آیا استخاره جای مشورت را میگیرد؟ آیت الله سبحانی در این باره توضیح می دهند استخاره زمانی معنا پیدا می کند که انسان ابتدا از عقل خود استفاده کرده و با افراد آگاه مشورت کرده باشد اما هنوز به نتیجه روشنی نرسیده باشد.
در چنین شرایطی می توان برای رفع تردید به استخاره با قرآن یا تسبیح رجوع کرد. ایشان تأکید می کنند که برخی افراد بدون طی کردن این دو مرحله مهم مستقیماً سراغ استخاره می روند که این شیوه درست نیست.
به گفته آیت الله سبحانی استخاره دو نوع دارد: استخاره عام که به معنای طلب خیر از خداوند در همه کارهای روزمره مانند سفر یا معامله است و امری پسندیده به شمار می آید، و استخاره خاص که فقط در زمان تحیر واقعی کاربرد دارد.
آیا استخاره جای مشورت را میگیرد؟ لزوم رجوع انسان به عقل
آیا استخاره جای مشورت را میگیرد؟ در پاسخ به این سوال تأکید می شود که استفاده افراطی از استخاره، حتی برای کارهای ساده ای مثل آب خوردن درست نیست. انسان پیش از هر چیز باید به عقل خود رجوع کند؛ عقلی که خداوند آن را مانند چراغی در وجود ما قرار داده تا مسیر زندگی را روشن کند.
همچنین بخوانید: انواع استخاره در اسلام: قرآن، تسبیح، نماز و دعا
برای مثال فردی که در انتخاب رشته تحصیلی دچار تردید شده بهتر است ابتدا با فکر کردن، بررسی توانایی ها، علاقه ها و شرایط شخصی خود تصمیم بگیرد. عقل به ما کمک می کند واقع بینانه انتخاب کنیم و مسئولیت تصمیم هایمان را بپذیریم. از این رو می توان گفت استخاره زمانی معنا دارد که پس از این مرحله، همچنان به نتیجه نرسیده باشیم.
تاکید اسلام بر مشورت
آیا استخاره جای مشورت را میگیرد؟ مراجع تقلید درباره این سوال چنین توضیح می دهند که عقل انسان با همه ارزش و جایگاهی که دارد، همیشه به تنهایی پاسخ گوی همه تصمیم ها نیست. به همین دلیل، خداوند در کنار عقل راه مهم دیگری به نام مشورت را پیش روی انسان قرار داده است.
همچنین بخوانید: آموزش کامل استخاره با قرآن (مرحلهبهمرحله)
در قرآن و روایات بارها تأکید شده که در کارهای دشوار و پیچیده، باید از نظر افراد دانا و باتجربه استفاده کرد. حضرت علی(ع) نیز می فرمایند کسی که در امور مهم با دیگران مشورت می کند، در واقع عقل آن ها را به عقل خود اضافه کرده و تصمیم پخته تری می گیرد.
بدون توجه به عقل و مشورت نباید استخاره کرد
آیت الله سبحانی تأکید می کند که استخاره راه سوم برای خروج از سردرگمی است، نه اولین راه. یعنی اگر انسان ابتدا فکر کرد، جوانب کار را سنجید و با افراد آگاه مشورت کرد اما باز هم به نتیجه نرسید آن وقت می تواند به استخاره با قرآن یا تسبیح روی بیاورد.
همچنین بخوانید: استخاره چیست؟
استخاره در حقیقت درخواست هدایت از خداوند است؛ یعنی انسان با دلِ امیدوار می گوید خدایا راه را خودت نشانم بده. خداوند بنده ای را که صادقانه درِ خانه او را می زند، بی پاسخ نمی گذارد.
وی همچنین می گوید اگر هم استخاره به نتیجه دلخواه نرسد ضرری ندارد؛ چون فرد پیش از آن در حالت تحیر بوده و حالا دست کم از بلاتکلیفی خارج شده است. حتی همین آرام شدن و رفع سردرگمی، خود یک نعمت به شمار می آید.
همچنین بخوانید: بررسی کامل استخاره از دیدگاه مراجع تقلید
همچنین ایشان بر این موضوع تاکید دارند که استخاره زمانی مفید است که انسان واقعاً بین انجام دادن یا ندادن یک کار مانده باشد. در این حالت رجوع به قرآن می تواند مسیر را روشن تر کند. در طول تاریخ نیز نمونه هایی وجود داشته که استخاره ها راه درست را نشان داده اند؛ مانند ماجرای استخاره مرحوم شیخ مرتضی انصاری که آغازگر مسیری شد و ثمره آن، پرورش عالمی بزرگ و اثرگذار در تاریخ علم و دین بود.