مدت زمان نگهداری فرنی و غذای نوزاد در یخچال
شروع تغذیه تکمیلی نوزاد یکی از شیرین ترین و در عین حال حساس ترین مراحل رشد کودک است. با ورود نوزاد به ۶ ماهگی، فرنی، حریره بادام و انواع سوپ های مقوی به برنامه غذایی او اضافه میشوند تا انرژی و مواد مغذی مورد نیازش را تامین کنند. اما بزرگترین دغدغه مادران پس از پخت این غذاها، نحوه نگهداری اصولی و بهداشتی آنهاست. دستگاه گوارش و سیستم ایمنی نوزاد هنوز در حال تکامل است و حساسیت بسیار بالایی نسبت به باکتری ها دارد؛ بنابراین کوچکترین بی احتیاطی در نگهداری مواد غذایی میتواند منجر به مشکلات گوارشی، دلدرد، اسهال یا مسمومیت شود. بسیاری از والدین به دلیل مشغله های روزمره تمایل دارند حجم بیشتری از غذا را برای چند وعده تهیه کنند، اما نگهداری نامناسب میتواند ارزش غذایی خوراک را از بین ببرد و سلامت کودک را به خطر بیندازد.
امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان مدت زمان نگهداری فرنی و غذای کودک در یخچال برای نوزاد چقدر است؟ را می توانید مشاهده کنید.
نگهداری صحیح غذای کودک اهمیت دوچندانی نسبت به غذای بزرگسالان دارد، چرا که بدن کودکان نوپا هنوز قدرت دفاعی کافی در برابر سموم باکتریایی را ندارد. غذاهای پختهشده، به ویژه آنهایی که بافتی نرم و مرطوب مانند فرنی دارند، محیطی بسیار مساعد برای تکثیر میکرو بها هستند. زمانی که فرنی یا پوره در دمای نامناسب قرار میگیرد، باکتریها با سرعت تصاعدی رشد میکنند و حتی ممکن است بدون تغییر در بو و رنگ ظاهری غذا، آن را آلوده سازند. از این رو، رعایت اصول زنجیره سرما و استفاده از استانداردهای بهداشتی نه تنها مواد مغذی موجود در غذای کمکی را حفظ میکند، بلکه از بروز بیماری های ناخواسته جلوگیری به عمل میآورد.
همچنین بخوانید: بهترین مواد غذایی پروتئین دار برای کودکان
مدت زمان نگهداری فرنی نوزاد در یخچال
فرنی معمولا اولین غذای تکمیلی نوزاد است که با استفاده از آرد برنج، آب یا شیر تهیه میشود. این غذای سبک و زود هضم، رطوبت فراوانی دارد و همین امر سرعت فسادپذیری آن را بالا میبرد. مدت زمان استاندارد و ایمن برای نگهداری فرنی تازه پخته شده در یخچال، حداکثر بین ۲۴ تا ۴۸ ساعت است. اگر در ترکیب فرنی از شیر دوشیده شده مادر استفاده کردهاید، بهتر است آن را ترجیحا ظرف ۲۴ ساعت مصرف کنید تا کیفیت و پروتئین های ارزشمند شیر حفظ شوند. در صورتی هم که فرنی با شیر خشک تهیه میشود، به دلیل حساسیت های فرمول شیر خشک، توصیه اکید پزشکان مصرف آن در همان روز است تا از هرگونه بار میکروبی پیشگیری شود.
علاوه بر نوع شیر، مواد افزودنی مجاز مانند پودر بادام در حریره یا نشاسته نیز همین بازه زمانی یک تا دو روزه را طلب میکنند. نگهداری فرنی برای مدت بیش از دو روز در یخچال، علاوه بر افت شدید ارزش ویتامین ها، ساختار بافتی آن را تخریب کرده و باعث آب انداختن غذا میشود. همیشه تاریخ و ساعت پخت را به خاطر داشته باشید و از نگهداری بیش از ۴۸ ساعت این ترکیب پرهیز نمایید.
مدت زمان نگهداری انواع غذای کودک خانگی در یخچال
غذاهای کمکی نوزاد تنوع زیادی دارند؛ از پوره های سبزیجات و میوه ها گرفته تا سوپ های میکس شده حاوی گوشت یا مرغ. زمان مجاز برای ماندگاری پوره سبزیجات پخته شده نظیر هویج، کدو حلوایی یا سیب زمینی در دمای یخچال، بین ۲۴ تا ۴۸ ساعت است. اگر پوره صرفا از میوه های پخته شده و طبیعی تهیه شده باشد، ممکن است به علت اسیدیته طبیعی تا ۴۸ ساعت بدون افت کیفیت باقی بماند، اما به دلیل سیستم حساس گوارشی نوزاد، بهتر است پیش از رسیدن به ۴۸ ساعت مصرف شود.
در مورد غذاهای پروتئینی و سوپ های حاوی گوشت گوسفند، مرغ، بوقلمون یا زرده تخم مرغ، حساسیت بسیار بیشتری وجود دارد. گوشت ها به شدت در معرض رشد باکتری های بیماریزا قرار دارند و ماندگاری آنها در یخچال نباید از ۲۴ ساعت فراتر برود. سوپ های ترکیبی که دارای حبوبات، غلات و گوشت هستند نیز نهایتا تا یک شبانه روز در یخچال سالم میمانند و نگهداری آنها برای روزهای بعد به هیچ عنوان توصیه نمیشود.
اشتباهات خطرناک در نگهداری غذای نوزاد
یکی از رایج ترین و خطرناک ترین اشتباهات والدین، نگهداری باقیمانده غذایی است که قاشق نوزاد با آن تماس داشته است. بزاق دهان کودک حاوی آنزیم ها و باکتری هایی است که به محض ورود به ظرف غذا، فرایند تجزیه و تکثیر باکتری را آغاز میکنند. اگر بخشی از فرنی یا سوپ پس از تغذیه کودک باقی ماند، نباید دوباره به یخچال بازگردانده شود، بلکه باید سریعا دور ریخته شود. بهترین روش این است که در ابتدای کار، فقط به اندازه مصرف یک وعده از ظرف اصلی داخل پیاله نوزاد بکشید و ظرف اصلی را دست نخورده در یخچال بگذارید.
اشتباه دوم، قرار دادن غذای داغ به صورت مستقیم در یخچال یا برعکس، رها کردن طولانی مدت غذا روی کابینت آشپزخانه است. گذاشتن غذای داغ درون یخچال باعث بالا رفتن دمای داخلی یخچال و فاسد شدن سایر مواد غذایی میشود. از طرف دیگر، نباید غذا بیش از یک ساعت در دمای اتاق بماند تا خنک شود؛ حداکثر ظرف مدت ۳۰ دقیقه باید ظرف حاوی غذا با قرار گرفتن در یک کاسه آب خنک همدما شده و بی درنگ به قفسه های اصلی یخچال منتقل گردد.
همچنین بخوانید: طرز تهیه توپک خرمایی با بیسکویت و مغزیحات سالم و مقوی برای کودک
اصول صحیح گرم کردن مجدد فرنی و غذای کودک
گرم کردن غذای خارج شده از یخچال باید به شکل اصولی انجام گیرد تا ایمنی آن تضمین شود. شما فقط و فقط مجاز هستید غذای کمکی را یک بار مجددا گرم کنید. گرم کردن و سرد کردن مکرر، بافت پروتئینی و ارزش غذایی خوراک را از بین میبرد و بار باکتریایی آن را به شدت افزایش میدهد. پیش از گرم کردن، تنها مقداری از غذا را که مطمئن هستید نوزاد در همان وعده مصرف میکند بردارید.
برای گرم کردن، استفاده از روش بنماری یا قرار دادن ظرف پیرکس در ظرفی حاوی آب جوش ملایم، بهترین راهکار است زیرا گرما به آرامی و یکنواخت پخش میشود. غذا باید به طور کامل تا حرارت حدود ۷۰ درجه سانتیگراد گرم شود تا اگر باکتری ضعیفی وجود داشته از بین برود. سپس اجازه دهید غذا به دمای ولرم متناسب با دهان نوزاد برسد و بعد از امتحان کردن حرارت آن روی پشت دست خود، به کودک غذا دهید.
همچنین بخوانید: تمامی عوارض خوردن چیپس و پفک برای کودکان زیر دو سال
فریز کردن غذای نوزاد؛ چه زمانی و چگونه؟
اگر به دلیل کمبود وقت میخواهید غذای کودک را برای مدت طولانی تری ذخیره کنید، استفاده از فریزر گزینه بسیار بهتری نسبت به نگهداری طولانی در یخچال است. پوره ها، سوپ ها و عصاره های پخته شده را میتوان در فریزر با دمای منفی ۱۸ درجه سانتیگراد به مدت ۱ تا ۲ ماه نگهداری کرد. برای این کار، استفاده از قالب های یخ سیلیکونی دربدار مناسبترین روش است؛ چرا که غذا به اندازه سهم های کوچک تقسیم میشود و در هر نوبت فقط یک قالب را از فریزر خارج میکنید.
برای ذوب کردن غذای فریزری نوزاد، هرگز نباید آن را در دمای محیط روی کابینت رها کنید. بهترین شیوه، انتقال غذا از شب قبل به داخل یخچال است تا یخ آن به آرامی باز شود. همچنین میتوانید قالب یخزده را مستقیما داخل ظرف مخصوص و روی حرارت غیر مستقیم آب گرم بگذارید تا سریعا آماده شود. به یاد داشته باشید غذای فریزری که یک بار یخ زدایی شده، هرگز نباید دوباره منجمد گردد.
نشانه های فساد فرنی و غذای کودک
گاهی اوقات ممکن است پیش از رسیدن به سقف ۲۴ یا ۴۸ ساعت، غذا به دلایلی مانند نوسان دمای یخچال یا آلودگی قاشق فاسد شود. اولین نشانه فساد فرنی، ترشیدگی بو و ایجاد مزه تلخ یا اسیدی است. نشانه دیگر، تغییر در قوام غذاست؛ اگر متوجه شدید فرنی حالت کشسانی غیرعادی، حباب های ریز سطحی یا دو فاز شدن شدید و آبکی پیدا کرده، نشانه فعالیت میکروارگانیسم ها است.
تغییر رنگ سطحی غذا به تیرگی یا خاکستری، وجود ذرات چسبنده و هرگونه بوی تند و نا آشنا زنگ خطری جدی به شمار می آید. در تغذیه نوزاد همیشه یک اصل طلایی را به خاطر بسپارید: اگر به سلامت، بو یا طعم غذایی حتی ذرهای شک کردید، بدون هیچ تردیدی آن را دور بریزید، زیرا هزینه دور ریختن یک ظرف کوچک غذا هرگز قابل مقایسه با آسیب های مسمومیت نوزاد نیست.
همچنین بخوانید: ماندگاری و مدت زمان نگهداری شیر مادر در یخچال و دمای اتاق چقدره؟
نکات طلایی برای بهداشت غذای کمکی
برای اطمینان از سلامت کامل غذای نوزاد، همواره پیش از شروع آشپزی دست های خود را به مدت ۲۰ ثانیه با آب و صابون بشویید. تمامی ظروف، قاشق ها، گوشتکوب برقی و تخته های خردکن را به طور کامل ضد عفونی و تمیز کنید. ترجیحا تخته خردکن سبزیجات را از گوشت خام جدا نگه دارید تا آلودگی متقاطع رخ ندهد.
ظروفی که برای نگهداری فرنی و غذای کودک در یخچال انتخاب میکنید باید حتما شیشه ای پیرکس یا پلاستیک های فاقد ماده مضر بی سفنول آ با درب کاملا محکم و غیر قابل نفوذ هوا باشند. ظروف را همیشه در عمیق ترین و خنک ترین بخش طبقات بالایی یا میانی یخچال قرار دهید و از قرار دادن ظرف غذای کودک روی درب یخچال که با باز و بسته شدن مداوم دچار نوسان دما میشود، اکیدا خودداری نمایید. برچسب زدن تاریخ و ساعت روی ظروف به شما کمک میکند همیشه تازه ترین غذا را به کودک بدهید.
سخن آخر
اگر به دنبال حفظ حداکثری ویتامین ها و املاح معدنی هستید، ایده آل ترین روش این است که غذا را در وعده های کم حجم، تازه به تازه و برای مصرف همان روز بپزید. با رعایت چند نکته ساده مانند پرهیز از نگهداری غذای دهان خورده، استفاده از ظروف شیشه ای دربسته و گرم کردن اصولی، میتوانید با خیالی آسوده و بدون هیچ گونه نگرانی از مسمومیت، طعم های لذیذ و پرفایده را به سفره کودک دلبندتان بیاورید.