نظافت دوره ای مخزن آب خانگی چه از جنس پلی اتیلن باشند و چه استیل ضدزنگ برای حفظ سلامت و کیفیت آب آشامیدنی ضروری است. با گذشت زمان موادی مانند رسوبات آهن، کلسیم و منیزیم، همچنین گل ولای، شن و ماسه در کف مخازن جمع می شوند و می توانند کیفیت آب را کاهش دهند.
آهن محلول در آب های زیرزمینی در تماس با اکسیژن به اکسید آهن تبدیل شده و به صورت رسوب روی دیواره و کف مخزن ته نشین می شود. همچنین بخشی از سختی آب نیز به مرور به رسوبات نامحلول تبدیل می شود؛ مشابه رسوباتی که در کتری یا سماور دیده می شود. علاوه بر این، ذراتی مانند گل ولای و شن ممکن است از طریق سیستم آبرسانی وارد مخزن شوند و در آن ته نشین شوند.
به همین دلیل شستشو و تمیز کردن منظم مخازن آب برای حفظ کیفیت آب اهمیت زیادی دارد.
دلیل ایجاد رسوبات در مخزن آب خانگی
رسوبات تجمع یافته در کف و دیواره های مخزن آب خانگی می توانند محیط مناسبی برای رشد برخی باکتری ها فراهم کنند. این باکتری ها از مواد معدنی موجود در رسوبات تغذیه کرده و در نتیجه باعث ایجاد طعم و بوی نامطلوب در آب می شوند.
زمانی که مخزن لایروبی و رسوبات آن جمع آوری شود در واقع منبع تغذیه این باکتری ها حذف شده و کیفیت و طعم آب ذخیره شده بهبود پیدا می کند. همچنین وقتی لایه رسوبات ضخیم باشد، کلر محلول در آب که مهم ترین ماده ضدباکتری است به خوبی به باکتری ها نمی رسد. همین موضوع باعث می شود این میکروارگانیسم ها مدت طولانی تری در مخزن باقی بمانند.
رسوبات زیاد کف مخزن محلی برای بقای باکتری ها
اگر در میان رسوبات قدیمی کف مخزن آب خانگی مواد آلی باقی بماند، این مواد به صورت بی هوازی تجزیه می شوند و بوی نامطبوعی در آب ایجاد می کنند که ممکن است مدت زیادی باقی بماند. در چنین شرایطی حتی کلر موجود در آب شهری نیز نمی تواند به خوبی در لایه های رسوب نفوذ کند و فعالیت باکتری ها را متوقف سازد. برای درک بهتر این موضوع می توان تصور کرد اگر جسمی مانند یک حیوان مرده داخل مخزن باشد، کلر موجود در آب قادر نخواهد بود از پوسیدن و ایجاد بوی بد آن جلوگیری کند.
اضافه کردن مواد ضدعفونی کننده مانند پرکلرین به تنهایی برای نظافت مخزن کافی نیست
مواد ضدعفونی کننده ای مانند کلر یا ازن به دلیل قدرت اکسیدکنندگی بالا می توانند در صورت تماس مستقیم با باکتری ها آن ها را از بین ببرند. با این حال لایه های رسوبی موجود در مخزن مانند یک پوشش محافظ عمل کرده و مانع از رسیدن این مواد به باکتری ها می شوند. به همین دلیل برای اینکه مواد گندزدا عملکرد مؤثری داشته باشند ابتدا باید رسوبات کف مخزن تا حد امکان پاکسازی شوند.
مخزن آب خانگی را کی و چطور تمیز کنیم؟
با توجه به اهمیت پاکیزگی مخزن آب خانگی در ادامه روش تمیز کردن این مخازن در دو حالت مختلف توضیح داده شده است
حالت اول: به داخل مخزن آب دسترسی کافی وجود ندارد
در این شرایط ابتدا باید با استفاده از سیستم بای پس، مخزن آب خانگی را موقتاً از مدار خارج کرده و آب مصرفی را مستقیماً از شبکه آب شهری دریافت کنید. سپس مخزن را کاملاً تخلیه کنید. از آنجا که امکان ورود به داخل مخزن وجود ندارد، می توان با فشار آب و استفاده از جاروی دسته بلند تا حد امکان کف و دیواره ها را شستشو داد تا رسوبات جدا شوند.
پس از آبکشی، محلولی برای ضدعفونی تهیه کنید. برای هر ۱۰ لیتر آب حدود ۵ قطره و یا برای هر ۱۰۰ لیتر آب یک قاشق چای خوری محلول آب ژاول با کلر ۵ درصد (وایتکس) داخل مخزن اضافه کنید. درب مخزن را بسته و اجازه دهید این محلول حدود ۱۲ ساعت در مخزن باقی بماند.
سپس مخزن را کاملاً تخلیه کرده و با آب تمیز پر کنید. توجه داشته باشید که پس از شستشو نباید اثری از بوی وایتکس یا مواد ضدعفونی کننده در آب باقی بماند. این فرآیند را می توان چند بار در سال تکرار کرد؛ به خصوص زمانی که متوجه تغییر طعم یا بوی آب می شوید.
حالت دوم: به داخل مخزن آب دسترسی دارید
در این حالت شستشوی مخزن آب خانگی به شکل کامل تری انجام می شود. برای انجام این کار به موادی مانند وایتکس، اسکاچ، سیم ظرفشویی یا برس مناسب و در صورت امکان آب با فشار بالا (مانند پمپ کارواش خانگی) نیاز دارید.
ابتدا مخزن را کاملاً تخلیه نموده و در حین تخلیه تلاش کنید با ایجاد تلاطم، بخشی از رسوبات خارج شود. سپس وارد مخزن شده و دیواره های داخلی را با اسکاچ، سیم ظرفشویی یا برس تمیز کنید. پس از سابیدن دیواره ها، آن ها را با آب پرفشار به خوبی بشویید.
در مرحله بعد محلولی از آب و وایتکس تهیه کنید. نسبت مناسب آن یک قاشق چای خوری وایتکس با کلر ۵ درصد در حدود ۳٫۵ لیتر آب است. این محلول را با برس روی تمام سطوح داخلی مخزن بمالید و اجازه دهید حدود دو ساعت باقی بماند. پس از آن مخزن را با آب پرفشار کاملاً شستشو داده و تخلیه کنید. در پایان مخزن را با آب تمیز پر نمایید.
نکته مهم
هنگام شستشوی مخزن اب خانگی بزرگ که نیاز به ورود فرد به داخل مخزن دارد به دلیل وجود بخار کلر در وایتکس باید نکات ایمنی رعایت شود.
- در مرحله لایروبی و زمانی که فرد داخل مخزن کار می کند از مواد گندزدا استفاده نکنید.
- مرحله استفاده از مواد ضدعفونی کننده باید در پایان کار و در مدت کوتاه انجام شود. همچنین درب مخزن نباید بسته باشد و باید از جریان مناسب هوا در داخل مخزن اطمینان حاصل شود.
بازه های زمانی تمیز کردن و نظافت مخزن آب خانگی
فاصله زمانی مناسب برای شستشوی مخزن آب خانگی تا حد زیادی به کیفیت آب ورودی بستگی دارد. با این حال به طور کلی توصیه می شود حداقل سالی یک بار مخزن تمیز شود. اگر آب منطقه دارای سختی بالا یا ذرات معلق زیادی باشد رسوبات بیشتری در مخزن تشکیل می شود و ممکن است لازم باشد این کار چند بار در سال انجام شود. بنابراین بهترین معیار برای تعیین زمان شستشو، میزان رسوبات تشکیل شده و کیفیت آب ورودی به مخزن است.