گیاه آشینانتوس با آن ظاهر جذاب و دلفریبش مجموعه ای بزرگ از حدود ۱۴۰ تا ۱۸۵ گونه مختلف را شامل می شود که ریشه هایشان به مناطق گرمسیری آفریقا و جنوب آسیا و بخش هایی از اقیانوسیه برمی گردد.
تنوع در این خانواده آنقدر زیاد است که نباید انتظار داشته باشید همه مدل هایش به یک شکل رشد کنند چون نیازهای مراقبتی هر گونه کاملاً با دیگری تفاوت دارد. با وجود این تفاوت ها عمر طولانی و ماندگاری بالای این گل ها باعث شده تا انتخاب اول بسیاری از افراد برای زیبایی بخشیدن به فضای خانه و باغچه ها یا گلخانه ها باشند.
در ادامه می خواهیم فوت و فن های نگهداری از این زیبایی دلربا را با هم بررسی کنیم تا همیشه سرزنده بماند.
نحوه مراقبت و پرورش گیاه آشینانتوس
نور
برای اینکه گیاه آشینانتوس سرحال و شاداب بماند نباید آن را مستقیماً زیر تابش شدید خورشید قرار دهید اما نور غیرمستقیم بهترین گزینه است. البته اگر گیاه را در معرض نور ملایم اول صبح یا نور آرام دم غروب بگذارید هیچ آسیبی به آن نمی رسد.
در مورد دما هم باید بدانید که این گیاه دمای ایده آل بین ۱۸ تا ۲۲ درجه را دوست دارد و نوسانات دمایی شدید می تواند سلامت آن را به خطر بیندازد. در تابستان می توانید آن را به فضای باز ببرید اما دقت کنید که دما هرگز نباید از ۲۵ درجه بالاتر یا از ۱۵ درجه پایین تر برود.
رطوبت
یکی از نکات کلیدی در مراقبت از گیاه آشینانتوس تامین رطوبت بالاست چون اگر محیط خشک باشد شکوفا شدن آن خیلی سخت می شود. یک راه خوب برای این کار استفاده از اسپری کردن آب ولرم روی برگ ها یا قرار دادن زیر گلدان در یک سینی پر از آب است.
فقط یک نکته بسیار مهم وجود دارد که نباید فراموش کنید و آن هم این است که ریشه ها هرگز نباید مستقیماً در آب غرق شوند چون باعث پوسیدگی آن ها می شود.
آبیاری
گیاه آشینانتوس همیشه به مقداری رطوبت در خاک نیاز دارد اما باید خیلی مراقب باشید که در آبیاری زیاده روی نکنید. بهترین روش این است که صبر کنید تا خاک گیاه کمی خشک شود و بعد سراغ آبیاری مجدد بروید. همچنین هیچ وقت از آب سرد برای آبیاری استفاده نکنید و همیشه از آب ولرم کمک بگیرید. جالب است بدانید که این گیاه در برابر خشکی بسیار مقاوم تر از حساسیتش به آبیاری زیاد است.
کوددهی
برای تغذیه گیاه آشینانتوس در طول فصل رشد یعنی از فروردین تا شهریور ماه باید هر چهار هفته یک بار از کود مایع استفاده کنید. از آنجایی که این گیاه در فصل سرما فعالیت و شکوفایی چندانی ندارد نیازی به کوددهی مداوم در آن زمان نیست و فقط یک بار کوددهی در کل طول فصل زمستان برای آن کفایت می کند.
هرس کردن
در فصل بهار بهترین زمان برای مرتب کردن گیاه آشینانتوس است تا رشد بهتری داشته باشد. اگر شاخه های گیاه بیش از حد بلند شدند می توانید آن ها را با قیچی باغبانی تا دو سوم طولشان کوتاه کنید. همچنین جدا کردن برگ های زرد شده یا پژمرده با دست یا چاقو به گیاه کمک می کند تا انرژی خود را صرف بخش های سالم و جدید کند.
تعویض گلدان
بهترین زمان برای جابه جا کردن گیاه آشینانتوس در فصل رشد است. وقتی می خواهید گلدان را عوض کنید گیاه را با ملایمت از خاک خارج کرده و ریشه هایش را خوب بررسی کنید. اگر ریشه های پوسیده دیدید حتما آن ها را جدا کنید و اگر ریشه ها خیلی طولانی شده بودند حدود ۲۰ درصد از آن ها را کوتاه کنید.
سپس گیاه را در یک گلدان متناسب با اندازه اش و با بستری مغذی مثل خاک حاوی زغال سنگ قرار دهید و در نهایت برای سه هفته اول مراقب باشید که در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرد.
برای داشتن یک گیاه آشینانتوس شاداب و سرزنده در خانه باید به نکات خاصی توجه کنید که در ادامه به زبان ساده برایتان توضیح داده ام.
بستر
گیاه آشینانتوس برای اینکه بتواند به خوبی رشد کند به خاکی با اسیدیته ملایم نیاز دارد. در واقع اگر خاک محیط کشت این گیاه اسیدی نباشد احتمالا شاهد رشد ضعیف آن خواهید بود. به طور کلی بهترین بستر برای این گیاه ترکیبی با کیفیت و بر پایه کمپوست است که هم رطوبت را در خود نگه دارد و هم زهکشی بسیار خوبی داشته باشد تا آب اضافی به راحتی از گلدان خارج شود.
یک خاک مناسب برای این گیاه باید نفوذپذیر باشد و شامل ترکیباتی از هوموس و دانه های درشت و کمی خاک رس باشد تا شرایط رشد ایده آل با پی اچ بین ۵ تا ۶ فراهم شود. برای ساختن چنین خاکی می توانید ۴ واحد خاک معمولی گلدان را با ۱ واحد پیت ماس و ۲ واحد شن و ۱ واحد خاک رس ترکیب کنید و اگر برایتان مهم است که دقیق عمل کنید می توانید با نوارهای تست مخصوص که در گل فروشی ها هست میزان اسیدی بودن خاک را بسنجید.
تکثیر گیاه آشینانتوس
قلمه زنی ساقه
اگر می خواهید گیاه آشینانتوس خود را تکثیر کنید بهترین و سریع ترین راه استفاده از قلمه ساقه است. برای این کار کافی است یکی از شاخه های سالم گیاه را که حدود ۱۵ سانتی متر طول دارد جدا کنید؛ دقت کنید که این شاخه نهایتاً باید ۵ برگ داشته باشد.
سپس آن را در گلدانی که با ترکیب پیت ماس و ماسه پر شده بکارید. برای اینکه قلمه زودتر ریشه بدهد روی گلدان را با یک کیسه پلاستیکی بپوشانید تا رطوبت حفظ شود و آن را در جایی بگذارید که نور کافی دارد اما مستقیم زیر آفتاب نیست. دمای مناسب برای این کار حدود ۲۲ تا ۲۸ درجه سانتی گراد است.
اگر رطوبت خاک را مرتب چک کنید معمولاً بعد از ۳ هفته ریشه ها جوانه می زنند و بعد از اینکه ریشه زنی کامل شد می توانید گیاه جدید را به گلدان اصلی خودش منتقل کنید.
قلمه زنی برگ
این روش برای تکثیر گیاه آشینانتوس کمی صبر بیشتری می طلبد. در این روش باید یک برگ سالم را از گیاه جدا کنید و مستقیم داخل خاک مناسب قرار دهید. برای اینکه رطوبت حفظ شود می توانید یک لیوان شیشه ای یا تکه ای پلاستیک روی آن قرار دهید و گلدان را در محیطی گرم و روشن دور از تابش مستقیم خورشید نگه دارید. باید چند ماه منتظر بمانید تا گیاهچه های کوچک از دل همان برگ شروع به رشد کنند.
آفات و بیماری ها
- گیاه آشینانتوس به خصوص در فصل زمستان که رطوبت خانه کاهش می یابد ممکن است درگیر آفات و بیماری ها شود. پس بهتر است هر چند وقت یک بار گیاهتان را با دقت بررسی کنید تا اگر مشکلی وجود داشت سریع متوجه شوید.
- شته ها، کنه های عنکبوتی و تریپس ها از دشمنان این گیاه هستند اما گاهی هم خطاهای ما در نگهداری باعث بیماری می شود. مثلاً اگر گیاه در زمان گل دهی جابه جا شود احتمال دارد برگ هایش بریزد.
- آبیاری با آب خیلی سرد هم باعث ایجاد لکه های قهوه ای روی برگ ها می شود. اگر دیدید در تابستان برگ ها می ریزند احتمالا گیاه تشنه است و اگر لکه های زرد روی برگ ها ظاهر شد یعنی دما برایش بیش از حد بالاست و محیط خشک است.
- در مورد آبیاری هم زیاده روی نکنید چون باعث پوسیدگی ریشه می شود که در این صورت باید گیاه را از گلدان خارج کنید ریشه های خراب را ببرید و در خاک تازه بکارید.
- شاید در نگاه اول نگهداری از آشینانتوس کمی سخت به نظر برسد اما با رعایت همین موارد ساده می توانید یک گیاه زیبا و چشم نواز در منزلتان داشته باشید.