشک بود زمان آبیاری رسیده است.
برای حفظ رطوبت اطراف گیاه می توانید زیرگلدانی را با سنگریزه پر کنید و مقدار کمی آب در آن بریزید. گلدان باید روی سنگ ها قرار بگیرد و کف آن با آب تماس مستقیم نداشته باشد. با تبخیر تدریجی آب رطوبت محیط اطراف برگ ها بیشتر می شود. خاک نیز باید آن قدر سبک باشد که آب به ریشه برسد و پس از آبیاری آب اضافی از سوراخ های کف گلدان خارج شود.
تعویض گلدان
گلدانی با قطر حدود ۲۰ سانتی متر برای لی لی صلح جوان اندازه مناسبی دارد. بهترین زمان تعویض گلدان فصل بهار است چون گیاه در این دوره وارد مرحله رشد فعال می شود. بیرون زدن ریشه ها از سوراخ کف گلدان یا متوقف شدن رشد گیاه می تواند نشانه نیاز آن به گلدان بزرگ تر باشد.
گلدان جدید باید فقط کمی بزرگ تر از گلدان قبلی باشد و حدود دو بند انگشت فضای اضافه در اطراف ریشه داشته باشد. ابتدا مقداری خاک تازه در گلدان بریزید و گیاه را با دقت خارج کنید. سپس ریشه را در مرکز گلدان قرار دهید و اطراف آن را با خاک جدید پر کنید. پس از پایان کار آبیاری ملایمی انجام دهید تا خاک در جای خود تثبیت شود.
روش نگهداری گل لی لی صلح در فصل زمستان
گل لی لی صلح نسبت به سرما حساس است و در زمستان باید در محیطی گرم و ثابت نگهداری شود. دمای محل نگهداری نباید کمتر از ۱۵ درجه سانتی گراد باشد. گلدان را از پنجره های سرد و در ورودی و نزدیکی وسایل گرمایشی دور نگه دارید تا برگ ها دچار شوک دمایی نشوند.
در زمستان رشد گیاه کمتر می شود و نیاز آن به آب نیز کاهش پیدا می کند. خاک را بررسی کنید و فقط زمانی آبیاری انجام دهید که سطح آن خشک شده باشد. کوددهی در هوای سرد ضروری نیست و بهتر است تا آغاز بهار متوقف شود. آویزان شدن و بی حال شدن برگ ها می تواند نشانه سرما یا آبیاری نادرست باشد.
مشکلات گلدهی گیاه لی لی صلح
اگر لی لی صلح یک فصل کامل گل ندهد معمولاً یعنی یکی از نیازهای پایه آن درست تامین نشده است و اولین جایی که باید بررسی شود خاک و شرایط ریشه است. بهتر است PH خاک را اندازه بگیرید چون این گیاه برای گلدهی به محیط کمی اسیدی نیاز دارد. بازه مناسب PH برای گلدهی حدود ۶ تا ۶.۵ است.
اگر PH در همین محدوده بود قدم بعدی بررسی آبیاری است. آبیاری بیش از حد یکی از رایج ترین دلایل گل ندادن اسپاتی فیلوم است چون ریشه وقتی دائم خیس بماند اکسیژن کافی دریافت نمی کند و انرژی گیاه به جای گلدهی صرف حفظ بقا می شود. رطوبت خاک باید در حد نیمه مرطوب باشد نه باتلاقی. اگر هم PH و هم رطوبت خاک درست بود احتمال زیاد نور کم است. در این حالت فقط نور غیرمستقیم را بیشتر کنید و از بالا بردن دما یا گذاشتن گیاه زیر آفتاب مستقیم پرهیز کنید. هر تغییری که انجام می دهید حداقل چهار هفته زمان لازم دارد تا اثرش را در گلدهی ببینید.
میزان سمیت گل لی لی صلح
گل لی لی صلح برای انسان و برای حیوانات خانگی مثل گربه و سگ سمی محسوب می شود چون بیشتر بافت های آن دارای کریستال های اگزالات کلسیم است. این ماده می تواند باعث تحریک دهان و گلو و بزاق زیاد و سوزش و تهوع شود. شیره برخی گونه ها هم ممکن است روی پوست ایجاد سوزش و التهاب کند.
بهتر است گلدان را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی قرار دهید. اگر با گیاه کار می کنید مثل تعویض گلدان یا هرس بهتر است دستکش بپوشید و در پایان دست ها را با آب و صابون بشویید.
نشانه های بروز مشکلات در گیاه لی لی صلح
وقتی لی لی صلح بیمار می شود معمولاً از روی برگ ها پیامش را می دهد. اگر علائم را زود ببینید درمان خیلی ساده تر می شود.
نوک قهوه ای برگ ها
قهوه ای شدن نوک برگ ها بیشتر از همه به کمبود رطوبت هوا یا خشکی دوره ای خاک مربوط است. اگر نمی خواهید رطوبت کل خانه را بالا ببرید می توانید غبارپاشی ملایم انجام دهید یا از زیرگلدانی سنگریزه دار کمک بگیرید. فقط دقت کنید غبارپاشی در هوای سرد یا محیط کم تهویه می تواند زمینه قارچ را بیشتر کند.
نقاط قهوه ای روی برگ ها
لکه های قهوه ای روی پهنای برگ معمولاً نشانه کوددهی زیاد یا تجمع نمک کود در خاک است. لی لی صلح به شوری حساس است و وقتی کود با غلظت بالا به ریشه برسد برگ واکنش نشان می دهد. بهتر است همیشه بعد از آبیاری کود بدهید تا ریشه ناگهان با محلول غلیظ روبه رو نشود. اگر لکه ها زیاد شده اند یک دوره خاک را با آبیاری عمیق بشویید تا نمک اضافی خارج شود و مدتی کوددهی را متوقف کنید.
رطوبت خیلی بالا و بیماری های قارچی
رطوبت بیش از حد هوا همراه با خاک سنگین و کم تهویه می تواند شرایط را برای بیماری های قارچی آماده کند. برای پیشگیری خاک باید سبک و دارای زهکشی خوب باشد و آب اضافی سریع خارج شود. استفاده از ترکیباتی مثل شن شسته یا پرلیت و مقدار کمی رس برای ساختار بهتر خاک کمک می کند. همچنین بهتر است گیاه در جایی باشد که جریان هوای ملایم داشته باشد تا برگ ها مدت طولانی خیس نمانند.