وقتی از یکی متنفریم چکار کنیم؟ کنترل تنفر از دیگران
تنفر، یکی از تاریک ترین، قدرتمندترین و در عین حال فرساینده ترین احساسات بشری است. وقتی از کسی متنفر میشویم، گویی یک زغال گداخته را در دست گرفته ایم به این امید که به طرف مقابل آسیبی برسد، در حالی که این دست های خودمان است که میسوزد و تاول میزند. احساس کینه و تنفر، تمام انرژی روانی، تمرکز و آرامش ما را میبلعد و به جای آن، اضطراب و خشم را در رگ هایمان تزریق میکند. شاید آن فرد با رفتار سمی، خیانت، دروغ یا آسیب های جبرانن اپذیر، مستحق خشم ما باشد، اما آیا ما مستحق این هستیم که روزها و شب هایمان را با فکر کردن به او تباه کنیم؟ تجربه نشان داده است که سرکوب کردن این احساس نه تنها کمکی نمیکند، بلکه آن را به یک بمب ساعتی در روان ما تبدیل میسازد.
امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان وقتی از یکی متنفریم چکار کنیم؟ کنترل و درمان تنفر از دیگران را می توانید مشاهده کنید.
همچنین بخوانید: چگونه رابطه با فردی که از شما متنفر است را بهبود دهیم؟
تفاوت تنفر، خشم و کینه چیست؟
بسیاری از ما خشم، کینه و تنفر را یک احساس مشابه میدانیم، در حالی که این احساسات تفاوت هایی با یکدیگر دارند. خشم معمولا واکنشی فوری به یک اتفاق یا رفتار آزاردهنده است و ممکن است پس از مدتی فروکش کند. کینه زمانی شکل میگیرد که خشم برای مدت طولانی در ذهن باقی بماند و بارها و بارها مرور شود. اما تنفر احساس عمیق تر و شدیدتری است که میتواند باعث شود حتی حضور، نام یا یادآوری یک فرد نیز در ما واکنش شدید روانی ایجاد کند.
شناخت تفاوت این احساسات اهمیت زیادی دارد؛ زیرا گاهی ما تصور میکنیم از کسی متنفر هستیم، در حالی که در واقع هنوز از آسیب، خیانت یا رفتاری که در گذشته تجربه کرده ایم، عصبانی و زخمی هستیم. پیدا کردن احساس واقعی پشت تنفر، اولین قدم برای درمان آن است.
آیا تنفر همیشه احساس بدی است؟
اگرچه زندگی کردن طولانی مدت با تنفر میتواند آرامش روان را از بین ببرد، اما خود این احساس همیشه بیدلیل یا ب یفایده نیست. گاهی تنفر و بیزاری، یک پیام مهم از ذهن ما هستند و به ما نشان میدهند که فردی از مرزهای شخصی ما عبور کرده یا در یک رابطه ناسالم قرار گرفته ایم.
بنابراین هدف این نیست که خودمان را مجبور کنیم همه را دوست داشته باشیم یا نسبت به رفتارهای آسیب زننده بی تفاوت شویم. هدف این است که احساس تنفر را بشناسیم، پیام آن را درک کنیم و اجازه ندهیم زندگی ما را کنترل کند. شما میتوانید از رفتار یک فرد متنفر باشید و در عین حال، بدون درگیر شدن دائمی با خشم و کینه، از او فاصله بگیرید و از خودتان محافظت کنید.
چرا از دیگران متنفر میشویم؟
پیش از آنکه به دنبال درمان باشیم، باید بدانیم این احساس از کجا سرچشمه میگیرد. در روانشناسی، تنفر معمولا یک احساس ثانویه است. یعنی روی احساسات عمیق تر و آسیب پذیرتری سایه میاندازد.
۱. محافظت از خود: ذهن ما گاهی تنفر را به عنوان یک سپر دفاعی میسازد. وقتی کسی به ما آسیب فیزیکی یا روانی میزند، مغز برای جلوگیری از آسیب مجدد، آژیر خطری به نام «تنفر» را روشن میکند.
۲. فرافکنی سایه ها: کارل یونگ، روانکاو مشهور، معتقد بود ما گاهی از ویژگی هایی در دیگران متنفر میشویم که در واقع در درون خودمان وجود دارند (بخش تاریک یا سایه روان) اما از پذیرش آنها فرار میکنیم.
۳. تجاوز به ارزش ها و حریم شخصی: وقتی فردی خط قرمزهای هویتی، اخلاقی یا حریم شخصی ما را به شدت نقض میکند، خشم ناشی از آن در صورت حل نشدن، رسوب کرده و به تنفر تبدیل میشود.
تاثیر ویرانگر تنفر بر جسم و روان
تحقیقات علمی نشان میدهد که نگه داشتن کینه و تنفر، سطح هورمون کورتیزول (هورمون استرس) را در خون به شدت افزایش میدهد. این استرس مزمن باعث ضعف سیستم ایمنی بدن، افزایش فشار خون، مشکلات گوارشی، اختلالات خواب و پیری زودرس سلولها میشود. از نظر روانی نیز، تنفر شما را در گذشته حبس میکند و اجازه نمیدهد زیبایی های زمان حال را تجربه کنید. کسی که از او متنفرید، احتمالا در حال زندگی روزمره خودش است، در حالی که شما در ذهن خود با او میجنگید و انرژی میسوزانید.
همچنین بخوانید: کدام اشتباه همسرتان را ببخشید و کدام را نه؟
راهکارهای عملی و کاربردی: وقتی از یکی متنفریم چکار کنیم؟
اکنون که با مکانیزم تنفر آشنا شدیم، زمان آن است که آستین ها را بالا بزنیم و با استفاده از تکنیک های روانشناسی، این احساس را کنترل و درمان کنیم. این 9 راهکار به شما کمک میکنند تا کنترل ذهن خود را پس بگیرید:
۱. احساس خود را بپذیرید و برچسب بزنید
اولین قدم برای کنترل هر هیجانی، پذیرش آن است. به خودتان نگویید من نباید از او متنفر باشم، این کار بدی است. سرکوب کردن، تنفر را قوی تر میکند. در عوض، احساس خود را روی کاغذ بیاورید: من از فلانی به شدت عصبانی و متنفرم چون او به اعتماد من خیانت کرد. روانشناسان معتقدند برچسب زدن دقیق به احساسات، فعالیت بخش آمیگدال مغز (مرکز ترس و خشم) را کاهش داده و قشر پیش پیشانی (مرکز منطق) را فعال میکند.
2. تعیین حد و مرزهای فولادین و اجرای تکنیک سنگ خاکستری
اگر مجبورید فرد مورد نظر را در محیط کار یا خانواده ببینید، از تکنیک سنگ خاکستری استفاده کنید. این یعنی در برابر او کاملا خنثی، بی احساس و بدون واکنش باشید. مکالمات را به کوتاه ترین حد ممکن برسانید (بله، خیر، نمیدانم). هدف این است که به قدری کسل کننده و غیر قابل نفوذ شوید که فرد مقابل هیچ تغذیه ی احساسی از شما دریافت نکند. همچنین، او را در تمام شبکه های اجتماعی آنفالو یا بلاک کنید (سم زدایی دیجیتال). ندیدن، به مرور زمان باعث کمرنگ شدن احساسات منفی میشود.
۳. تخلیه هیجانی از طریق نوشتن (تکنیک نامه سوخته)
شما نیاز دارید زهر این تنفر را از سیستم عصبی خود خارج کنید. یک قلم و کاغذ بردارید (تایپ نکنید، حتما بنویسید) و تمام خشم، فحش ها، کینه ها و حرفه ای ناگفته را بدون هیچ سانسوری خطاب به آن شخص بنویسید. اجازه دهید قلمتان با تمام عصبانیت روی کاغذ حرکت کند. پس از اینکه کاملا تخلیه شدید و دیگر حرفی نماند، آن نامه را در یک محیط امن بسوزانید یا ریز ریز کنید. این یک مراسم نمادین برای رها کردن افکار سمی است. هرگز این نامه را برای فرد مقابل ارسال نکنید.
۴. تغییر زاویه دید: او یک انسان آسیب دیده است
این تکنیک نیاز به بلوغ روانی بالایی دارد. به جای اینکه آن فرد را یک هیولای بد ذات ببینید، سعی کنید او را به عنوان یک انسان پر از عقده و آسیب های حل نشده نگاه کنید. افراد سالم، به دیگران آسیب نمیزنند. کسی که دروغ میگوید، خیانت میکند یا ظلم میکند، در درون خود دچار کمبودهای عمیق و حقارت است. این به معنای دلسوزی یا تبرئه او نیست، بلکه به شما کمک میکند تا رفتار او را شخصی نکنید. او با شما این کار را کرد چون خودش بیمار است، نه چون شما مقصر هستید.
۵. بازتعریف واژه بخشش
بزرگترین سوء تفاهم در مورد تنفر این است که فکر میکنیم بخشیدن یعنی فراموش کردن یا آشتی کردن. اصلا اینطور نیست. شما میتوانید کسی را ببخشید اما دیگر هرگز تا آخر عمر با او هم کلام نشوید. بخشش یعنی: من تصمیم میگیرم دیگر انرژی ام را صرف کینه ورزیدن به تو نکنم. من تو را به کارما، کائنات یا قانون عمل و عکس العمل میسپارم و خودم به زندگی ام میرسم. بخشش، بریدن طنابی است که شما را به آن فرد سمی متصل نگه داشته است.
همچنین بخوانید: روش های درمان و مقابله با حسادت زنانه
۶. تمرکز بر رشد شخصی به عنوان بهترین انتقام
فرانک سیناترا جمله معروفی دارد: بهترین انتقام، موفقیت عظیم است. وقتی از کسی متنفرید، بهترین راه برای خنثی کردن این حس، این است که انرژی آن خشم را تبدیل به سوخت برای پیشرفت خودتان کنید. به باشگاه بروید، مهارت جدیدی یاد بگیرید، کسب و کارتان را توسعه دهید و به قدری خوشبخت شوید که اصلا وقتی برای فکر کردن به او نداشته باشید. بیتفاوتی محض و خوشبختی شما، برنده ترین سلاح در برابر کسانی است که به شما بدی کرده اند.
7.نشخوار فکری را به زمان مشخص محدود کنید
یکی از دلایل ماندگاری تنفر، فکر کردن مداوم به فرد موردنظر است. ذهن مدام میپرسد: چرا این کار را کرد؟، «چطور توانست؟» یا اگر آن روز جور دیگری رفتار میکردم چه میشد؟برای کاهش این چرخه، هر روز زمان کوتاهی، مثلا پانزده دقیقه، برای فکر کردن و نوشتن دربارهی موضوع تعیین کنید. هر زمان خارج از این زمان فکر مزاحم به سراغ تان آمد، به خودتان یادآوری کنید: در زمان تعیین شده به این موضوع فکر میکنم. سپس توجه خود را به یک فعالیت مشخص برگردانید.
0.انرژی خشم را به فعالیتی سازنده تبدیل کنید
خشم انرژی زیادی دارد و اگر مسیر سالمی برای آن پیدا نکند، ممکن است به پرخاشگری، بی خوابی یا فرسودگی تبدیل شود. ورزش، پیاده روی، موسیقی، نقاشی، یادگیری مهارت جدید و فعالیت های اجتماعی میتوانند به تخلیه ی سالم این انرژی کمک کنند.با این حال، هدف از موفقیت نباید فقط انتقام گرفتن یا نشان دادن چیزی به فرد مقابل باشد. اگر تمام تلاش شما همچنان برای تحت تاثیر قرار دادن او باشد، هنوز از نظر ذهنی به او وابسته اید. بهتر است هدف های خود را بر اساس نیازها و ارزش های شخصیتان انتخاب کنید.
9. کمک گرفتن از درمانگر حرفه ای (تراپی)
اگر تنفر به قدری عمیق است که زندگی روزمر هتان را مختل کرده، باعث افسردگی شده یا افکار انتقام جویانه خطرناک در سر دارید، حتما به یک روانشناس مراجعه کنید. رویکردهایی مانند درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتار درمانی شناختی به صورت علمی و ریشه ای به شما کمک میکنند تا از این چرخه باطل خارج شوید.
همچنین بخوانید: با همسر حسود و حساس چگونه رفتار کنیم؟ 9 راهکار برای رابطه بهتر
برنامه ی ساده ی هفت روزه برای کاهش تنفر
برای شروع میتوانید این برنامه را امتحان کنید:
- روز اول: احساسات و دلیل اصلی ناراحتی خود را بنویسید.
- روز دوم: محرک های دیجیتال و محیطی را شناسایی و محدود کنید.
- روز سوم: یک نامه ی ارسال نشدنی بنویسید.
- روز چهارم: سی دقیقه پیاده روی یا ورزش سبک انجام دهید.
- روز پنجم: سه مرز مشخص برای محافظت از خود تعیین کنید.
- روز ششم: با یک دوست امن یا مشاور صحبت کنید.
- روز هفتم: تصمیم بگیرید در هفته ی آینده انرژی خود را صرف چه هدفی کنید.
این برنامه قرار نیست احساس تنفر را فورا از بین ببرد؛ اما میتواند شما را از واکنش های فرساینده به سمت کنترل آگاهانه هدایت کند.
سخن آخر
در نهایت، وقتی از یکی متنفریم چکار کنیم؟ پاسخ در یک کلمه خلاصه میشود: رها کنید. کینه مانند یک اجاره نشین مزاحم است که بدون پرداخت هیچ هزینه ای، بهترین اتاق ذهن شما را اشغال کرده است. وقت آن رسیده که حکم تخلیه او را صادر کنید. کنترل و درمان تنفر از دیگران یک شبه اتفاق نمیافتد، بلکه یک فرآیند و یک انتخاب روزانه است