هر انسانی ممکن است در زندگی روزمره رفتارها یا عادت هایی داشته باشد که برای دیگران عجیب به نظر برسد اما زمانی که میزان صبوری و تحمل و به عبارتی مدیریت مشاجره در زندگی زناشویی پایین باشد همین مسائل کوچک می توانند به دلخوری، احساس بی احترامی و در نهایت تنش میان زوجین منجر شوند.
بسیاری از اختلافات میان همسران به صورت تدریجی و ناخواسته شکل می گیرند و کم کم شدت پیدا می کنند. گاهی زن و شوهر بدون اینکه متوجه باشند با رفتار یا صحبت های خود باعث ناراحتی طرف مقابل می شوند و فضای رابطه را متشنج می کنند.
این وضعیت شبیه ورود آرام و پنهانی یک دزد به خانه است؛ زمانی که صاحبخانه متوجه ماجرا می شود آسیب ها از قبل اتفاق افتاده اند. اگر افراد بتوانند نشانه های اولیه ناسازگاری را زودتر تشخیص دهند احتمال کنترل و جلوگیری از تشدید اختلاف ها بیشتر خواهد شد.
برخی از نشانه های هشداردهنده در دعواها و تنش های میان همسران عبارت اند از:
- ناتوانی در صحبت کردن آرام درباره بعضی موضوعات
- بالا رفتن صدا، داد زدن یا استفاده از کلمات توهین آمیز
- قهر کردن، اخم و قطع گفتگو با یکدیگر
- ترک کردن ناگهانی محیط هنگام عصبانیت، مانند بیرون رفتن با عصبانیت یا کوبیدن در
- پرتاب کردن وسایل خانه هنگام مشاجره و عصبانیت شدید
راهکارهایی برای مدیریت مشاجره
چنانچه در طول هفته بیش از دو یا سه بار با شرایطی که پیش تر ذکر شد روبرو می شوید نشان دهنده این است که پیوند شما با تنش های جدی روبروست. واقعیت این است که اکثر افراد در لحظات دعوا، کنترل اعصاب خود را از دست می دهند و به شدت حساس می شوند. در چنین شرایطی مدیریت مشاجره خیلی سخت صورت می گیرد.
در این مواقع بدن واکنش های فیزیکی تندی مانند افزایش ضربان قلب، لرزش دست، تعریق، احساس سنگینی در عضلات و اضطراب شدید نشان می دهد. توانایی حل اختلاف یک مهارت ارتباطی است که با یادگیری اصول آن می توان به شکلی منطقی بر مشکلات غلبه کرد. روش های زیر به شما کمک می کنند تا فضای ناآرام رابطه را به کنترل درآورید.
تکنیک توقف
به کارگیری این روش برای مدیریت مشاجره به کمی سعه صدر و روحیه همکاری نیاز دارد. در لحظاتی که بحث بالا می گیرد و کنترل کلام از دست می رود، یکی از زوجین باید با علامتی مثل بالا آوردن دست یا گفتن واژه «ایست»، اعلام کند که گفتگو باید همین جا قطع شود. این یعنی هر دو نفر باید سکوت کرده و برای مدتی از یکدیگر فاصله بگیرند.
تکنیک تایم اوت
هدف از توقف بحث، نادیده گرفتن مشکل نیست؛ بلکه فرصتی است تا بدن و روان شما از حالت جنگ و گریز خارج شود. هنگام خشم، هورمون های استرس در خون ترشح شده و ضربان قلب بالا می رود که مانع از تفکر منطقی می شود. در این مرحله هر فرد باید به فضای جداگانه ای برود و حدود ۱۵ دقیقه در آرامش بماند تا علائم جسمی خشم فروکش کند.
تکنیک تنفس آهسته
برای بازگرداندن آرامش به سیستم عصبی، تنفس عمیق معجزه می کند. در آن دقایقی که برای استراحت از هم جدا شده اید تمرکز خود را روی دم و بازدم قرار دهید. سعی کنید نفس های خود را عمیق تر و طولانی تر کنید تا ضربان قلب شما به حالت عادی برگردد. این کار ذهن شما را برای یک گفتگوی منطقی آماده می کند.
تکنیک بازگشت
یکی دیگر از روش های موثر برای مدیریت مشاجره در زندگی زناشویی استفاده از تکنیک بازگشت می باشد. به این معنا که پس از اینکه هر دو نفر به آرامش رسیدند، باید دوباره نزد هم برگردند تا درباره موضوع اصلی صحبت کنند. اگر هنوز احساس می کنید آمادگی لازم برای یک بحث بی آلایش را ندارید، بهتر است ادامه گفتگو را به زمان دیگری موکول کنید تا دوباره کار به مشاجره نکشد.
تکنیک شنوایی فعال
برای درک واقعی طرف مقابل باید با تمام وجود به او گوش بسپارید. شنیدن فعالانه یک هنر است؛ به این معنا که بدون قضاوت و بدون اینکه در میانه کلام او بپرید، اجازه دهید همسرتان حرفش را تمام کند. با پرسیدن سوالات شفاف کننده نشان دهید که به دنبال فهمیدن هستید.
حتی می توانید نکات مهم حرف های او را یادداشت کنید و در پایان خلاصه کوتاهی از آنچه شنیده اید بازگو کنید تا او مطمئن شود صدایش شنیده شده است.
تکنیک گفت و گوی محترمانه
تکنیک گفت و گوی محترمانه یکی دیگر از راهکارهای موثر برای مدیریت مشاجره در زندگی زناشویی می باشد. وقتی نوبت به شما رسید خواسته ها و دلخوری های خود را با لحنی آرام و به دور از توهین بیان کنید:
- روی نیازها و احساسات شخصی خود تمرکز کنید.
- از متهم کردن یا سرزنش کردن همسر خود بپرهیزید.
- هدف را پیدا کردن راه حل قرار دهید، نه برنده شدن در بحث.
- از همسرتان بخواهید برداشت خود را از حرف های شما بگوید تا سوءتفاهمی باقی نماند. در مواردی که به بن بست می رسید کمک گرفتن از یک مشاور متخصص راهگشا خواهد بود.
تکنیک ارتباط چشمی
خیلی ساده بگوییم اگر به دنبال یک راهکار موثر برای مدیریت مشاجره در زندگی زناشویی خود هستید از تکنیک ارتباط چشمی استفاده کنید. با نگاه کردن مستقیم به چشم های همسر خود در زمان صحبت، به او اطمینان می دهید که برای کلامش ارزش قائل هستید.
از زبان بدن خود مثل تکان دادن سر، برای تایید توجه خود استفاده کنید. خلاصه کردن حرف های او در فواصل زمانی کوتاه، به فردی که عصبی است کمک می کند تا با آرامش بیشتری احساسات خود را تخلیه کند.
تکنیک حفظ آرامش
زمانی که آتش خشم شعله ور می شود حفظ متانت کار دشواری است. کلمات تند و نیش دار در لحظه عصبانیت تنها باعث تخریب رابطه و ایجاد زخم های عمیق عاطفی می شوند. در چنین شرایطی هوشمندانه ترین کار پیشگیری از رسیدن به مرحله انفجار می باشد. در واقع با رعایت اصول ارتباطی صحیح می توانید از بروز درگیری های فرسایشی جلوگیری کنید.
تکنیک درک متقابل
شاید بتوان گفت صبوری و رواداری، ستون اصلی یک رابطه پایدار می باشد. تحمل به معنای پذیرش تفاوت ها و احترام به نیازهای متفاوت شریک زندگی است. برای رسیدن به این مرحله باید از خودخواهی فاصله گرفت و با نگاهی همدلانه، دنیا را از زاویه دید همسر مشاهده کرد.