
احتمالاً برایتان پیش آمده که متوجه شوید یخچال مثل قبل خنک نمی کند و مواد غذایی زودتر فاسد می شوند. این اتفاق معمولاً بی دلیل نیست و در بسیاری از مواقع به خالی شدن گاز یخچال برمی گردد. وقتی مقدار گاز کاهش پیدا می کند،پ سیستم سرمایش قدرت لازم برای خنک نگه داشتن فضا را از دست می دهد.
اما سوال اینجاست که چرا گاز یخچال کم می شود و چه نشانه هایی دارد؟ در این مطلب به زبان ساده علائم خالی شدن گاز یخچال و مهم ترین دلایل نشت یا کاهش آن را بررسی می کنیم تا بتوانید به موقع مشکل را تشخیص داده و از خراب شدن مواد غذایی داخل آن جلوگیری نمایید. پیش از آن می خواهیم بدانیم که گاز یخچال چه کاربردهای مهمی دارد. با ما همراه باشید.
کاربرد گاز یخچال چیست؟
در تمام یخچال های قدیمی و نسل جدید، از گاز مبرد به عنوان عنصر اصلی سیستم خنک کننده استفاده می شود. این گاز قابلیت بالایی در جذب و دفع سریع گرما دارد؛ یعنی در مدت کوتاهی سرد می شود و به همان سرعت نیز گرم می گردد.
گاز مبرد داخل لوله های اواپراتور که معمولاً در پشت یا داخل بدنه یخچال قرار دارند توسط کمپرسور فشرده و سرد می شود. با سرد شدن گاز، دمای پایین از طریق این لوله ها به داخل کابین یخچال و فریزر منتقل می شود. در این فرآیند گرمای داخل یخچال جذب شده و باعث گرم شدن مجدد گاز می گردد.
پس از افزایش دمای گاز، ترموستات یخچال این تغییر را تشخیص داده و فرمان روشن شدن کمپرسور را صادر می کند. کمپرسور دوباره گاز را فشرده و سرد می کند و این چرخه به صورت مداوم تکرار می شود تا دمای یخچال در محدوده استاندارد باقی بماند.

پیامدهای خالی شدن گاز یخچال
با توجه به نقش حیاتی گاز در لوله های اواپراتور و کندانسور، کم شدن یا خالی شدن گاز یخچال می تواند مشکلات جدی و متعددی ایجاد کند که مهم ترین آن ها عبارتند از:
عدم تنظیم دمای داخلی یخچال و فریزر
با کاهش یا نبود گاز، فرآیند سرمایش به درستی انجام نمی شود و دمای کابین از حالت استاندارد خارج می گردد.
آسیب دیدن موتور یخچال
در صورت خالی شدن گاز یخچال، کمپرسور برای جبران سرمای از دست رفته به صورت یکسره کار می کند و اتومات نمی شود؛ این موضوع می تواند به موتور فشار آورده و عمر آن را به شدت کاهش دهد.
خراب شدن مواد غذایی، میوه و سبزیجات
تنظیم نبودن دمای داخلی باعث می شود مواد غذایی به درستی نگهداری نشوند و زودتر فاسد شوند، به ویژه در بخش فریزر که نیاز به دمای دقیق تری دارد.
به همین دلیل بررسی به موقع علائم کمبود گاز و سرویس اصولی یخچال، نقش مهمی در افزایش عمر دستگاه و جلوگیری از هزینه های سنگین تعمیرات دارد.
دلایل خالی شدن گاز یخچال فریزر

یکی از پرسش های رایج کاربران این است که گاز یخچال فریزر چرا و به چه دلایلی خالی می شود؟ در واقع نشت یا کاهش گاز معمولاً به صورت ناگهانی اتفاق نمی افتد و در اغلب موارد نتیجه آسیب های فیزیکی یا فرسودگی قطعات است. در ادامه مهم ترین دلایل خالی شدن گاز یخچال را به زبان ساده و آموزشی بررسی می کنیم.
ترک در لوله های کندانسور
لوله های مارپیچی پشت یخچال که با نام کندانسور شناخته می شوند نقش مهمی در گردش گاز دارند. این لوله ها ممکن است در اثر جابجایی غیراصولی، ضربه های شدید یا فشار ناگهانی دچار ترک یا سوراخ شوند. علاوه بر ضربه، افزایش عمر یخچال نیز می تواند باعث پوسیدگی تدریجی این لوله ها شود. با ضعیف شدن دیواره لوله ها، احتمال نشتی گاز بالا رفته و در نهایت گاز یخچال به مرور خالی می شود.
سوراخ شدن لوله های خنک سازی با اشیای نوک تیز
یکی از شایع ترین دلایل خالی شده گاز یخچال به خصوص در یخچال فریزرهای قدیمی، سوراخ شدن لوله های خنک کننده داخل کابین می باشد. بد نیست بدانید در مدل هایی که فریزر در قسمت بالای یخچال قرار دارد این لوله ها معمولاً زیر یک لایه نازک آلومینیومی مخفی شده اند.
اگر هنگام تمیز کردن، برفک زدایی یا جدا کردن یخ از اشیای نوک تیز استفاده شود احتمال سوراخ شدن این صفحه و آسیب دیدن لوله ها بسیار بالاست. همین آسیب کوچک می تواند باعث نشت سریع گاز فریون شود.
نکته مهم اینکه در یخچال های نسل جدید که فریزر در قسمت پایین قرار دارد لوله های خنک سازی معمولاً در کف یا انتهای کابین هستند. بنابراین استفاده از وسایل تیز هنگام نظافت این مدل ها نیز همچنان خطرناک است.
جابه جا شدن لوله های اواپراتور
در برخی یخچال ها به ویژه مدل هایی که از متریال بی کیفیت تری در ساخت لوله ها استفاده شده ضربه به پشت دستگاه می تواند باعث جابه جایی یا شل شدن لوله های اواپراتور شود. خارج شدن این لوله ها از جای اصلی، فشار غیرعادی به اتصالات وارد می کند و در نهایت ممکن است منجر به نشت یا خالی شدن گاز یخچال فریزر شود.
آسیب وارد شدن به مخزن تصفیه گاز یخچال
در تمام یخچال فریزرها، یک مخزن مسی بسیار کوچک برای تصفیه گاز در مسیر گردش مبرد قرار دارد. این مخزن و لوله باریکی که به آن متصل است، نسبت به ضربه بسیار حساس هستند. اگر در اثر جابه جایی یا ضربه، این قطعه دچار ترک یا شکستگی شود گاز به تدریج از سیستم خارج می شود و یخچال با مشکل کم شدن یا خالی شدن گاز مواجه خواهد شد.
چگونه متوجه شویم گاز یخچال خالی شده است؟

در نگاه اول شاید تشخیص خالی شدن گاز یخچال سخت به نظر برسد. اما اگر کمی به عملکرد دستگاه دقت کنید، نشانه ها کاملاً قابل تشخیص هستند. کاهش قدرت سرمایش یا تغییر رفتار یخچال معمولاً اولین هشدارها هستند. در ادامه مهم ترین علائم کمبود گاز یخچال را به زبان ساده بررسی می کنیم.
کاهش محسوس سرما در یخچال و فریزر
واضح ترین نشانه کم شدن گاز، سرد نشدن کافی یخچال و فریزر می باشد. اگر مواد غذایی مثل گذشته خنک نمی مانند یا احساس می کنید دمای داخل دستگاه بالا رفته، احتمال دارد گاز مبرد کاهش پیدا کرده باشد. در این شرایط یخچال نمی تواند گرما را به درستی دفع کند و مواد خوراکی زودتر فاسد می شوند.
کارکرد بی وقفه کمپرسور
وقتی گاز یخچال کم می شود کمپرسور مجبور است بیشتر از حد معمول کار کند تا دما را پایین نگه دارد. به همین دلیل ممکن است متوجه شوید یخچال تقریباً بدون توقف در حال کار است. این وضعیت علاوه بر افزایش مصرف برق، به مرور فشار زیادی به قطعات وارد می کند و می تواند باعث خرابی های جدی تر در دستگاه شود.
برفک زدن غیرمعمول در فریزر
در برخی یخچال های قدیمی مقدار کمی برفک طبیعی است؛ اما اگر فریزر شما به طور ناگهانی یا بیش از حد معمول برفک بزند می تواند نشانه خالی شدن گاز یخچال باشد. وقتی گاز مبرد کاهش پیدا می کند فرآیند سرمایش به درستی انجام نمی شود و این اختلال ممکن است باعث ایجاد برفک در بخش های مختلف فریزر شود.
عدم ایجاد سرمای کافی در یخچال تازه تعمیر
اگر یخچال تان به تازگی تعمیر شده اما هنوز سرمای لازم را ندارد احتمال دارد گاز آن به طور کامل شارژ نشده باشد یا نشتی جزئی در سیستم وجود داشته باشد. در چنین شرایطی عملکرد یخچال طبیعی نخواهد بود و دما پایین نمی آید.
گرم شدن فضای اطراف یخچال
گرم شدن غیرعادی بدنه یا فضای اطراف یخچال هم می تواند هشدار کمبود گاز باشد. وقتی گاز کافی وجود نداشته باشد دستگاه برای جبران سرمای از دست رفته بیشتر کار می کند و همین موضوع باعث افزایش گرما در اطراف یخچال می شود.
مصرف بالای برق
وقتی گاز یخچال به اندازه کافی نباشد دستگاه نمی تواند به دمای مطلوب برسد. در نتیجه کمپرسور مجبور می شود مدت زمان طولانی تری و تقریباً بدون وقفه کار کند تا سرمای مورد نیاز را تأمین کند. این کارکرد مداوم علاوه بر اینکه باعث فشار و فرسودگی زودهنگام قطعات یخچال می شود مصرف برق را نیز به طور قابل توجهی افزایش می دهد.
گوش دادن به صدای یخچال
روش ساده دیگر برای بررسی وضعیت خالی شدن گاز یخچال، توجه به صداهای آن پس از قطع برق می باشد. برای اینکار ابتدا یخچال را از برق بکشید و با دقت گوش دهید. اگر بعد از قطع برق، صدای خفیفی شبیه به حرکت یا تخلیه گاز شنیدید معمولاً نشانه سالم بودن سیستم و تعادل گاز در مدار خنک کننده است.
اما اگر هیچ صدایی شنیده نشود ممکن است این موضوع به کمبود گاز یخچال اشاره داشته باشد. البته باید توجه داشت که نبود صدا همیشه به معنای خالی شدن گاز نیست؛ گاهی خرابی قطعاتی مثل کمپرسور، فن، فیلتر یا کندانسور نیز می تواند چنین وضعیتی را ایجاد کند.