در هنگام حمله پانیک چکار کنیم؟ اقدامات اورژانسی به فرد پانیک شده

در هنگام حمله پانیک چکار کنیم؟ اقدامات اورژانسی

اقدامات اورژانسی در حمله پانیک

حمله پانیک یا وحشت زدگی، تجربه ای به شدت ترسناک و طاقت فرسا است که به صورت کاملا ناگهانی و اغلب بدون هیچ دلیل مشخصی فرد را درگیر میکند. در آن لحظات دلهره آور، بدن فرد به اشتباه سیگنال های خطر مرگباری را دریافت میکند و سیستم جنگ یا گریز با تمام قوا فعال میشود. فردی که دچار حمله پانیک شده است، احساس میکند که در حال خفگی است، قلبش از سینه بیرون میزند، کنترل خود را از دست داده و حتی ممکن است فکر کند که در حال مرگ یا سکته قلبی است. برای ناظران بیرونی، دیدن عزیزشان در چنین وضعیتی میتواند بسیار گیج کننده و نگرانک ننده باشد. با این حال، داشتن آگاهی و دانش کافی درباره نحوه برخورد با این پدیده، میتواند تفاوت چشمگیری در سرعت بهبودی و آرامش فرد ایجاد کند

امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان در هنگام حمله پانیک چکار کنیم؟ اقدامات اورژانسی به فرد پانیک شده را می توانید مشاهده کنید.

همچنین بخوانید: علائم پانیک شدن یا حمله عصبی شدید چیست؟

در هنگام حمله پانیک چکار کنیم؟

گام اول: تشخیص و تایید وضعیت

پیش از هرگونه اقدامی، بسیار مهم است که بدانید آیا فرد واقعا در حال تجربه یک حمله پانیک است یا مشکل جسمی دیگری وجود دارد. علائم حمله پانیک معمولا شامل تپش قلب بسیار شدید، تعریق فراوان، لرزش بدن، احساس تنگی نفس یا خفگی، درد در قفسه سینه، حالت تهوع، سرگیجه و احساس جدا شدن از واقعیت یا محیط اطراف است. این علائم معمولا در عرض ده دقیقه به اوج خود میرسند. اگر میدانید که فرد سابقه حملات پانیک دارد، کار شما برای تشخیص راحت تر است. در غیر این صورت، اگر فرد برای اولین بار این علائم را تجربه میکند و به ویژه اگر درد قفسه سینه به بازوی چپ یا فک او کشیده میشود، باید جانب احتیاط را رعایت کرده و با اورژانس تماس بگیرید. اما اگر مطمئن هستید که با یک حمله پانیک روبرو هستید، اولین اقدام شما تایید درونی این موضوع است که این وضعیت با وجود ظاهر ترسناکش، کاملا بی خطر است و فرد از آن جان سالم به در خواهد برد.

گام دوم: حفظ خونسردی و ایفای نقش لنگرگاه آرامش

مهمترین و حیاتی ترین ابزار شما برای کمک به فردی که دچار حمله پانیک شده، آرامش خود شماست. اضطراب به شدت مسری است و اگر شما نیز دچار دستپاچگی، ترس یا استرس شوید، این احساسات بلافاصله به فرد مقابل منتقل شده و شدت حمله را افزایش میدهد. بنابراین، قبل از اینکه حرفی بزنید یا کاری انجام دهید، یک نفس عمیق بکشید. زبان بدن خود را آرام نگه دارید، صدای خود را ملایم و یکنواخت کنید و با اطمینان قدم بردارید. شما باید به عنوان یک لنگرگاه عاطفی عمل کنید؛ کسی که در میان طوفان وحشت، ثابت و استوار ایستاده است. وقتی فرد پانیکزده میبیند که شما نترسیده اید و اوضاع را تحت کنترل دارید، مغز او نیز کمکم این پیام را دریافت میکند که خطر واقعی و مرگباری در محیط وجود ندارد.

همچنین بخوانید: گل ساعتی برای چی خوبه؟ خواص آن برای خواب، اعصاب

گام سوم: تغییر محیط و ایجاد فضای امن

محیط شلوغ، پر سر و صدا و روشن میتواند محرک های حسی فرد را افزایش داده و حمله پانیک را تشدید کند. اگر در یک مکان عمومی یا شلوغ هستید، با ملایمت و بدون هیچگونه فشار فیزیکی شدید، از او بخواهید که همراه شما به یک مکان خلوتتر و آرام تر برود. به عنوان مثال میتوانید بگویید: بیا با هم بریم اونجا روی اون نیمکت بشینیم تا راحت تر باشی» اگر هوا گرم یا خفه است، او را به فضای باز ببرید یا پنجره ای را باز کنید تا هوای تازه به صورتش بخورد. احساس جریان هوای خنک روی پوست میتواند به طور ناخودآگاه سیستم عصبی را آرام کند. در حین جابجایی، هرگز او را وادار به حرکت سریع نکنید و اجازه دهید با سرعت خودش قدم بردارد. وقتی به مکان مناسبی رسیدید، از او بخواهید که بنشیند یا حتی اگر احساس سرگیجه دارد، دراز بکشد. نشستن به فرد احساس ثبات فیزیکی بیشتری میدهد.

گام چهارم: مدیریت تنفس و همگام سازی

یکی از مخرب ترین علائم پانیک، تنفس سریع و سطحی است. این نوع تنفس باعث به هم خوردن تعادل اکسیژن و دیاکسید کربن در خون شده و علائمی مانند سرگیجه، سوزنسوزن شدن دستها و پاها و تشدید احساس خفگی را به همراه دارد. در این شرایط، گفتن جمله نفس عمیق بکش معمولا بی فایده است، زیرا فرد احساس میکند قادر به انجام این کار نیست. به جای این کار، شما باید تنفس او را رهبری کنید. روبروی او بنشینید، ارتباط چشمی ملایمی برقرار کنید و بگویید: به من نگاه کن و سعی کن همراه با من نفس بکشی. سپس خودتان به صورت اغراق آمیز اما آرام نفس بکشید. با بینی هوا را داخل بکشید و با دهان، طوری که انگار میخواهید یک شمع را فوت کنید، هوا را به آرامی بیرون دهید. میتوانید از او بخواهید که دستش را روی شکم شما بگذارد تا بالا و پایین رفتن دیافراگم را احساس کند و سعی کند ریتم تنفس خود را با شما هماهنگ کند. شمارش اعداد نیز در این مرحله معجزه میکند؛ به این صورت که بگویید: با شماره یک، دو، سه، چهار نفس رو بکش تو… حالا نگه دار… حالا با یک، دو، سه، چهار، پنج، شش نفس رو بده بیرون.

همچنین بخوانید: چگونه اضطراب جدایی کودک از مادر را کاهش دهیم؟

گام پنجم: استفاده از تکنیک های اتصال به زمان حال

حمله پانیک مغز فرد را به آیند های خیالی و پر از فاجعه یا به توهم خطری قریب الوقوع پرتاب میکند. وظیفه شما این است که او را به واقعیت و زمان حال بازگردانید. یکی از موثرترین روشها در پاراگراف های درمانی، استفاده از تکنی کهای حواس پنجگانه است. با صدایی آرام و شمرده از او سوالاتی بپرسید که مغز منطقی اش را درگیر کند. مثلا از او بخواهید پنج چیزی که در اطرافش میبیند را نام ببرد؛ رنگ ماشین های عبوری، شکل درختان یا اشیای روی میز. سپس از او بخواهید به چهار صدایی که در محیط میشنود توجه کند. بعد از آن، از او بخواهید سه چیزی که میتواند لمس کند را توصیف کند، مانند بافت لباسش یا سردی زمین. این تمرین ساده، تمرکز مغز را از روی علائم ترسناک درونی و افکار فاجعه بار برداشته و به محرک های خنثی و واقعی در دنیای بیرون معطوف میکند.

گام ششم: جملات جادویی و نحوه ارتباط کلامی

کلماتی که در زمان حمله پانیک به کار میبرید دارای قدرت شگرفی هستند. هرگز از جملاتی مانند آرام باش، چیزی نیست»، داری بزرگنمایی میکنی یا چرا اینطوری میکنی؟ استفاده نکنید. این جملات احساسات فرد را بیا رزش جلوه داده و باعث میشوند او فکر کند که شما او را درک نمیکنید، که این موضوع وحشت او را بیشتر میکند. در عوض، احساسات او را تایید کنید و به او اطمینان خاطر بدهید. جملاتی از این قبیل بسیار تسکین دهنده هستند: من میدونم که الان چقدر ترسیدی و حق داری، اما من پیشت هستم و تنهات نمیذارم.، این یک حمله پانیکه و همونطور که قبلا تموم شده، این بار هم تا چند دقیقه دیگه کاملا از بین میره.، تو جات امنه و هیچ اتفاق بدی قرار نیست برات بیفته. همچنین به جای پرسیدن سوالات کلی مانند چت شده؟ یا چی کار کنم؟، جملات خبری و پیشنهادی کوتاه بگویید. مثلا بگویید: یک لیوان آب برات آوردم، هر وقت خواستی کمی ازش بنوش.

گام هفتم: تماس فیزیکی و حریم شخصی

نقش تماس فیزیکی در کنترل حمله پانیک بسیار ظریف و حساس است. برخی از افراد در حین حمله پانیک نیاز شدیدی به آغوش و حمایت فیزیکی دارند تا احساس امنیت کنند، در حالی که برخی دیگر احساس کلاستروفوبیا (ترس از فضای بسته) پیدا کرده و حتی از لمس شدن توسط نزدیکترین افرادشان نیز وحشت میکنند. بنابراین، قانون طلایی در اینجا این است که هرگز بدون اجازه و به صورت ناگهانی فرد را لمس نکنید. همیشه از او بپرسید: میتونم دستت رو بگیرم؟ یا دوست داری بغلت کنم؟ اگر فرد قادر به پاسخگویی کلامی نیست، میتوانید دست خود را به آرامی دراز کنید؛ اگر او تمایل داشته باشد، دست شما را خواهد گرفت. در صورت رضایت فرد، گرفتن دستها یا ماساژ آرام شانه ها میتواند ترشح هورمون اکسیتوسین را تحریک کرده و به کاهش سطح کورتیزول و استرس کمک شایانی کند.

گام هشتم: مراقبت های پس از پایان حمله

حمله پانیک معمولا بین ده تا سی دقیقه طول میکشد و سپس به تدریج فروکش میکند. اما کار شما با پایان یافتن علائم حاد تمام نمیشود. فردی که یک حمله پانیک را پشت سر گذاشته است، به دلیل تخلیه شدید انرژی و ترشح آدرنالین، احساس خستگی مفرط، کوفتگی عضلانی و گاهی شرمساری یا خجالت میکند. در این مرحله، بسیار مهم است که او را قضاوت نکنید و اجازه ندهید احساس شرمندگی کند. به او یک لیوان آب خنک بدهید تا بنوشد. یک پتوی سبک روی او بیندازید زیرا ممکن است دچار لرز پس از حمله شود. به او پیشنهاد دهید که کمی استراحت کند یا بخوابد. میتوانید در کنارش بنشینید و بدون اینکه او را مجبور به صحبت درباره اتفاق رخ داده کنید، فضایی امن و آرام برای ریکاوری او فراهم آورید.

همچنین بخوانید: علائم فشار عصبی چیست؟ روشهای درمان فشار عصبی و استرس بالا در خانه

اقدامات اورژانسی به فرد پانیک شده

اگر فرد دچار حمله پانیک شده است:

آرام و کنار او بمانید؛ با صدای آرام صحبت کنید.
به او اطمینان دهید که حمله پانیک خطرناک نیست و معمولا طی چند دقیقه فروکش میکند.
تنفس را آرام کنید:

دم از بینی: ۴ ثانیه
نگه داشتن: ۲ ثانیه
بازدم از دهان: ۶ ثانیه

کمک کنید روی محیط تمرکز کند (تکنیک 5-4-3-2-1):

۵ چیز که میبیند
۴ چیز که لمس میکند
۳ صدا که میشنود
۲ بو که حس میکند
۱ مزه

او را به زور نخوابانید یا محدود نکنید.

اگر درد شدید قفسه سینه، بیهوشی، تشنج، تنگی نفس غیرعادی، یا اولین حمله با علائم نامشخص وجود دارد، فورا با اورژانس تماس بگیرید.

سخن آخر

مواجهه با حمله پانیک، چه برای فردی که آن را تجربه میکند و چه برای اطرافیان، آزمونی سخت از جنس ترس و دلهره است. اما فراموش نکنید که پانیک، با وجود تمام علائم وحشتناک ش، یک واکنش کاذب از سوی مغز است و هیچ خطر جانی مستقیمی به همراه ندارد. اقداماتی که در این مقاله به صورت تفصیلی بیان شد، ابزارهای اورژانسی و اولیه برای خاموش کردن آتش این بحران مقطعی هستند. حضور گرم، خونسردی، حمایت بدون قضاوت و کمک به تنظیم تنفس و تمرکز فرد، اصلی ترین وظایف شما در آن لحظات طلایی است.