کاشت کیوی در گلدان یکی از روش های جالب برای پرورش این میوه در خانه یا باغ است. اگر کمی حوصله داشته باشید می توانید از دانه های یک کیوی رسیده شروع کنید و به مرور شاهد رشد یک نهال زیبا باشید.
کیوی در اصل میوه یک درخت رونده و چوبی از جنس Actinidia می باشد که در مناطق معتدل عملکرد خوبی دارد. این گیاه در سال های ابتدایی به مراقبت بیشتری نیاز دارد اما وقتی شرایط رشد آن فراهم شود می تواند به یک درختچه رونده و پربار تبدیل شود.
نحوه کاشت کیوی در گلدان
برای کاشت کیوی در گلدان روش های مختلفی وجود دارد. به عنوان مثال می توانید از بذر آن برای کاشت استفاده نموده یا نهال آماده آن را تهیه کنید. قلمه زدن نیز یکی دیگر از روش های تکثیر این گیاه است. اگر تصمیم دارید کیوی را از بذر پرورش دهید باید قبل از هر چیز گونه مناسب را انتخاب کنید.
هر نوع کیوی نیازهای خاص خودش را دارد و مهم ترین تفاوت میان آنها به میزان تحمل سرما و شرایط آب وهوایی مربوط می شود. از جمله:
- کیوی معمولی همان نوعی است که معمولا در فروشگاه ها می بینیم. پوست این نوع کیوی قهوه ای و پوشیده از کرک است. این گونه برای مناطقی مناسب است که زمستان های نسبتا سرد دارند و دمای هوا در فصل سرد می تواند تا حدود 17- درجه سانتی گراد برسد.
- کیوی طلایی نسبت به نوع معمولی پوست صاف تر و کرک کمتری دارد و رنگ گوشت آن بیشتر به زرد متمایل است. مزه شیرین تر و بافت لطیف تری دارد. این گونه نیز به شرایط آب وهوایی خاص خود نیاز دارد و در مناطق دارای زمستان ملایم تا سرد عملکرد مناسبی خواهد داشت.
- کیوی بری یا کیوی هاردی اندازه بسیار کوچکتری نسبت به دو نوع قبلی دارد. پوست آن نیز نازک تر است و برخلاف کیوی معمولی نیازی به پوست گرفتن برای خوردن ندارد. این نوع مقاومت بسیار خوبی در برابر سرما دارد و برای مناطقی که زمستان سخت تری دارند انتخاب مناسبی است. بعضی از انواع هاردی حتی می توانند خیلی زودتر از سایر گونه ها وارد مرحله باردهی شوند.
مراحل کاشت کیوی در گلدان
برای کاشت کیوی در گلدان بهتر است از یک کیوی کاملا رسیده استفاده کنید. میوه هرچه رسیده تر و نرم تر باشد جدا کردن دانه ها از آن راحت تر خواهد بود.
در این مرحله دانه ها را از قسمت گوشتی میوه جدا نموده و آنها را با آب بشویید تا باقی مانده گوشت میوه روی بذر باقی نماند. تمیز بودن بذر اهمیت زیادی دارد زیرا بقایای میوه می توانند باعث ایجاد قارچ در مراحل جوانه زنی شوند.
بعد از شست وشو اجازه دهید بذرها برای مدت کوتاهی خشک شوند. اگر تمایل داشته باشید می توانید بذر آماده و مناسب کاشت را نیز از مراکز معتبر تهیه کنید.
جوانه زنی بذرهای کیوی
برای اینکه بذرهای کیوی قبل از انتقال به خاک جوانه بزنند می توانید از روش دستمال مرطوب استفاده کنید. چند لایه دستمال کاغذی را کمی مرطوب نموده و دانه ها را روی آن قرار دهید. سپس دستمال را داخل یک کیسه پلاستیکی بگذارید و آن را در محیطی گرم قرار دهید.
هواستان باشد که بعد از کاشت کیوی در گلدان هر روز بذرها را بررسی کنید. دستمال نباید خشک شود اما خیس بودن بیش از حد آن نیز می تواند باعث کپک زدن دانه ها شود. اگر رطوبت دستمال کاهش پیدا کرد مقدار کمی آب به آن اضافه کنید. پس از مدتی ریشه کوچک سفید رنگی از بذر خارج می شود. این مرحله یعنی بذر آماده انتقال به خاک است.
کاشت بذرهای جوانه زده کیوی
- بعد از ظاهر شدن جوانه ها باید آنها را با دقت داخل گلدان قرار دهید. گلدانی انتخاب کنید که در قسمت زیرین آن سوراخ های کافی برای خروج آب داشته باشد.
- برای جلوگیری از ماندگاری آب در کف گلدان می توانید یک لایه نازک از سنگریزه یا مواد مناسب زهکشی قرار دهید. سپس خاک سبک و غنی مانند ترکیبی از خاک برگ و کمپوست را داخل گلدان بریزید.
- خاک را کمی مرطوب کنید و چند بذر جوانه زده را با فاصله روی سطح آن قرار دهید. سپس یک لایه بسیار نازک خاک روی آنها بریزید. بذرها نباید خیلی عمیق در خاک قرار بگیرند.
- گلدان را در مکانی روشن قرار دهید. نور کافی برای رشد اولیه نهال ضروری است اما بهتر است در روزهای اول از تابش شدید و مستقیم آفتاب جلوگیری کنید.
- برای آبیاری نیز بهتر است از اسپری استفاده کنید تا فشار آب باعث جابه جایی بذرها و آسیب به ریشه های تازه نشود.
مراقبت و نگهداری از نهال کیوی
آبیاری
کیوی برای رشد مناسب به رطوبت کافی نیاز دارد و کم آبی به خصوص در سال های اول می تواند به نهال آسیب بزند. در فصل گرم باید رطوبت خاک را مرتب بررسی کنید.
البته آبیاری بیش از اندازه هم مشکل ساز است. اگر آب برای مدت طولانی اطراف ریشه باقی بماند احتمال آسیب دیدن ریشه ها افزایش پیدا می کند. بنابراین علاوه بر آبیاری منظم باید زهکشی مناسبی هم برای خاک فراهم شود.
خاک
کیوی در خاک سبک و حاصلخیز عملکرد خوبی دارد. خاکی که مقدار مناسبی مواد آلی و هوموس داشته باشد می تواند شرایط مناسبی برای رشد ریشه فراهم کند.
از آنجایی که این گیاه رشد زیادی دارد و در زمان باردهی نیز به مواد غذایی فراوان احتیاج پیدا می کند باید خاک از نظر مواد مغذی فقیر نباشد. ترکیب مناسب خاک با مواد آلی و کودهای پوسیده می تواند به رشد بهتر گیاه کمک کند.
دما
کیوی یک گیاه خزان دار است و برای خروج مناسب جوانه ها از خواب زمستانی به یک دوره سرمایی نیاز دارد. در مقابل گرمای شدید تابستان می تواند برای گیاه مشکل ایجاد کند. بهتر است در فصل گرم شرایطی فراهم شود که دمای محیط بیش از حد بالا نرود. همچنین برای تولید محصول مناسب وجود یک دوره طولانی بدون یخبندان ضروری است.
هرس کردن
هرس منظم به کنترل رشد و شکل دهی بهتر درخت کیوی کمک می کند. شاخه های ضعیف یا شاخه هایی که امکان هدایت آنها روی داربست وجود ندارد باید حذف شوند.
درخت کیوی یک گیاه رونده است و بدون داربست مناسب نمی تواند رشد منظم و کنترل شده ای داشته باشد. شاخه های اصلی باید روی داربست هدایت شوند تا وزن آنها باعث خم شدن یا آسیب دیدن گیاه نشود.
برای هرس درخت ماده معمولا پایان زمستان زمان مناسبی است زیرا گیاه در این دوره در خواب قرار دارد. هرس درخت نر را نیز می توان پس از پایان گل دهی انجام داد.