نخل آپارتمانی گیاهی گل دار است که خاستگاه آن به جزیره ماداگاسکار در آفریقا برمی گردد. با اینکه این گیاه در خانواده کاکتوس ها قرار نمی گیرد اما به خاطر ظاهر خاص و توانایی ذخیره آب در ساقه های ضخیمش در میان گیاهان مقاوم و شبیه کاکتوس شناخته می شود.
نخل آپارتمانی تنه ای برجسته و کشیده دارد و برگ های سبز و براقش در قسمت بالایی آن حالت تاجی و چتری ایجاد می کنند. جالب است که این گیاه بیشتر از آنکه از طریق برگ ها فتوسنتز انجام دهد بخش اصلی این کار را با ساقه هایش انجام می دهد.
نیازهای مراقبتی گیاه نخل آپارتمانی
اگر نخل آپارتمانی در فضای باز و باغچه کاشته شود می تواند رشد زیادی داشته باشد و حتی تا حدود 6 متر هم برسد. برگ های آن هم در حالت رشد کامل ممکن است به 38 سانتی متر طول و 10 سانتی متر عرض برسند. همین ظاهر متفاوت باعث شده خیلی ها آن را برای دکور خانه و فضای داخلی انتخاب کنند. در ادامه تمام نکاتی را که برای نگهداری درست این گیاه لازم است به صورت کامل مرور می کنیم.
نور و دما
نخل آپارتمانی به نور زیاد و حتی نور مستقیم خورشید نیاز دارد. اگر بخواهید این گیاه را داخل خانه نگهداری کنید باید آن را نزدیک پنجره ای بگذارید که بیشترین روشنایی را داشته باشد. هرچه نور محیط بیشتر و مناسب تر باشد گیاه شاداب تر رشد می کند و فرم بهتری می گیرد.
این گیاه به سرما حساس است و نباید در دمای کمتر از 12 درجه سانتی گراد نگهداری شود. اگر هوا سردتر از این حد شود ممکن است رشدش آسیب ببیند و برگ ها و تنه آن دچار ضعف شوند. پس در فصل های سرد باید جای مناسبی برایش انتخاب کنید تا از سرمای شدید دور بماند.
خاک
خاک مناسب نخل آپارتمانی باید شبیه خاک گیاهان کاکتوسی باشد. یعنی سبک باشد و آب را در خود نگه ندارد. مهم ترین نکته این است که خاک نفوذپذیر باشد تا آب اضافی به راحتی از آن عبور کند. اگر خاک سنگین و خفه باشد ریشه ها در معرض پوسیدگی قرار می گیرند و گیاه کم کم ضعیف می شود.
آبیاری
میزان آبیاری نخل آپارتمانی به گرما و نور محیط بستگی دارد. هرچه گیاه نور و حرارت بیشتری دریافت کند به آب بیشتری هم نیاز خواهد داشت. اگر آب کافی به آن نرسد برگ ها خشک می شوند و می ریزند. بهترین زمان برای آبیاری وقتی است که سطح خاک خشک شده باشد.
به طور معمول در شرایط مناسب این گیاه حدود هر دو روز یک بار به آبیاری نیاز پیدا می کند. البته این عدد می تواند بسته به دمای محیط و فصل تغییر کند. در زمستان باید آبیاری را کمتر کرد چون گیاه در هوای سرد آب کمتری مصرف می کند. استفاده از گلدانی که سوراخ زهکش داشته باشد هم بسیار مهم است چون آب اضافه را خارج می کند و مانع ماندن رطوبت در خاک می شود.
کوددهی
کوددهی برای نخل آپارتمانی اهمیت زیادی دارد. چون با هر بار آبیاری بخشی از مواد مغذی خاک شسته می شود و از بین می رود. کود به گیاه کمک می کند ویتامین ها و عناصر مورد نیازش را دوباره دریافت کند و رشد سالم تری داشته باشد.
در فصل رشد یعنی بهار و تابستان بهتر است دو بار در ماه به گیاه کود بدهید. در فصل های سرد هم یک بار در ماه کافی است. فقط یک نکته مهم را نباید فراموش کنید و آن این است که قبل از کوددهی حتماً خاک را آبیاری کنید. اگر خاک خشک باشد کود می تواند به برگ ها و ریشه ها آسیب بزند و باعث سوختگی شود.
هرس کردن
هرس نخل آپارتمانی بیشتر برای حذف بخش های خشک و آسیب دیده انجام می شود. اگر شاخه یا برگ هایی بیش از حد بلند شده باشند یا خشک شده باشند بهتر است با دقت جدا شوند. این کار علاوه بر اینکه ظاهر گیاه را مرتب تر می کند به رشد شاخه ها و برگ های تازه هم کمک می کند.
وقتی قسمت های اضافی و ناسالم حذف شوند انرژی گیاه به بخش های سالم می رسد و فرم کلی آن بهتر حفظ می شود. هرس باید با احتیاط انجام شود تا به بخش های سالم گیاه آسیبی نرسد.
تعویض گلدان
بعد از اینکه نخل آپارتمانی به مرحله بلوغ رسید بهتر است آن را به گلدانی بزرگ تر منتقل کنید. این کار هم فضای بیشتری برای ریشه ها فراهم می کند و هم خاک تازه و غنی تری در اختیار گیاه قرار می دهد. اگر گلدان خیلی کوچک بماند رشد گیاه محدود می شود و ریشه ها در هم فشرده می شوند.
هنگام انتقال باید بسیار مراقب ریشه ها باشید چون آسیب دیدن آن ها می تواند به گیاه ضربه بزند. بعد از جابه جایی هم بلافاصله آن را آبیاری کنید. سپس حدود 3 تا 4 هفته بعد کوددهی را آغاز کنید تا گیاه فرصت سازگاری با شرایط جدید را داشته باشد.
تکثیر نخل آپارتمانی
نخل آپارتمانی را می توان از دو روش بذر و قلمه تکثیر کرد. در روش بذر ابتدا باید بذر مناسب تهیه شود. سپس بذرها را برای مدتی در آب گرم قرار می دهند و بعد در خاک مرطوب می کارند. بهتر است گلدان در دمای اتاق نگهداری شود تا بذرها شرایط لازم برای جوانه زدن را داشته باشند.
در روش قلمه زدن یک ساقه سالم از گیاه جدا می شود و باید چند روزی در هوای آزاد بماند تا محل برش خشک شود. این زمان معمولاً بین 4 تا 8 روز است. بعد از آن قلمه را در گلدانی حاوی ترکیب شن و ماسه می کارند و تا زمان ریشه دار شدن در محیطی گرم نگه می دارند.
ممکن است بعد از ریشه دهی برگ های قبلی از بین بروند اما نگران نباشید چون با شکل گرفتن ریشه ها برگ های تازه رشد خواهند کرد.
آفات و بیماری های رایج نخل آپارتمانی
نخل آپارتمانی معمولاً در معرض حمله کنه ها و لاروهای مگس سفید قرار می گیرد. یکی از نشانه های این آفت ها ایجاد لکه های قرمز روی برگ هاست. اگر این علائم را دیدید باید سریع تر برای درمان اقدام کنید تا آسیب بیشتر نشود.
برای مقابله با این آفات می توان از حشره کش های غیر سمی و قارچ کش ها به شکل اسپری استفاده کرد. یک روش ساده دیگر هم محلول آب و صابون است که در بسیاری از موارد کمک می کند آفت ها از بین بروند. با این حال باید محلول را با دقت استفاده کنید تا به خود گیاه آسیب نرسد.
اگر این گیاه بیش از حد آبیاری شود ممکن است تنه آن بشکند. در چنین حالتی معمولاً گیاه دیگر قابل احیا نیست و از بین می رود. از طرف دیگر کم آبی هم برایش خوب نیست و باعث زرد شدن برگ ها می شود. پس حفظ تعادل در آبیاری اصلی ترین نکته برای سالم ماندن این گیاه است.
همچنین اگر نور کافی خاک مناسب آبیاری درست و رسیدگی منظم داشته باشد گیاهی چشمگیر و ماندگار است. با رعایت همین نکات ساده می توان آن را سال ها سالم و زیبا نگه داشت.