تغذیه در دوران سالمندی
تغذیه در دوران سالمندی یکی از حساسترین بخش های مراقبت از عزیزانمان است. با افزایش سن، بدن دچار تغییرات زیادی می شود. جذب مواد مغذی کاهش می یابد، اشتها کم می شود و گاهی جویدن غذا هم سخت تر می گردد. به همین دلیل، انتخاب خوراکی های مناسب برای سالمندان خیلی مهم تر از چیزی است که فکر می کنیم. در این مقاله از مجله خبری، می خواهیم ببینیم سه ماده مغذی مورد نیاز سالمندان کدامند و یک لیست غذای هفتگی برای سالمندان تهیه کرده ایم تا کارتان را راحت تر کند.
همچنین بخوانید:علت افت ناگهانی فشار خون در سالمندان
سه ماده مغذی مورد نیاز سالمندان
سالمندان به همه ویتامین ها و مواد معدنی نیاز دارند، اما سه گروه از این مواد از بقیه حیاتی تر هستند. بیایید یک به یکشان را بررسی کنیم.
- پروتئین؛ اول از همه
پروتئین نقش کلیدی در حفظ عضلات دارد. متاسفانه با افزایش سن، تحلیل عضلات خیلی سریع تر اتفاق می افتد. اگر پروتئین کافی به بدن نرسد، سالمند ضعیف می شود، زمین خوردنش بیشتر می شود و توان راه رفتن را از دست می دهد.
منابع خوب پروتئین برای سالمندان:
- تخم مرغ (به خصوص سفیده آن)
- گوشت مرغ و ماهی (ماهی سالمون و تن بسیار عالی اند)
- لبنیات کم چرب مثل ماست و پنیر
- حبوبات پخته شده نرم مثل عدس و لوبیا
- نکته مهم: بهتر است پروتئین در هر سه وعده غذایی پخش شود، نه اینکه فقط یک وعده زیاد خورده شود.
- کلسیم و ویتامین دی؛ تیم سلامت استخوان
پوکی استخوان در سالمندان بسیار شایع است. کلسیم و ویتامین دی مثل دو تا برادرند. یکی بدون دیگری کارش را درست انجام نمی دهد. کلسیم استخوان ها را محکم می کند و ویتامین دی کمک می کند کلسیم جذب بدن شود.
همچنین بخوانید: علائم آب آوردن ریه در سالمندان چیست؟
چگونه این دو را به رژیم اضافه کنیم؟
- روزی یک لیوان شیر یا دوغ (کم نمک)
- ماست ساده را فراموش نکنید
- ماهی های چرب مانند ساردین
- نور خورشید برای ساخت ویتامین دی در بدن (15 دقیقه اوایل روز)
- در صورت تجویز پزشک، از مکمل ها استفاده شود
- فیبر؛ برای یک دستگاه گوارش شاد
یبوست یکی از مشکلات رایج و آزاردهنده در سالمندان است. کم تحرکی و مصرف کم مایعات و فیبر دلیل اصلی آن است. فیبر علاوه بر کمک به دفع راحت، قند خون و کلسترول را هم کنترل می کند.
بهترین منابع فیبر برای سالمندان:
- سبزیجات پخته مثل کدو، هویج و لوبیا سبز
- میوه های نرم مثل موز، گلابی و سیب بدون پوست
- سوپ جو و بلغور
- نان سبوس دار (اگر جویدن برایشان سخت نیست)
همچنین بخوانید: علت ورم پا در سالمندان (مچ و روی پا، قوزک و پشت پا)
لیست غذای هفتگی برای سالمندان
حالا که با سه ماده مغذی اصلی آشنا شدید، بیایید یک برنامه عملی و ساده برای یک هفته بچینیم. این غذاها هم مقوی اند و هم به راحتی قابل خوردن و هضم هستند.
- شنبه:
صبحانه: یک عدد تخم مرغ نیمرو + یک برش نان سنگک + چند عدد گردو
نهار: خورش قیمه بدون سیب زمینی (با گوشت چرخ کرده نرم) + مقداری برنج کته
شام: یک کاسه ماست + خیار رنده شده + دو عدد خرما - یکشنبه:
صبحانه: پنیر کم نمک + گردو + نان سبوس دار + چای کمرنگ
نهار: فیله مرغ پخته شده با لیمو و سبزیجات بخارپز (هویج و کدو)
شام: سوپ جو با مرغ و هویج رنده شده - دوشنبه:
صبحانه: فرنی شیر با عسل (خیلی نرم و سبک)
نهار: ماهی تن پخته شده با کمی روغن زیتون + کته + سالاد فصل بدون سس
شام: چند قاشق عدسی پخته شده نرم + نان سبوس دار - سه شنبه:
صبحانه: املت گوجه و قارچ با یک عدد تخم مرغ
نهار: خورش کرفس (با گوشت نرم) + برنج آبکش
شام: یک لیوان شیر گرم + بیسکویت سبوس دار - چهارشنبه:
صبحانه: ماست و خیار + نان سبوس دار + گردو
نهار: لوبیا پلو با گوشت چرخ کرده (لوبیاها له شوند)
شام: پوره سیب زمینی و هویج همراه چند قاشق ماست - پنجشنبه:
صبحانه: شیر گرم + عسل + چند عدد خرما
نهار: کوفته ریزه سبک (با برنج و گوشت و سبزی)
شام: آش رشته ساده (بدون پیغ و نعنا داغ زیاد) - جمعه:
صبحانه: پنیر و گردو و سبزی خوردن (سبزی های نرم مثل ریحان و نعنا)
نهار: مرغ شکم پر با سبزیجات معطر + برنج
شام: یک کاسه دوغ + خیار و گردو
همچنین بخوانید: تغذیه ماه اول بارداری برای زیبایی جنین
اشتباهات رایج در تغذیه سالمندان
خیلی از خانواده ها فکر می کنند سالمندان باید فقط سوپ و پوره بخورند. این تصور کاملا اشتباه است. بافت غذاها را نرم کنید، اما تنوع را حفظ کنید. اشتباه دیگر حذف چربی هاست. چربی های خوب مثل روغن زیتون و مغزها برای سلامت مغز سالمندان ضروری هستند.
سوالات متداول
- آیا سالمندان می توانند از مکمل های پروتئینی استفاده کنند؟
معمولا اگر سالمند غذا می خورد و مشکل جویدن شدیدی ندارد، نیازی به مکمل نیست. اما بعد از عمل جراحی یا در بی اشتهایی شدید، پزشک ممکن است مکمل تجویز کند. خودسرانه شروع نکنید. - چه مقدار آب در روز برای سالمندان لازم است؟
حدود 6 تا 8 لیوان. بسیاری از سالمندان حس تشنگی را از دست می دهند. بنابراین خانواده ها باید مرتب به آنها آب، دوغ یا سوپ بدهند. کم آبی در سالمندان خیلی خطرناک است. - سالمندان دیابتی چه طور از این لیست غذایی استفاده کنند؟
مواد قندی در این لیست کم است اما بهتر است خرما و عسل را حذف کنند یا خیلی کم مصرف کنند. همچنین برنج را با نان سبوس دار یا جو جایگزین کنند. قبل از هر تغییری با پزشک مشورت شود. - آیا خوردن تخم مرغ برای سالمندان مبتلا به چربی خون ضرر دارد؟
روزانه یک عدد تخم مرغ کامل برای بیشتر سالمندان بی خطر است. اگر پزشک گفته کلسترول بالایی دارد، می توان سفیده را خورد و زرده را کمتر استفاده کرد.
همچنین بخوانید: تغذیه مناسب برای تشکیل قلب جنین
سخن آخر
مراقبت از تغذیه سالمندان شاید کمی وقت بگیرد، اما ارزشش را دارد. با همین کارهای ساده می توانیم کیفیت زندگی آنها را تا حد زیادی بالا ببریم. یادمان باشد سه ماده مغذی اصلی یعنی پروتئین، کلسیم و ویتامین دی و فیبر را هیچوقت از برنامه غذایی شان حذف نکنیم. از همراهی شما با آلامتو تا پایان این مقاله سپاسگزاریم. منتظرتان با مطالبی تازه و کاربردی دیگر هستیم.
8 خواص سبوس گندم برای چاقی صورت، پوست و مو، دیابت و معده
درمان سریع ترش کردن معده در خانه با طب سنتی چیست؟
بهترین درمان خارش گوش در خانه با عسل، سیر و پیاز، روغن زیتون و سرکه
بهترین درمان زخم دهانه رحم در طب سنتی با عسل، سیر و عنبر نسارا