اختلال کندن مو چیست؟ راههای درمان کندن موی سر

اختلال کندن مو چیست؟ معرفی قطعی ترین راههای درمان

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در مواقع استرس و اضطراب، ناخود آگاه با موهای سر، ابرو یا مژه های خود بازی کنید. اما گاهی این عادت ساده از کنترل خارج شده و به یک نیاز غیر قابل مقاومت برای کندن موها تبدیل میشود. به این وضعیت در علم روانشناسی اختلال کندن مو یا تریکوتیلومانیا گفته میشود. بسیاری از افرادی که با این مشکل دست و پنجه نرم میکنند، احساس شرم و انزوا دارند و مدام از خود میپرسند: آیا واقعا میتوانم این عادت را کنار بگذارم؟. خبر خوب این است که پاسخ به این سوال قطعی و مثبت است.

امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان اختلال کندن مو چیست؟ راه های درمان کندن موی سر | ایا میتوان آن را کنار گذاشت؟ را می توانید مشاهده کنید.

همچنین بخوانید: راهنمای کامل درمان خانگی ریزش مو و تحریک رویش دوباره

اختلال کندن مو یا تریکوتیلومانیا چیست؟

اختلال کندن مو (تریکوتیلومانیا) یک اختلال روانی و رفتاری است که در دسته اختلالات وسواسی جبری قرار میگیرد. فرد مبتلا به این اختلال، میل شدید و غیر قابل کنترلی برای کندن موهای بدن خود دارد. شایع ترین نواحی برای کندن مو شامل موی سر، ابروها و مژه ها است، اما ممکن است در سایر قسمت های بدن نیز رخ دهد.

این اختلال معمولا در دوران نوجوانی (بین ۱۰ تا ۱۳ سالگی) آغاز میشود و اگر درمان نشود، میتواند تا بزرگسالی ادامه یابد. افراد مبتلا پیش از کندن مو دچار تنش و اضطراب شدیدی میشوند و بلافاصله پس از انجام آن، احساس آرامش یا رهایی موقت به آنها دست میدهد؛ اما این آرامش خیلی زود جای خود را به احساس گناه، شرم و پشیمانی میدهد.

علائم و نشانه های اختلال کندن مو

برای تشخیص اینکه آیا یک عادت ساده به اختلال تبدیل شده است یا خیر، باید به علائم زیر توجه کرد:

کندن مکرر موها که منجر به ریزش موی قابل توجه یا ایجاد لکه های طاسی میشود.

احساس تنش فزاینده درست قبل از کندن مو یا در زمان تلاش برای مقاومت در برابر آن.

احساس لذت، رضایت یا آرامش بلافاصله پس از کندن مو.

گاز گرفتن، جویدن یا خوردن موهای کنده شده (که به آن تریکوفاژی میگویند و بسیار خطرناک است).

تلاش های مکرر و ناموفق برای کاهش یا توقف کامل کندن موها.

آسیب دیدن روابط اجتماعی، افت تحصیلی یا کاری به دلیل احساس خجالت از ظاهر خود.

همچنین بخوانید: زنجبیل برای ریزش مو؛ آیا واقعا به تقویت و رشد مو کمک می کند

چرا افراد موهای خود را میکنند؟

دلیل قطعی و واحدی برای بروز اختلال کندن مو وجود ندارد، اما روانشناسان و پزشکان معتقدند که ترکیبی از عوامل مختلف در ایجاد آن نقش دارند:

عوامل ژنتیکی و بیولوژیکی: تحقیقات نشان میدهد که اگر در خانواده فردی سابقه اختلالات وسواسی یا تریکوتیلومانیا وجود داشته باشد، احتمال ابتلای او بیشتر است. همچنین تغییر در عملکرد برخی انتقال دهنده های عصبی در مغز (مانند سروتونین و دوپامین) میتواند در بروز این رفتار موثر باشد.

استرس و اضطراب: برای بسیاری از بیماران، کندن مو یک مکانیسم مقابله ی (هرچند نا سالم) برای مدیریت استرس، اضطراب، غم، خستگی یا حتی تنهایی است.

احساسات منفی و شرطی سازی: گاهی اوقات این اختلال به عنوان راهی برای فرار از احساسات منفی آغاز میشود و با گذشت زمان، مغز به این رفتار شرطی شده و آن را به یک عادت خودکار تبدیل میکند.

آیا میتوان اختلال کندن مو را کنار گذاشت؟

یکی از پرتکرارترین سوالات بیماران این است که: آیا میتوانم آن را برای همیشه کنار بگذارم؟پاسخ قطعی بله است. اگرچه تریکوتیلومانیا یک اختلال مزمن به حساب میآید، اما به هیچ وجه غیر قابل درمان نیست. مغز انسان دارای خاصیتی به نام انعطاف پذیری عصبی یا نوروپلاستیسیتی است؛ به این معنا که میتواند الگوها و عاد تهای جدید را یاد بگیرد و مسیرهای عصبی قدیمی (مانند عادت کندن مو) را ضعیف کند.

کنار گذاشتن این اختلال نیازمند صبر، اراده و استفاده از روش های درمانی اصولی است. شما نباید از خود انتظار داشته باشید که یکشبه این عادت چند ساله را ترک کنید. مسیر بهبودی ممکن است با لغزش هایی همراه باشد، اما با کمک گرفتن از متخصصان و اجرای تکنیک های مناسب، غلبه بر آن کاملا امکان پذیر است.

راههای درمان کندن موی سر

درمان کندن موی سر معمولا شامل ترکیبی از روان درمانی، دارودرمانی و تغییرات سبک زندگی است. در ادامه جامع ترین روش های درمانی را بررسی میکنیم:

۱. روان درمانی؛ خط مقدم درمان

بهترین و موثرترین روش برای درمان اختلال کندن مو، استفاده از تکنیک های روان درمانی است که توسط روانشناس بالینی انجام میشود.

درمان معکوس سازی عادت: این روش اصلی ترین درمان برای تریکوتیلومانیا است. در این تکنیک، فرد یاد میگیرد که چگونه موقعیت ها و احساساتی را که باعث تحریک میل به کندن مو میشوند، شناسایی کند. سپس یک رفتار جایگزین و بیضرر (مانند مشت کردن دست ها، فشار دادن یک توپ استرس یا مالیدن دستها به هم) را جایگزین عمل کندن مو میکند.

درمان شناختی رفتاری: این روش به فرد کمک میکند تا باورها و افکار منفی یا استرس زایی که منجر به کندن مو میشوند را شناسایی کرده و آنها را با افکار منطقی و مثبت جایگزین کند.

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد : در این رویکرد، فرد یاد میگیرد که احساسات و تکانه های خود را بدون قضاوت بپذیرد و به جای مبارزه مستقیم با آنها، روی ارزش ها و اهداف زندگی اش تمرکز کند.

همچنین بخوانید: آیا ریزش مو سکه ای خوب میشود؟ ریزش مو سکه ای درمان خانگی دارد؟

۲. دارو درمانی

در برخی موارد که اختلال کندن مو با افسردگی، اضطراب شدید یا وسواس همراه است، روانپزشک ممکن است دارو تجویز کند. داروهایی که معمولا استفاده میشوند عبارتند از:

داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین که برای کاهش علائم وسواس و اضطراب کاربرد دارند.

دارویی به نام ان-استیل سیستئین (N-acetylcysteine) که یک مکمل اسید آمینه است و تحقیقات نشان داده میتواند در تنظیم انتقال دهنده های عصبی مغز و کاهش میل به کندن مو بسیار موثر باشد.

۳. راهکارها و تکنیک های خانگی

علاوه بر درمان های تخصصی، شما میتوانید با انجام برخی ترفندهای ساده در خانه، روند ترک این عادت را تسریع کنید:

استفاده از موانع فیزیکی: در زمان هایی که بیشتر مستعد کندن مو هستید (مثلا هنگام تماشای تلویزیون یا مطالعه)، از کلاه، روسری یا هدبند استفاده کنید تا دسترسی مستقیم به موها قطع شود.

پوشاندن انگشتان: چسب زدن به نوک انگشتانی که معمولا با آنها موها را میکنید، باعث میشود حس لامسه تغییر کند و در نتیجه ناخود آگاه شما متوجه عمل کندن مو شود.

استفاده از ابزارهای جایگزین: دستان خود را مشغول نگه دارید. استفاده از اسپینر، خمیر بازی، توپ های ضد استرس یا حتی کشیدن نقاشی میتواند انرژی دستهای شما را تخلیه کند.

کوتاه کردن موها: بسیاری از افراد متوجه میشوند که کوتاه کردن موی سر، کشش و جذابیت تار موها را برای کندن کاهش میدهد.

همچنین بخوانید: ریزش مو در اثر استرس برگشت پذیر است؟

۴. مدیریت استرس و اصلاح سبک زندگی

از آنجایی که استرس موتور محرک اصلی این اختلال است، یادگیری تکنیک های آرام سازی ذهن حیاتی است. تمرینات یوگا، مدیتیشن، تنفس عمیق و ورزش منظم، همگی باعث ترشح اندورفین شده و سطح استرس را به شدت کاهش میدهند. همچنین خواب کافی و پرهیز از مصرف بیش از حد کافئین میتواند سیستم عصبی شما را آرام تر نگه دارد.

نقش حمایت خانواده در مسیر بهبودی

پنهانکاری و احساس شرم، بزرگترین دشمن درمان این اختلال است. اگر با تریکوتیلومانیا درگیر هستید، سعی کنید آن را با یکی از اعضای مورد اعتماد خانواده یا یک دوست نزدیک در میان بگذارید. خانواده ها نیز باید بدانند که سرزنش کردن، دعوا کردن یا گفتن جملاتی مانند فقط دست از این کار بردار، نه تنها کمکی نمیکند، بلکه با افزایش استرس بیمار، باعث تشدید اختلال کندن مو میشود. همدلی، درک شرایط بیمار و همراهی او برای مراجعه به روانشناس، کلید طلایی درمان است.

سخن آخر

مانطور که در این مقاله بررسی کردیم، با مراجعه به یک روانشناس متخصص، استفاده از تکنیک معکوس سازی عادت، در صورت لزوم دارودرمانی و همچنین تمرین راهکارهای خانگی، میتوان این عادت را برای همیشه کنار گذاشت. قدم اول را محکم بردارید، از متخصص کمک بگیرید و به خودتان زمان بدهید تا موها و اعتماد به نفستان دوباره شکوفا شوند.

اختلال کندن مو چیست؟ راههای درمان کندن موی سر | ایا میتوان آن را کنار گذاشت؟