نکات مهم درباره جوش شیرین؛ خواص، فواید و کاربردها

جوش شیرین که با نام بی کربنات سدیم هم شناخته می شود یک ترکیب شیمیایی پرکاربرد است که در صنایع غذایی به ویژه برای تهیه کیک و شیرینی استفاده زیادی دارد. این ماده با شماره 8-55-144 در دسته نمک ها قرار می گیرد و از کنار هم قرار گرفتن یون سدیم و یون بی کربنات به دست می آید. جوش شیرین ظاهری سفید رنگ دارد و به صورت یک جامد بلوری شناخته می شود اما بیشتر اوقات آن را به شکل پودر می بینیم.

ارزش غذایی جوش شیرین

جوش شیرین از نظر تغذیه ای ماده ای پرخاصیت به حساب نمی آید و سهم زیادی در تامین مواد مورد نیاز بدن ندارد. در واقع این ترکیب بیشتر به عنوان یک ماده کمکی در خوراکی ها شناخته می شود و نقش اصلی آن در بافت بهتر غذاها و آماده سازی بعضی ترکیبات است.

خواص جوش شیرین

برای جوش شیرین کاربردهای مختلفی مطرح شده است و خیلی ها آن را برای برخی مشکلات ساده در خانه به کار می برند. از مهم ترین مواردی که درباره این ماده گفته می شود می توان به کمک در کاهش سوزش معده و آرام شدن زخم های دهانی و حمایت از عملکرد ورزشی و کاهش التهاب های پوستی اشاره کرد. البته بعضی از این کاربردها نیاز به احتیاط و مشورت با پزشک دارند. در ادامه بیشتر با انواع خواص جوش شیرین آشنا می شویم:

جوش شیرین برای دندان

سفید کردن دندان با جوش شیرین یکی از رایج ترین استفاده های خانگی این ماده است. برای این کار می توانید مقدار کمی جوش شیرین را با چند قطره هیدروژن پروکسید مخلوط کنید تا حالت خمیری پیدا کند. بعد خمیر را روی مسواک بگذارید و خیلی آرام روی دندان ها بکشید. در پایان دهان را کامل با آب بشویید. زیاده روی در این کار مناسب نیست چون ممکن است به مینای دندان آسیب برسد.

جوش شیرین برای عفونت واژن

بعضی افراد از جوش شیرین برای شستشوی ناحیه واژن استفاده می کنند و تصور دارند که این روش به بهبود عفونت کمک می کند. با این حال واژن محیط حساسی دارد و هر ماده ای نمی تواند برای آن مناسب باشد. اگر علائم عفونت دارید بهتر است درمان را با نظر پزشک پیش ببرید تا وضعیت بدتر نشود.

جوش شیرین و گلاب برای واژن

ترکیب جوش شیرین و گلاب برای واژن روش مطمئنی نیست. جوش شیرین می تواند تعادل طبیعی این ناحیه را به هم بزند و گلاب هم در بعضی افراد باعث حساسیت و سوزش می شود. به همین دلیل استفاده خودسرانه از این ترکیب کار درستی نیست و ممکن است زمینه التهاب یا عفونت بیشتر را فراهم کند.

جوش شیرین برای زگیل تناسلی

در بعضی توصیه های سنتی گفته می شود که جوش شیرین همراه با روغن کرچک برای زگیل تناسلی کاربرد دارد. با این حال زگیل تناسلی یک مشکل حساس و قابل انتقال است و درمان خانگی بدون بررسی پزشک می تواند دردسرساز شود. برای چنین موردی بهتر است سراغ روش های تخصصی و ایمن بروید.

جوش شیرین برای عفونت ادراری

بعضی ها باور دارند که جوش شیرین با کم کردن اسیدیته ادرار می تواند ناراحتی عفونت ادراری را کمتر کند. با این وجود عفونت ادراری بیشتر وقت ها به درمان پزشکی نیاز دارد و مصرف خودسرانه این ماده راه حل قطعی نیست. اگر سوزش ادرار یا تکرر ادرار دارید بهتر است از پزشک کمک بگیرید.

جوش شیرین برای آفت دهان

جوش شیرین به دلیل ماهیت قلیایی خود می تواند به کمتر شدن تحریک آفت دهان کمک کند. برای این کار مقدار کمی از آن را در آب حل کنید و چند بار دهان را به آرامی با آن بشویید. این روش در بعضی افراد احساس سوزش را کمتر می کند و محیط دهان را آرام تر نگه می دارد.

درمان زخم زبان با جوش شیرین

برای زخم زبان می توانید کمی جوش شیرین را با مقدار کمی آب مخلوط کنید تا خمیر نرمی به دست آید. سپس آن را برای چند دقیقه روی ناحیه زخم بگذارید و بعد دهان را با آب ولرم تمیز کنید. این کار اگر با احتیاط انجام شود ممکن است به کمتر شدن ناراحتی کمک کند.

درمان زونا با جوش شیرین

برخی افراد برای آرام کردن خارش و التهاب زونا از خمیر جوش شیرین و آب استفاده می کنند. این روش شاید به طور موقت احساس بهتری ایجاد کند اما زونا یک مشکل پوستی مهم است و رسیدگی پزشکی برای آن اهمیت زیادی دارد. اگر ضایعات پوستی گسترده یا درد شدید دارید بهتر است درمان اصلی را عقب نیندازید.

جوش شیرین برای معده

یکی از شناخته شده ترین کاربردهای جوش شیرین کمک به کاهش سوزش معده است. این ماده می تواند اسید اضافی معده را خنثی کند و در بعضی مواقع احساس رفلاکس یا ترش کردن را کمتر کند. برای مصرف خوراکی باید احتیاط داشت چون استفاده زیاد آن برای همه مناسب نیست و ممکن است دردسرهایی برای بدن ایجاد کند.

جوش شیرین برای عفونت لثه

جوش شیرین در بعضی خمیردندان ها وجود دارد چون به پاک شدن بهتر جرم و پلاک کمک می کند. بعضی افراد هم مسواک مرطوب را به مقدار کمی جوش شیرین آغشته می کنند و دندان ها را تمیز می کنند. این کار باید به آرامی انجام شود تا به لثه و مینای دندان فشار وارد نشود.

جوش شیرین برای برفک دهان نوزاد

درباره استفاده از جوش شیرین برای برفک دهان نوزاد توصیه های سنتی وجود دارد اما بدن نوزاد بسیار حساس است و هر کاری باید با تایید پزشک انجام شود. اگر داخل دهان نوزاد لکه های سفید دیده می شود بهتر است اول نظر متخصص کودکان را بدانید و بعد سراغ هر روشی بروید.

رفع بوی بد پا با جوش شیرین

جوش شیرین در کم کردن بوی بد پا هم کاربرد دارد چون می تواند رطوبت و بوی ناخوشایند را کاهش دهد. برای این کار می شود کمی از آن را در آب گرم حل کرد و پاها را چند دقیقه داخل آن گذاشت. بعد از آن شستن و خشک کردن کامل پاها اهمیت زیادی دارد.

جوش شیرین برای صورت

خیلی ها از جوش شیرین به عنوان ماسک خانگی برای روشن تر شدن پوست استفاده می کنند اما پوست صورت همیشه تحمل این ماده را ندارد. اگر پوست حساسی دارید این روش ممکن است باعث خشکی یا التهاب شود. به همین دلیل پیش از مصرف بهتر است مقدار کمی از آن را روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنید.

سفید شدن دست و پا با جوش شیرین

برای روشن تر شدن پوست دست و پا گاهی جوش شیرین را با مواد دیگری مثل آب لیمو یا عسل ترکیب می کنند. این روش بیشتر به خاطر خاصیت لایه برداری این ماده مطرح شده است. با این حال استفاده مداوم یا نادرست می تواند پوست را خشک و حساس کند.

درمان کک مک با جوش شیرین

برخی افراد برای کم رنگ شدن لک ها و کک مک سراغ ماسک های خانگی می روند و از جوش شیرین هم کمک می گیرند. با وجود این تاثیر آن برای همه یکسان نیست و در بعضی پوست ها حتی امکان تحریک هم وجود دارد. اگر لک های پوستی دارید بهتر است سراغ روش های مطمئن تر و علمی تر بروید.

جوش شیرین برای جوش صورت

جوش شیرین به دلیل حالت دانه ای و خاصیت لایه برداری در بعضی ماسک های خانگی برای جوش صورت استفاده می شود. این ماده شاید چربی اضافه و سلول های مرده را کمتر کند اما مصرف زیاد آن می تواند تعادل طبیعی پوست را بر هم بزند. برای پوست های حساس این کار اصلا انتخاب خوبی نیست.

رفع چین و چروک صورت با جوش شیرین

گاهی درباره اثر جوش شیرین برای سفت شدن پوست و کمتر شدن چین و چروک صحبت می شود اما نباید انتظار معجزه داشت. این ماده بیشتر نقش لایه بردار دارد و استفاده نادرست از آن احتمال خشکی و تحریک پوست را بالا می برد. برای مراقبت از پوست بهتر است روش های ملایم تر انتخاب شود.

زردچوبه رفع چین و چروک صورت با جوش شیرین

ترکیب زردچوبه و جوش شیرین در بعضی ماسک های خانگی برای شاداب تر شدن پوست پیشنهاد می شود. اگر کسی بخواهد این روش را امتحان کند باید با دقت جلو برود و زمان زیادی ماسک را روی پوست نگه ندارد. چون هر دو ماده ممکن است در بعضی افراد حساسیت یا التهاب به جا بگذارند.

پاك كردن تاتو با جوش شيرين

بعضی نسخه های خانگی ادعا می کنند که جوش شیرین می تواند تاتو را کم رنگ کند اما این روش معمولا نتیجه قطعی ندارد و حتی ممکن است به پوست آسیب برساند. اگر هدف پاک کردن تاتو است بهتر است روش های تخصصی و استاندارد را در نظر بگیرید تا پوست دچار مشکل نشود.

جوش شیرین برای ابله مرغان مفید است؟

آبله مرغان یک بیماری ویروسی است و درمان اصلی آن ربطی به جوش شیرین ندارد. حتی در بعضی موارد تماس این ماده با پوست تحریک شده می تواند خارش و سوزش را بیشتر کند. به همین دلیل استفاده از آن برای آبله مرغان پیشنهاد نمی شود.

نحوه مصرف جوش شیرین

جوش شیرین را بسته به نوع استفاده به شکل محلول در آب یا خمیر به کار می برند. بعضی افراد آن را برای شستشوی موضعی مصرف می کنند و بعضی ها به شکل خوراکی برای مشکلات گوارشی سراغش می روند. مهم ترین نکته این است که در مصرف آن تعادل رعایت شود چون زیاده روی می تواند به بدن آسیب بزند.

بهترین روش خوردن جوش شیرین

اگر هدف آرام کردن سوزش معده باشد معمولا مقدار کمی جوش شیرین را در آب حل می کنند و همان لحظه می نوشند. این روش باید محدود و با احتیاط انجام شود. کسانی که فشار خون بالا یا بیماری کلیوی دارند لازم است پیش از مصرف خوراکی با پزشک مشورت کنند.

نشستن در جوش شیرین برای عفونت واژن

نشستن در آب حاوی جوش شیرین از روش هایی است که در توصیه های خانگی مطرح می شود اما این کار برای همه مناسب نیست. تغییر در محیط طبیعی واژن می تواند مشکل را بیشتر کند. اگر علائم عفونت دارید بهترین راه مراجعه به پزشک و شروع درمان درست است.

قرقره جوش شیرین برای آفت دهان

قرقره کردن آب و جوش شیرین می تواند به کاهش سوزش آفت دهان کمک کند و محیط دهان را تمیزتر نگه دارد. کافی است مقدار کمی از آن را در آب حل کنید و چند لحظه در دهان بچرخانید. بعد از پایان کار دهان را با آب معمولی بشویید.

جوش شیرین چطور باعث پف کردن خمیر نان و شیرینی شود؟

جوش شیرین یک ماده قلیایی است و وقتی کنار مواد اسیدی مثل سرکه و آبلیمو و ماست و کرم تارتار قرار بگیرد واکنش نشان می دهد. نتیجه این واکنش آزاد شدن گاز دی اکسید کربن است. همین گاز داخل خمیر گیر می افتد و باعث سبک شدن و بالا آمدن بافت نان و شیرینی می شود.

وقتی خمیر در دمای محیط می ماند این واکنش کم کم شروع می شود و بافت آن حالت پوک تری پیدا می کند. بعد از قرار گرفتن در فر گرما سرعت واکنش را بیشتر می کند و گاز بیشتری آزاد می شود. در نتیجه خمیر بهتر پف می کند و بافت نهایی لطیف تر درمی آید.

جوش شیرین در اثر گرما هم تجزیه می شود و در دمای بالا گاز آزاد می کند. به همین خاطر در بعضی دستورها حتی بدون حضور اسید هم تا حدی به پف کردن خمیر کمک می کند اما بهترین نتیجه زمانی به دست می آید که در کنار یک ماده اسیدی مصرف شود.

موارد کاربردی دیگر جوش شیرین در آشپزی عبارتند از:

• تردتر شدن گوشت و مرغ
• کم شدن بوی سرکه در بعضی غذاها
• جلوگیری از بریدن شیر در برخی ترکیب ها
• کمک به حفظ رنگ گل کلم و کمتر شدن بوی آن

تفاوت جوش شیرین و بکینگ پودر

جوش شیرین یک ماده قلیایی خالص است اما بکینگ پودر از ترکیب بی کربنات سدیم با یک یا چند ماده اسیدی ساخته می شود. به همین دلیل بکینگ پودر برای فعال شدن فقط به رطوبت و گاهی گرما نیاز دارد ولی جوش شیرین باید کنار یک ماده اسیدی قرار بگیرد تا عملکرد خوبی نشان بدهد.

در دستورهایی که ماست یا آبلیمو یا سرکه وجود دارد معمولا از جوش شیرین استفاده می کنند چون این مواد واکنش لازم را ایجاد می کنند. اما اگر در ترکیب ماده اسیدی کافی نباشد بکینگ پودر انتخاب مناسب تری خواهد بود چون خودش اسید لازم را در ساختار خود دارد.