گاهی واقعاً نمی شود به درستی گفت چه چیزی باعث جذابیت ظاهری در یک فرد شده و توجه ما را به خودش جلب می کند. شاید اعتمادبه نفسش باشد، شاید حس شوخ طبعی اش یا حتی ممکن است فقط محو چهره و ظاهرش شده باشیم.
طی سال های اخیر پژوهش های زیادی درباره موضوع جذابیت ظاهری انجام شده که آدم ها چطور می توانند توجه دیگران را به خود جلب کنند. نتایج این تحقیقات نشان می دهد که دامنه این عوامل خیلی گسترده است؛ از بوی عطر و بوی طبیعی بدن یک مرد گرفته تا حتی دیدن یک گروه از زنان، همگی می توانند در جذب توجه جنس مخالف نقش داشته باشند.
برخی تحقیقات هم به این نکته اشاره کرده اند که خیلی از افراد ناخودآگاه جذب کسانی می شوند که طرز فکرشان شبیه خودشان است و علایق و خواسته های مشترکی با هم دارند.
اما فارغ از همه این موارد، بعضی مطالعات علمی نشان داده اند که ویژگی های صورت هم می توانند نقش پررنگی در جذابیت افراد داشته باشند. به همین دلیل در ادامه این مطلب از آلامتو قصد داریم نه ویژگی صورت که می توانند به جذاب تر دیده شدن افراد کمک کنند را با هم مرور کنیم.
تقارن
بر اساس پژوهشی که در نشریه روان شناسی تطبیقی منتشر شده و همچنین تحقیق دیگری که در مجله تکامل و رفتار انسانی چاپ شده هم زنان و هم مردان در شرایط آزمایشی چهره های کاملاً متقارن را نسبت به سایر چهره ها ترجیح می دهند.
در پژوهش دیگری هم مشخص شد دوقلوهایی که صورتشان قرینه تر بود، جذاب تر از بقیه به نظر می رسیدند.
یکی از نتیجه گیری های محققان این است که در طول فرآیند تکامل، انسان ها معمولاً تقارن صورت را نشانه ای از سلامت جسمانی خوب می دانند و همین موضوع باعث می شود ناخودآگاه به این نوع چهره ها جذب شویم. تقارن صورت می تواند نشانه ای از داشتن «ژن های خوب» تلقی شود؛ یعنی فرد در دوران جنینی در شرایط مناسبی رشد کرده و فشارهای محیطی روی شکل گیری صورتش تاثیر منفی نگذاشته اند.
البته در سال ۲۰۱۴، پژوهشگران دانشگاه برونل با بررسی پنج هزار نوجوان دارای صورت متقارن به این نتیجه رسیدند که سلامت عمومی بدن هیچ ارتباط مستقیمی با تقارن چهره ندارد.
عدم تقارن
هرچند این موضوع یک قانون قطعی نیست اما واقعیت این است که بسیاری از هنرمندان و بازیگران محبوب ما اصلاً چهره ی کاملاً متقارنی ندارند و با این حال برایمان بسیار جذاب هستند. برای مثال بسیاری معتقدند لبخند کج بازیگری مثل میلو ونتیمیگلیا یکی از دلایل جذابیت خاص اوست.
چهره معمولی
بسیاری از افراد بر این باورند که چهره های معمولی با ویژگی های متوسط، جذاب تر از چهره های خاص و غیرمعمول هستند. در پژوهشی که در سال ۱۸۷۸ روی چهره های مختلف انجام گردید مشخص شد اکثر افراد چهره های عادی را بیشتر می پسندند. چون این چهره ها معمولاً ترکیبی از ژن های متنوع هستند. مزیت این تنوع ژنتیکی هم این است که چنین افرادی معمولاً در برابر بیماری ها و ویروس ها مقاوم تر هستند.
چهره جاافتاده
پژوهشی که در سال ۲۰۱۲ انجام شد نشان داد زنان بیشتر جذب مردانی با ظاهر جاافتاده می شوند. جالب اینجاست که اغلب زنانی که از نظر مالی استقلال کامل داشتند، بیشتر ابراز علاقه به مردان میان سال و جاافتاده کرده اند.
محققان این پدیده را «اثر جرج کلونی» نام گذاری کرده اند و دلیل این گرایش را این طور توضیح می دهند که زنان تنها در بازه ی زمانی محدودی از بلوغ تا یائسگی توانایی باروری دارند، اما مردان می توانند تا سنین بالا هم قدرت باروری خود را حفظ کنند.
موی صورت
بعضی مردها ترجیح می دهند صورتشان کاملاً اصلاح شده باشد و برخی دیگر ته ریش یا ریش کامل می گذارند. در تحقیقی که در سال ۲۰۱۳ انجام شد، تصاویر ۱۷۷ مرد با انواع مختلف موی صورت به ۳۵۱ زن نشان داده شد. برخی از این مردها کاملاً اصلاح شده بودند، برخی ته ریش داشتند و بعضی هم ریش بلند.
نتیجه این نظرسنجی نشان داد مردانی که ریشی حدود ده روزه داشتند بیشترین محبوبیت را در میان زنان کسب کردند. در مقابل ریش بلند، صورت کاملاً اصلاح شده یا ته ریش خیلی کوتاه کمترین میزان جذابیت را داشتند.
جای زخم
اینکه جای زخم روی صورت جذاب به نظر برسد یا نه تا حد زیادی به جنسیت فرد بستگی دارد. طبق پژوهشی که در مجله شخصیت و تفاوت های فردی منتشر شد مردانی که جای زخم روی صورتشان دارند برای برخی زنان جذاب تر به نظر می رسند. اما این موضوع درباره زنان اصلاً صدق نمی کند. در این پژوهش تصاویر ۲۴ زن و ۲۴ مرد به ۲۰۰ دانشجو نشان داده شد و از آن ها خواسته شد جذاب ترین چهره ها را انتخاب کنند و همچنین مشخص کنند کدام یک از این افراد برای رابطه ی کوتاه مدت یا بلندمدت مناسب تر هستند.
نتیجه نشان داد مردانی که جای زخم روی صورت داشتند بیشتر برای یک رابطه ی کوتاه مدت و غیرجدی مناسب دانسته شدند. جالب اینکه جای زخم روی صورت زنان تقریباً برای هیچ کدام از شرکت کنندگان جذابیتی نداشت.
آشنا بودن چهره
در پژوهش دیگری که در مجله کارنت بیولوژی منتشر شد اشاره شده که همیشه ژنتیک نیست که تعیین می کند چه کسی برایمان جذاب باشد. گاهی این تجربیات شخصی ما هستند که یک چهره را برایمان دلنشین می کنند؛ یعنی چهره هایی که یادآور خاطره یا حس خوبی در ذهنمان هستند برایمان جذاب تر به نظر می رسند. حتی اگر نظر یک دوست درباره همان چهره کاملاً متفاوت باشد.
سادگی
در پژوهشی که در سال ۲۰۱۶ انجام شد مشخص شد مردها به جای تمرکز روی جزئیاتی مثل شکل چشم یا لب، بیشتر به ترکیب کلی صورت زنان توجه می کنند. در این آزمایش تصاویری از چهره زنان مختلف به ۱۶۹ مرد فرانسوی نشان داده شد و از آن ها خواسته شد به هرکدام امتیازی بین صفر تا بیست بدهند.
نتیجه نشان داد که مردها معمولاً چهره هایی را انتخاب کرده بودند که هیچ ویژگی خاص و برجسته ای نداشتند. حتی چندان هم متقارن نبودند و گاهی رنگ پوستشان هم روشن و کم رنگ به نظر می رسید.
شباهت به والدین
برخی پژوهش های جدید نشان داده اند که انسان ها معمولاً جذب چهره هایی می شوند که شباهت زیادی به پدر یا مادرشان دارد. بر اساس تحقیقی که در دانشگاه سنت اندروز انجام شده این گرایش به این دلیل است که والدین ما (از جنس مخالف) نخستین افرادی بودند که از ما مراقبت و حمایت کردند و همین موضوع باعث می شود ناخودآگاه به افرادی با ویژگی های مشابه جذب شویم.
در تحقیقی که در سال ۲۰۰۲ انجام شد نیز مشخص شد افرادی که والدینشان در سنین بالاتر (بالای سی سال) آن ها را به دنیا آورده بودند کمتر به سمت افراد جوان تر جذب می شدند. در مقابل کسانی که والدینشان در سنین پایین تر از سی سال بودند بیشتر به سمت پارتنرهای جوان تر گرایش داشتند.