نحوه رفع لقی و شل شدن کلید و پریز برق + روش جا زدن پریز برق

نحوه رفع لقی و شل شدن کلید و پریز برق

در خانه های قدیمی یا حتی خانه های نوساز، یکی از مشکلات رایج لق زدن و شل شدن کلید و پریز برق است. وقتی پریز یا کلید برق لق میشود، نه تنها ظاهر بدی به دیوار میدهد، بلکه خطرناک هم هست، چون ممکن است دوشاخه به خوبی داخل پریز ننشیند، جرقه بزند یا حتی باعث اتصالی و آتش سوزی شود.بسیاری از افراد این مشکل را با بی اهمیتی یا فعلا بذار بماند پشت گوش می اندازند اما واقعیت این است که رفع این شل بودن کار ساده ای است و خطر بالقوه را به حداقل میرساند. در این مطلب، راهکار کامل برای شناسایی، رفع لقی و نصب صحیح کلید و پریز را با زبانی ساده، کامل و قابل استفاده برای خواننده آماده کرده ایم.

امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان نحوه رفع لقی و شل شدن کلید و پریز برق + روش جا زدن پریز برق را می توانید مشاهده کنید.

همچنین بخوانید: محافظت از لوازم خانگی در برابر نوسانات برق

چرا پریز یا کلید برق لق یا شل میشود؟

لق شدن یا شل شدن پریز و کلید برق معمولا به مرور زمان و به دلایل مختلف رخ میدهد. این مشکل فقط یک ایراد ظاهری نیست و اگر به آن رسیدگی نشود، میتواند خطرات برقی به همراه داشته باشد. مهمترین دلایل شل شدن پریز یا کلید عبارت اند از:

استفاده زیاد و وارد و خارج کردن مکرر دوشاخه:با گذشت زمان، فشار وارد کردن و کشیدن دوشاخه به خصوص دوشاخه های بزرگ مثل شارژر لپتاپ یا لوازم برقی سنگین باعث شل شدن پیچ ها، لق شدن بدنه پریز و حتی ضعیف شدن تماس های داخلی آن میشود.

جعبه برق (قوطی دیواری) نامناسب یا نصب اشتباه:اگر جعبه برق داخل دیوار خیلی عقب باشد، تراز نباشد یا به درستی محکم نشده باشد، پریز به درستی روی آن نمینشیند و حتی با سفت کردن پیچ ها هم باز لق میماند.

کیفیت پایین کلید و پریز یا قطعات داخلی:کلید و پریزهای بی کیفیت معمولا زودتر فرسوده میشوند. تماس های داخلی آنها شل میشود، چنگک های نگهدارنده میشکنند و در نهایت پریز از جا میافتد یا لق میشود.

شل شدن پیچ های نگهدارنده یا زنگ زدگی آنها:پیچ های نگهدارنده کلید یا پریز به مرور زمان ممکن است شل شوند، زنگ بزنند یا رزوه شان خراب شود. این موضوع باعث میشود پریز به خوبی در جای خود ثابت نماند.

همچنین بخوانید: نکات ضروری برای کاهش مصرف گاز و برق در زمستان

نحوه رفع لقی و شل شدن کلید و پریز برق 

برای تعمیر یا نصب صحیح کلید و پریز، داشتن چند ابزار ساده کافی است:

• فازمتر یا تستر ولتاژ
• پیچ گوشتی دوسو و چهارسو (معمولا چهارسو سایز متوسط استفاده میشود)
• انبردست یا دم باریک
• پیچ و رولپلاک ۳۵×۶ یا ۴۰×۶ میلیمتری
• نوار چسب برق
• دستکش عایق (اختیاری اما بهتر است استفاده شود)
• در صورت نیاز: فاصله دهنده (Spacer / Shim) برای زمانی که قوطی داخل دیوار عقب رفته باشد
• در صورت تعویض: کلید یا پریز استاندارد و باکیفیت

مرحله ۱: قطع برق و ایجاد ایمنی

در اولین قدم باید برق مدار را به طور کامل قطع کنید. فیوز مربوط به همان بخش یا فیوز اصلی را پایین بکشید و سپس با فازمتر یا تستر ولتاژ مطمئن شوید هیچ برقی در سیم ها وجود ندارد. این کار از بروز برق گرفتگی جلوگیری میکند و زمینه را برای یک تعمیر ایمن فراهم میسازد.

مرحله ۲: باز کردن قاب و آزاد کردن مکانیزم

پس از اطمینان از قطع برق، قاب پلاستیکی کلید یا پریز را بهآ رامی جدا کنید. سپس دو پیچ بالایی و پایینی مکانیزم را باز کنید تا پریز یا کلید از داخل قوطی آزاد شود. این کار اجازه میدهد بتوانید وضعیت قوطی، چنگک ها، پیچ ها و اتصالات را بررسی کنید.

مرحله ۳: بررسی علت لقی

در این مرحله باید مشخص کنید پریز دقیقا به چه دلیل لق شده است.

اگر چنگک های فلزی مکانیزم شکسته یا خم شده باشند، امکان تعمیر آنها وجود ندارد و باید کل پریز تعویض شود. اگر پیچ ها فقط شل شده اند، کافی است دوباره آنها را محکم کنید. اما اگر جای پیچ هرز شده یا قوطی داخل دیوار لق باشد که معمول ترین دلیل لقی است باید مراحل اصلاح قوطی را انجام دهید تا پریز دوباره محکم شود.

مرحله ۴: رفع لقی ناشی از قوطی یا پیچ ها

اگر مشکل از قوطی دیواری باشد، بهترین راه حل استفاده از پی چهای بلندتر (۴ تا ۵ سانتیمتری) همراه با رولپلاک ۳۵×۶ یا ۴۰×۶ است. با این روش پیچ از قوطی عبور کرده و در دیوار اصلی پشت آن محکم میشود، در نتیجه پریز کاملا ثابت خواهد شد. اگر قوطی بسیار لق است، میتوانید مقداری بتونه یا گچ آماده پشت آن بزنید تا سفت شود، یا برای نتیجه بهتر از فوم پلی اورتان کم انبساط استفاده کنید. همچنین میتوانید یک تکه چوب بستنی یا چوب کبریت را کنار قوطی قرار دهید تا هنگام سفت کردن پیچها، قوطی کاملا بی حرکت بماند.

همچنین بخوانید: بهترین روش تمیز کردن اجاق گاز

مرحله ۵: رفع لقی ناشی از عقب بودن قوطی

اگر قوطی خیلی عقب تر از سطح دیوار قرار گرفته باشد، حتی با سفت کردن پی چها هم پریز لق میماند. در این حالت باید از فاصله دهنده ها (Spacer / Shim) استفاده کنید. این قطعات کمک میکنند پریز تراز و همسطح با دیوار قرار بگیرد و کاملا محکم شود.

مرحله ۶: بستن قاب و انجام تست نهایی

پس از رفع علت لقی، مکانیزم را دوباره داخل قوطی قرار دهید و پیچ ها را با فشار مناسب سفت کنید. سپس قاب پلاستیکی را ببندید و پس از وصل کردن برق، پریز را با یک دوشاخه یا وسیله برقی تست کنید. اگر پریز کاملا ثابت بود و با وارد و خارج کردن دوشاخه هیچ حرکتی نداشت، یعنی تعمیر با موفقیت انجام شده است.

روش جا زدن پریز برق

اگر میخواهند پریز برق را خودشان به درستی نصب یا دوباره جا بزنند و دیگر هیچوقت لق نشود، جرقه نزند و کاملا صاف و محکم روی دیوار بنشیند.این قسمت برای شماست.

ابزار لازم

فازمتر

• پیچگوشتی چهارسو (سایز متوسط)
• پیچگوشتی دوسو کوچک (برای قاب)
• انبردست دمباریک
• پیچ ۴ یا ۵ سانتیمتری + رولپلاک ۶ (در صورت لق بودن قوطی)
• نوار چسب برق
• دستکش عایق (توصیه میشود)

همچنین بخوانید: بهترین روش تمیزکردن سیم شارژر در خانه

روش جا زدن پریز برق مرحله به مرحله

۱. قطع کامل برق:فیوز مربوط به همان پریز یا فیوز اصلی را پایین بکشید.با فازمتر چند بار همه سیم ها و ترمینال ها را چک کنید تا مطمئن شوید هیچ جریانی نیست.

۲. باز کردن قاب و خارج کردن پریز قدیمی:قاب پلاستیکی را با نوک پیچ گوشتی دوسو یا با دست آرام بلند کنید و دربیاورید.دو پیچ بالا و پایین مکانیزم پریز را کامل باز کنید.پریز را آرام به سمت خود بکشید (ممکن است سیم ها کوتاه باشند، با احتیاط).

۳. جدا کردن سیم ها :با پیچ گوشتی چهارسو، پیچ های ترمینال را شل کنید.سیم ها را یکی یکی بیرون بکشید و علامت بزنید:

سیم قهوه ای یا مشکی : فاز (L)

سیم آبی: نول (N)

سیم زرد سبز : ارت (اگر داشته باشید)

نکته طلایی: قبل از جدا کردن از هر سیم عکس بگیرید تا بعدا اشتباه نکنید.

۴. آماده سازی مکانیزم جدید یا همان پریز:اگر پریز جدید است، قاب پشتی آن را باز کنید.اگر همان پریز قبلی است، چنگک های فنری را چک کنید که سالم و صاف باشند.

۵. وصل کردن سیم ها به پریز جدید ترمینال ها معمولا اینجوری علامت گذاری شده اند:

L : فاز (قهوه ای/مشکی)

N : نول (آبی)

⏚ یا PE :ارت (زر -سبز)

همچنین بخوانید: روش های تمیز کردن شوفاژ و رادیاتور

قانون طلایی وصل سیم:

• انتهای سیم را حدود ۱ سانتیمتر لخت کنید.
• سیم را کاملا داخل سوراخ ترمینال فرو کنید.
• پیچ ترمینال را آنقدر سفت کنید که سیم حتی با کشیدن محکم تکان نخورد.
• سیم نباید بیرون ترمینال بماند و نباید روکش پلاستیکی داخل ترمینال برود.

۶. قرار دادن مکانیزم داخل قوطی (مهمترین مرحله برای جلوگیری از لقی)

الف) اگر قوطی کاملا محکم است:

پریز را صاف داخل قوطی بگذارید.ابتدا پیچ بالایی را نیمه بسته کنید.بعد پیچ پایینی را نیمه بسته کنید.با دست پریز را کاملا صاف کنید (با تراز یا با چشم).حالا هر دو پیچ را آرام آرام و به نوبت سفت کنید تا پریز کاملا صاف و بدون کوچکترین لقی بماند.

ب) اگر قوطی لق است (۹۰٪ موارد همین است):

از پیچ بلندتر (۴ یا ۵ سانتیمتری) + رولپلاک ۶ استفاده کنید.یا پشت قوطی کمی فوم پلی اورتان کم انبساط بزنید و ۱۰ دقیقه صبر کنید.یا چند تکه چوب بستنی یا چوب کبریت کنار قوطی فرو کنید تا قوطی ثابت شود، سپس پیچ را ببندید.

همچنین بخوانید: نحوه سریع آب کردن برفک یخچال

۷. جا زدن قاب پریز

قاب را از بالا قلاب کنید، بعد پایین را فشار دهید تا کلیک کند.اگر قاب لق است، پشت آن دو تکه چسب دوطرفه کوچک بزنید.

۸. تست نهایی

فیوز را بالا بکشید.با فازمتر چک کنید فاز درست به L رسیده باشد.یک دوشاخه (مثلا شارژر گوشی) بزنید و چند بار بیرون و داخل کنید نباید هیچ لقی یا جرقه ای باشد.پریز باید کاملا صاف و محکم روی دیوار نشسته باشد.

نکات ایمنی و توصیه های مهم

• همیشه از ابزار عایق دار و مناسب استفاده کنید (پیچ گوشتی عایق، تستر ولتاژ و …).
• از قطعات با کیفیت استفاده کنید؛ جنس بی کیفیت عمر کمتر و خطر بیشتر دارد.
• اگر جعبه پشت پریز خیلی عمیق یا آسیب دیده است تعمیر جزئی کافی نیست، جعبه را اصلاح یا تعویض کنید.
• هنگام تعویض پریز یا کلید، سیم ها (به ویژه سیم ارت یا اتصال به زمین) را درست وصل کنید.
• اگر هنگام کار بوی سوختگی، گرم شدن، جرقه یا صدای غیرطبیعی دیدید سریع برق را قطع کرده و از متخصص کمک بگیرید.

سخن آخر

شل یا لق شدن کلید و پریز برق ممکن است در نگاه اول یک ایراد ساده و قابل چشم پوشی باشد، اما همین کوچک میتواند خطرات جدی برای ایمنی خانه و ساکنین ایجاد کند. خوشبختانه  ا رعایت اصول ایمنی و ابزار مناسب  رفع این مشکل کاری ساده و سریع است.