گیاه تمر هندی درختی است که میوه خوراکی و فوق العاده خوشمزه ای دارد و طرفدارانش در سراسر دنیا کم نیستند. اگر کمی با اصول کاشت و نگهداری از آن آشنا شوید می توانید خیلی راحت این درخت را پرورش دهید.
خاستگاه اصلی تمر هندی به مناطق استوایی قاره آفریقا برمی گردد اما از سال های خیلی دور در هند کشت می شده و آرام آرام به کشورهای دیگر هم سفر کرده است. میوه این درخت علاوه بر طعم دوست داشتنی کاربردهای متنوعی هم دارد.
از این میوه محصولات زیادی مثل آب میوه و پالپ و شکلات و رب تهیه می کنند. حتی از دانه های آن هم برای گرفتن روغن یا تولید عامل ژل کننده بهره می برند و گاهی پودر دانه آن هم کارایی دارد. البته کاربرد این درخت فقط در خوراکی خلاصه نمی شود چون از چوب آن برای ساخت الوار استفاده می کنند و در تغذیه دام و صنایع دارویی هم جایگاه ویژه ای دارد.
در ادامه این مطلب شما را با مسیر کاشت و پرورش گیاه تمر هندی پرخاصیت بیشتر آشنا می کنیم.
گیاه شناسی تمبر هندی
گیاه تمبر هندی از خانواده باقلاییان محسوب می شود و اصالتش به شرق آفریقا برمی گردد هرچند در هند نیز سابقه کشت بسیار طولانی دارد. البته بین محققان اختلاف نظر وجود دارد و بعضی ها معتقدند این درخت اصلاً بومی هند است.
در حال حاضر این گیاه در اکثر مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری دنیا کاشته می شود. ارتفاع این درخت معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ متر است اما در شرایط مساعد تا ۲۵ متر هم قد می کشد. تنه درخت بسیار تنومند است و گاهی به صورت چند تنه رشد می کند. برگ هایش سبز تیره هستند و ظاهری پرمانند دارند که از حدود ۴۰ برگچه تشکیل شده اند و طول هر برگ بین ۵ تا ۱۲ سانتی متر است.
شرایط مورد نیاز برای پرورش گیاه تمبر هندی
این درخت بسیار جان سخت است و حتی در زمین های با کیفیت خاک یا شرایط آبی نامناسب هم به راحتی رشد می کند. در مناطقی که سالانه ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی متر بارندگی دارند به صورت دیم کشت می شود و اگر با خشکسالی روبرو شود باز هم مقاومت نشان می دهد.
هوای گرم برای رشد این درخت ایده آل است و بهترین دما برای آن بین ۳۳ تا ۳۷ درجه سانتی گراد محسوب می شود. این درخت تا دمای ۹ درجه زیر صفر را تحمل می کند اما کاشت آن در مناطق یخبندان اصلاً توصیه نمی شود.
خاک های رسی و سنگلاخی و شنی و حتی خاک های حاصلخیز با زهکشی مناسب برای پرورش تمبر هندی عالی هستند. برای اینکه بهترین رشد را داشته باشد باید در معرض نور مستقیم خورشید باشد و سایه را دوست ندارد.
شاخه های درخت تمبر در برابر باد بسیار مقاوم هستند و ریشه های عمیقش باعث استحکام هرچه بیشتر آن می شود. این درخت قابلیت رشد تا ارتفاع ۲۰۰۰ متری از سطح دریا را دارد. برای اینکه از زمین استفاده بهینه داشته باشید می توانید تا ۴ سالگی درختان بین آن ها را با کشت گیاهانی مثل لوبیا میان کاری کنید.
آب مورد نیاز برای پرورش گیاه تمر هندی
درختان بالغ تمبر هندی در برابر کم آبی خیلی صبور و مقاوم هستند. برای درختان جوان تر بهتر است صبر کنید تا ۱۰ سانتی متر از عمق سطح خاک خشک شود و بعد آبیاری را انجام دهید تا ریشه ها فرصت کافی برای نفوذ و رشد داشته باشند.
از نظر رطوبت هوا جالب است بدانید که با وجود اینکه این درخت متعلق به مناطق گرمسیری است اما برای محصول دهی بهتر به هوای خشک نیاز دارد. اگر در زمان رسیدن میوه ها رطوبت محیط بالا باشد کیفیت نهایی میوه ها پایین می آید.
دما مناسب برای پرورش گیاه تمر هندی
گیاه تمبر هندی از درختان مناطق گرمسیری است و در برابر سرما مقاومت زیادی ندارد. اگر دما به منفی ۲ درجه سانتی گراد برسد احتمال آسیب جدی یا از بین رفتن درخت وجود دارد. به همین دلیل کاشت این درخت در مناطق سردسیر یا مناطقی که زمستان های یخبندان دارند توصیه نمی شود. برای رشد سالم و باردهی مناسب بهتر است آن را در منطقه ای گرم و دور از جریان هوای سرد بکارید.
نور
گیاه تمر هندی برای رشد مطلوب به نور مستقیم خورشید نیاز دارد. بهتر است محل کاشت آن جایی باشد که روزانه دست کم ۶ تا ۸ ساعت نور مستقیم دریافت کند. کمبود نور می تواند روند رشد درخت را مختل کند و باعث کاهش گلدهی شود. ریزش گل ها و میوه های جوان نیز یکی دیگر از پیامدهای قرار گرفتن درخت در سایه یا نور کم است. بنابراین از کاشت آن در کنار دیوارهای بلند یا زیر سایه درختان بزرگ خودداری کنید.
خاک
گیاه تمر هندی بهتر است در فضای باز کاشته شود. نگهداری این درخت در گلدان ممکن است در سال های ابتدایی امکان پذیر باشد اما با گذشت زمان رشد آن محدود می شود و معمولاً گل و میوه مناسبی تولید نمی کند.
دلیل این موضوع به سیستم ریشه ای گسترده و عمیق تمر هندی برمی گردد. ریشه های این درخت برای رشد و گسترش به فضای زیادی نیاز دارند و محیط محدود گلدان نمی تواند نیازهای آن را تأمین کند.
اگر قصد دارید چند درخت تمر هندی در یک زمین بکارید فاصله میان آن ها را با توجه به اندازه درخت و میزان حاصلخیزی خاک در نظر بگیرید. این فاصله معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ متر است. رعایت فاصله مناسب باعث می شود شاخه ها و ریشه ها فضای کافی برای رشد داشته باشند و درختان برای دریافت نور و مواد غذایی با یکدیگر رقابت نکنند.
برای تقویت درخت می توانید در ابتدای فصل بهار مقداری کود حیوانی کاملاً پوسیده در اطراف آن بریزید. ضخامت این لایه بهتر است حدود ۱۲ تا ۱۵ سانتی متر باشد. کود را مستقیماً به تنه نچسبانید و حداقل ۳۰ سانتی متر با تنه اصلی فاصله داشته باشید. تجمع مواد آلی و رطوبت در نزدیکی طوقه می تواند باعث پوسیدگی این قسمت و آسیب دیدن درخت شود.
تمر هندی حتی بدون دریافت کود شیمیایی هم توانایی میوه دهی دارد اما استفاده درست و به اندازه از کود مناسب می تواند به شادابی بیشتر درخت و رشد بهتر شاخه ها و برگ ها کمک کند. главное.
نحوه هرس کردن گیاه تمر هندی
وقتی شاخ و برگ درخت بیش از حد متراکم شد و قد کشید وقت آن است که دستی به سر و روی آن بکشید. در هرس کردن زیاده روی نکنید و همیشه یادتان باشد فقط حدود سی درصد از حجم کلی درخت را کوتاه کنید تا به آن شوک وارد نشود.
روش های کاشت گیاه تمبر هندی
برای تکثیر این درخت دو راه اصلی دارید. یکی کاشت بذر که روشی ساده و در دسترس است و دیگری روش قلمه زدن یا پیوند که حرفه ای تر است.
کاشت از طریق بذر
همه چیز با تهیه بذر شروع می شود. وقتی میوه های درخت کاملاً رسیدند می توانید دانه ها را از غلاف بیرون بیاورید. اول باید دانه ها را حسابی تمیز کنید تا هیچ بقایایی از میوه روی آن ها نماند و شبیه دانه های لوبیای تمیز و براق شوند.
حالا باید لایه ضخیم و سخت روی بذر را نرم کنید. دانه ها را داخل ظرف آب گرم بیندازید و این کار را چند بار تکرار کنید. هر بار آب را عوض کنید تا پوسته روی بذرها کاملاً نرم شود. وقتی حس کردید با فشار ناخن یا انگشت می توانید پوسته سفت روی دانه را به راحتی جدا کنید یعنی بذرها آماده اند. بعد از اینکه پوست را جدا کردید یک شبانه روز دیگر هم بذرها را در آب گرم بگذارید بمانند.
آموزش کاشت گیاه تمبر هندی
کیفیت خاک در موفقیت شما نقش حیاتی دارد. بذرها را خیلی عمیق نکارید. دوازده میلی متر زیر خاک برای آن ها کافی است. دمای محیط باید حدود بیست و سه درجه سانتی گراد باشد تا بذرها احساس راحتی کنند و بیدار شوند.
تا زمانی که بذرها جوانه بزنند خاک باید همیشه نمناک و مرطوب باشد. بعد از کاشت بذر معمولاً بین دو تا هشت هفته طول می کشد تا جوانه بزنند و در این مدت آبیاری هفته ای یک بار کفایت می کند. وقتی جوانه سر از خاک بیرون آورد و شروع به رشد کرد باید حسابی مراقبش باشید و آن را از سرما و یخبندان دور نگه دارید.
اگر زمستان در پیش است حتماً نهال را به داخل خانه منتقل کنید. در فصل رشد می توانید با کمی کود تقویتی به نهال کمک کنید تا جان بگیرد اما وقتی نهال به درختی بالغ تبدیل شد دیگر نیازی به کود دهی مداوم ندارد.
کاشت از طریق پیوند
روش دیگر استفاده از قلمه چوب است. یک شاخه جوان و کاملاً سالم را انتخاب کنید و تکه ای به اندازه پانزده سانتی متر از آن را ببرید. دقت کنید که این قلمه حداقل چند گره داشته باشد.
تمام برگ های روی قلمه را جدا کنید و سپس آن را در بستری از مخلوط خاک برگ و شن قرار دهید تا ریشه زایی کند. در این مدت خاک را همیشه مرطوب نگه دارید. بهترین دما برای اینکه قلمه ریشه بدهد بیست تا بیست و دو درجه است. اگر همه شرایط را درست فراهم کرده باشید بعد از دو تا سه ماه قلمه شما صاحب ریشه شده و آماده کاشت است.