فواید و نقش مهم قرص سلنیوم برای کم کاری تیروئید چیست؟

فواید قرص سلنیوم برای کم کاری تیروئید

احساس خستگی دائمی دارید؟ با وجود رژیم غذایی سخت، وزنتان پایین نم یآید؟ ریزش مو کلافه تان کرده و همیشه احساس سرما میکنید؟ اگر این علائم برایتان آشناست، احتمالا با مشکلی به نام کم کاری تیروئید دست و پنجه نرم میکنید. تیروئید، این غده کوچک پروانه ای شکل در جلوی گردن، دقیقا مثل موتور ماشین برای بدن شما عمل میکند. وقتی این موتور کند کار کند، تمام سیستم های بدن از جمله سوخت و ساز، انرژی و حتی خلق و خوی شما افت میکند. بسیاری از افراد برای کنترل این مشکل فقط به مصرف داروهای تجویزی (مثل لووتیروکسین) بسنده میکنند؛ اما علم پزشکی امروز یک قهرمان خاموش را به ما معرفی کرده است: سلنیوم.

امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان فواید و نقش مهم قرص سلنیوم برای کم کاری تیروئید چیست؟ را می توانید مشاهده کنید.

همچنین بخوانید: عوارض نخوردن قرص تیروئید کم کار

کم کاری تیروئید به زبان خیلی ساده

پیش از آنکه سراغ سلنیوم برویم، بیایید ببینیم کم کاری تیروئید دقیقا چیست. غده تیروئید وظیفه دارد هورمون هایی ترشح کند که انرژی سلولهای بدن را تنظیم میکنند. وقتی این غده به دلایل مختلف (مثل ژنتیک، استرس یا بیماری های خود ایمنی) نتواند به اندازه کافی هورمون تولید کند، اصطلاحا میگوییم فرد دچار کم کاری تیروئید شده است.یکی از شایع ترین دلایل این بیماری در جهان، مشکلی به نام بیماری هاشیموتو است. در هاشیموتو، سیستم ایمنی بدن اشتباه میکند و به غده تیروئید حمله میکند و آن را از کار میاندازد. اینجا دقیقا همان جایی است که قرص سلنیوم وارد میدان میشود و نقش نجات بخش خود را ایفا میکند.

سلنیوم چیست و چرا برای بدن ما ضروری است؟

سلنیوم (Selenium) یک ماده معدنی کمیاب و بسیار حیاتی است که بدن ما به طور طبیعی قادر به ساختن آن نیست. یعنی ما حتما باید آن را از طریق غذاهایی که میخوریم یا مکملها و قرص ها دریافت کنیم. این ماده یک آنتی اکسیدان بسیار قوی است.برای اینکه معنی آنتی اکسیدان را بهتر متوجه شوید، فرض کنید سلولهای بدن شما در اثر استرس، آلودگی هوا و بیماریها دچار زن زدگی میشوند. سلنیوم مانند یک ضد زنگ قدرتمند عمل میکند که این آسیب ها را پاک کرده و از سلولها محافظت میکند.

چرا غده تیروئید عاشق سلنیوم است؟

جالب است بدانید که در میان تمام اعضای بدن، غده تیروئید بیشترین مقدار سلنیوم را در خود ذخیره میکند. اما چرا؟ تیروئید برای انجام کار خود به شدت به سلنیوم وابسته است. نقش مهم سلنیوم در تیروئید را میتوان در دو بخش ساده خلاصه کرد:

۱. تبدیل هورمون غیرفعال به هورمون فعال (نقش پالایشگاه):

غده تیروئید هورمونی به نام T4 تولید میکند. اما بدن ما نمیتواند از T4 به طور مستقیم استفاده کند! T4 مثل نفت خام است که باید در پالایشگاه به بنزین تبدیل شود تا ماشینِ بدن بتواند حرکت کند. بنزین بدن ما هورمونی به نام T3 است. سلنیوم دقیقا همان پالایشگاهی است که نفت خام (T4) را به بنزین (T3) تبدیل میکند. اگر سلنیوم در بدن کم باشد، هورمون ها تبدیل نمیشوند و شما با وجود مصرف دارو، همچنان احساس خستگی میکنید.

۲. سپر دفاعی تیروئید:

هنگامی که تیروئید در حال تولید هورمون است، مواد زائدی (مثل آب اکسیژنه) تولید میشود که اگر در غده بمانند، به بافت تیروئید آسیب میرسانند. سلنیوم این مواد زائد و سمی را خنثی میکند و مانند یک سپر دفاعی، جلوی تخریب بافت پروانه ای شکل تیروئید را میگیرد.

همچنین بخوانید: برای کم کاری تیروئید چه بخوریم؟ غذاهای مفید و نامناسب برای تیروئید کم کار

۵ فایده شگفت انگیز قرص سلنیوم برای کم کاری تیروئید

حالا که با مکانیسم آن آشنا شدیم، بیایید ببینیم مصرف قرص سلنیوم به صورت عملی چه فوایدی برای بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید دارد:

۱. کاهش آنتی بادی ها در بیماری هاشیموتو:

همانطور که گفتیم در بیماری هاشیموتو، بدن به تیروئید حمله میکند. تحقیقات علمی نشان داده است که مصرف قرص سلنیوم میتواند میزان این حملات (آنتی بادی های ضد تیروئید) را به شکل چشمگیری کاهش دهد و التهاب غده را آرام کند.

۲. افزایش انرژی و رفع خستگی دائمی:

به دلیل کمک به تبدیل هورمون T4 به T3 (همان بنزین سلولها)، سوخت و ساز بدن شما بهبود مییابد. بسیاری از بیمارانی که قرص سلنیوم را به برنامه درمانی خود اضافه میکنند، گزارش میدهند که صبح ها راحت تر از خواب بیدار میشوند و انرژی بیشتری در طول روز دارند.

۳. بهبود خلقوخو و کاهش افسردگی:

کم کاری تیروئید ارتباط مستقیمی با افسردگی، اضطراب و «مه مغزی» (فراموشی و عدم تمرکز) دارد. سلنیوم با تنظیم هورمونها و محافظت از سلولهای مغزی، به روشن شدن ذهن و بهبود روحیه کمک بزرگی میکند.

۴. جلوگیری از ریزش مو و خشکی پوست:

ریزش موی شدید و پوست خشک و خشن از آزاردهندهترین علائم کم کاری تیروئید هستند. سلنیوم به عنوان یک آنتی اکسیدان قوی، به سلامت فولیکولهای مو و حفظ رطوبت و شادابی پوست کمک میکند.

۵. کمک به کاهش وزن:

وقتی تیروئید شما هورمون فعال (T3) کافی نداشته باشد، متابولیسم شما کند شده و دچار اضافه وزن میشوید. سلنیوم با بهینه سازی عملکرد تیروئید، موتور چربی سوزی بدن را دوباره روشن میکند و مسیر کاهش وزن را برای شما هموارتر میسازد.

همچنین بخوانید: روش تست تیروئید در منزل بدون آزمایشگاه

منابع طبیعی سلنیوم: غذا یا قرص مکمل؟

بهترین راه برای دریافت ویتامین ها و مواد معدنی، همیشه مصرف مواد غذایی طبیعی است. منابع سرشار از سلنیوم عبارتند از:

آجیل برزیلی: ثروتمندترین منبع سلنیوم در طبیعت، خوردن روزانه ۱ تا ۲ عدد آجیل برزیلی تمام نیاز بدن به سلنیوم را برطرف میکند.
غذاهای دریایی: ماهی تن، ساردین و میگو.
گوش تها: مرغ، بوقلمون و تخم مرغ.
قارچ و تخمه آفتابگردان.

اما چرا گاهی به قرص سلنیوم نیاز داریم؟

متاسفانه به دلیل کشاورزی های صنعتی، خاک بسیاری از مناطق جهان (از جمله بخش هایی از ایران) فقیر از سلنیوم شده است. در نتیجه، گیاهانی که در این خاک میرویند و حیواناتی که از آنها تغذیه میکنند نیز سلنیوم کافی ندارند. به همین دلیل، برای افرادی که دچار کم کاری تیروئید مخصوصا از نوع هاشیموتو هستند، پزشکان مصرف قرص سلنیوم را تجویز میکنند تا دوز درمانی و دقیق به بدن برسد.

آیا قرص سلنیوم جایگزین داروی لووتیروکسین است؟

پاسخ یک«خیر بسیار بزرگ است ، لطفا هرگز داروی اصلی خود (لووتیروکسین یا هر داروی هورمونی دیگر) را به امید درمان با قرص سلنیوم قطع نکنید. لووتیروکسین هورمون جایگزین است که بدن شما به آن نیاز حیاتی دارد، در حالی که قرص سلنیوم یک مکمل و کمک کننده است. این دو در کنار هم تیمی قدرتمند تشکیل میدهند. لووتیروکسین مواد خام را تامین میکند و سلنیوم به بدن کمک میکند تا به بهترین شکل از این مواد خام استفاده کند.

همچنین بخوانید: نشانه های پرکاری تیروئید چیست؟ علائم شایع پرکاری تیروئید در زنان و مردان

عوارض مصرف بیش از حد سلنیوم

ضرب المثل معروفی میگوید: اندازه نگه دار که اندازه نکوست. این قانون دقیقا در مورد سلنیوم صدق میکند. بدن ما به مقدار بسیار کمی (میکروگرم) از این ماده نیاز دارد. دوز معمول برای درمان مشکلات تیروئیدی حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ میکروگرم در روز است.اگر خودسرانه و بیش از حد قرص سلنیوم مصرف کنید، دچار مسمومیت با سلنیوم (سلنوزیس) میشوید. علائم مصرف بیش از حد سلنیوم عبارتند از:

بوی بد دهان (شبیه بوی سیر)
ریزش مو (بله، مصرف زیاد آن نتیجه عکس میدهد
شکننده شدن ناخ نها
حالت تهوع، خستگی شدید و آسیب به کبد و کلیه

بنابراین هرگز بدون مشورت با پزشک غدد یا متخصص تغذیه، دوزهای بالای سلنیوم را مصرف نکنید.

سخن آخر

فراموش نکنید که هیچ مکملی جادو نمیکند، اما در کنار داروی اصلی، تغذیه سالم، مدیریت استرس و خواب کافی، قرص سلنیوم میتواند همان قطعه گمشده ای باشد که پازل سلامتی شما را کامل میکند. اگر مبتلا به کم کاری تیروئید هستید، در ویزیت بعدی حتما درباره مصرف قرص سلنیوم با پزشک خود مشورت کنید تا با بررسی آزمایش های شما، بهترین دوز را برایتان تجویز کند. سلامتی شما، ارزشمندترین دارایی شماست؛ مراقب پروانه کوچک گلوی خود باشید.