چرا بعضی از ریشه فرش ها بعد از چند سال استفاده کدر، نخ نما یا حتی پاره می شوند اما بعضی دیگر همچنان تمیز و درخشان باقی می مانند؟ پاسخ را باید در یک نکته مهم جست وجو کرد: نحوه نگهداری ریشه فرش.
بسیاری از ما ناخواسته با عادت های اشتباه، به بافت و رنگ ریشه فرش آسیب می زنیم. در حالی که دوام و زیبایی ریشه فرش بیش از هر چیز به رفتارهای ساده و روزمره ما بستگی دارد؛ از شیوه جارو کشیدن گرفته تا انتخاب محل مناسب برای پهن کردن ریشه فرش در خانه.
حتی مواردی مانند شدت تابش نور خورشید یا روشی که برای پاک کردن لکه ها استفاده می کنیم می تواند تأثیر زیادی بر ماندگاری ریشه فرش داشته باشد. در این مطلب قصد داریم به اشتباهات رایج در نگهداری ریشه فرش بپردازیم و بررسی کنیم چگونه می توان با رعایت چند نکته ساده عمر آن را افزایش داد و از آسیب های غیرضروری جلوگیری کرد.
اگر می خواهید بدانید چه کارهایی به ریشه فرش صدمه می زند و چه عادت هایی باعث حفظ زیبایی و دوام آن می شود، تا پایان همراه ما باشید تا با راهکارهایی کاربردی و آسان، بهتر از ریشه فرش های خود مراقبت کنید.
نگهداری ریشه فرش چه اهمیتی دارد؟
نگهداری ریشه فرش نقش مهمی در حفظ استحکام و یکپارچگی بافت آن دارد و مانند یک لایه محافظ از ساختار اصلی مراقبت می کند. اگر ریشه فرش آسیب ببیند این آسیب به مرور به بدنه اصلی فرش منتقل می شود و می تواند باعث به هم ریختگی بافت یا اصطلاحاً کیس شدن فرش شود. در واقع، سالم ماندن ریشه فرش به معنای دوام بیشتر کل فرش است.
با اینکه ریشه فرش وظیفه محافظت از ساختار فرش را بر عهده دارد خود آن یکی از حساس ترین و آسیب پذیرترین بخش ها به شمار می رود. اگر اصول نگهداری به درستی رعایت نشود ریشه فرش خیلی سریع تر از آنچه تصور می کنید دچار فرسودگی، پارگی یا تغییر شکل می شود.
ریشه فرش آسیب دیده را چگونه شناسایی کنیم؟
علاوه بر نقش ساختاری، ریشه فرش تأثیر زیادی بر ظاهر و زیبایی آن دارد. ریشه های مرتب و سالم جلوه ای تمیز و آراسته به فرش می بخشند. در حالی که آسیب دیدگی آن ها می تواند ظاهر کلی فرش را نامنظم و کهنه نشان دهد. بنابراین توجه به نگهداری صحیح ریشه فرش، هم برای دوام و هم برای حفظ زیبایی آن ضروری است.
کنده شدن ریشه فرش، کچلی بخشی از ریشه فرش
یکی از اشتباهات رایج در نگهداری ریشه فرش جدا شدن یا کم شدن رشته های آن می باشد. وقتی بخشی از ریشه ها کنده می شوند قسمت هایی از لبه فرش خالی یا کم پشت دیده می شود که به آن کچلی ریشه گفته می شود. این وضعیت معمولاً در اثر کشیده شدن فرش، جارو کشیدن نادرست یا فرسودگی ایجاد شده و اگر به موقع رسیدگی نشود می تواند به بافت اصلی ریشه فرش نیز آسیب بزند.
پوسیدگی ریشه فرش
گاهی ریشه فرش در اثر رطوبت زیاد، شست وشوی نادرست یا خشک نشدن کامل دچار پوسیدگی می شود. در این حالت ریشه ها ضعیف، شکننده و تیره رنگ می شوند و با کوچک ترین فشار ممکن است پاره شوند. اگر چنین نشانه هایی مشاهده شد بهتر است هرچه زودتر برای ترمیم یا جلوگیری از گسترش آسیب اقدام شود.
تغییر رنگ ریشه فرش، زرد شدن ریشه فرش
تغییر رنگ ریشه ها به ویژه زرد شدن آن ها یکی دیگر از اشتباهات رایج خانم ها در نگهداری ریشه فرش می باشد. این اتفاق ممکن است به دلیل استفاده از مواد شوینده نامناسب، باقی ماندن رطوبت یا قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید رخ دهد. اگر این تغییر رنگ زود تشخیص داده شود با تمیزکاری اصولی می توان تا حد زیادی از بیشتر شدن آن جلوگیری کرد.
کوتاه شدن ریشه فرش
کوتاه شدن ریشه ها نیز می تواند نشانه ای از فرسایش تدریجی آن ها باشد. گاهی این اتفاق به دلیل ساییده شدن مداوم، جارو کشیدن شدید یا حتی کوتاه کردن اشتباه ریشه ها رخ می دهد. کوتاه شدن بیش از حد ریشه ها علاوه بر تأثیر بر ظاهر ریشه فرش، ممکن است به مرور باعث آسیب به گره ها و لبه های فرش شود.
نحوه نگهداری ریشه فرش
اکنون دیگر اهمیت نگهداری صحیح ریشه فرش برای بیشتر افراد روشن است. برای محافظت از ریشه فرش روش ها و نکات ساده ای وجود دارد که با رعایت آن ها می توان از آسیب های زودهنگام جلوگیری کرد. این روش ها معمولاً شامل مراقبت های نظافتی و همچنین مرتب نگه داشتن و سامان دهی ریشه ها هستند که نقش زیادی در افزایش دوام ریشه فرش دارند. در ادامه با چند روش کاربردی برای نگهداری بهتر ریشه فرش آشنا می شویم.
روش های نگهداری ریشه فرش
ریشه فرش را لکه گیری کنید
یکی از ترفندهای مهم در نگهداری ریشه فرش لکه گیری آن است. پس اگر روی ریشه فرش لکه ای ایجاد شد یا پس از شست وشو تغییر رنگی در آن مشاهده کردید بهتر است در کوتاه ترین زمان ممکن آن را تمیز کنید. باقی ماندن لکه ها می تواند باعث تغییر رنگ دائمی یا آسیب به الیاف ریشه فرش شود، بنابراین لکه گیری سریع و اصولی به حفظ ظاهر و سلامت ریشه فرش کمک زیادی می کند.
گرد و خاک ریشه فرش را تمیز کنید
گرد و غبار به مرور زمان بین الیاف ریشه فرش جمع می شود و اگر تمیز نشود، باعث کدر شدن و فرسایش آن خواهد شد. بهتر است در طول ماه چند بار زیر فرش را تمیز کنید و ماهی یک تا دو مرتبه با استفاده از سری مخصوص جاروبرقی، با دقت و ملایمت ریشه ها را جارو بکشید تا آسیبی به الیاف وارد نشود. این کار ساده تأثیر زیادی در حفظ تمیزی و دوام ریشه فرش دارد.
به ریشه فرش نوار چسب نزنید
چسب زدن یکی از روش های نادرست و آسیب زا در نگهداری ریشه فرش می باشد. هرچند این کار ممکن است در ظاهر سریع و آسان به نظر برسد، اما می تواند خسارت جدی به ریشه فرش وارد کند.
زیرا چسب ها به دلیل داشتن ترکیبات شیمیایی ممکن است به بافت الیاف آسیب بزنند و باعث ضعیف شدن آن ها شوند. همچنین چسب مانع جریان هوا در بین الیاف می شود و نرسیدن هوا یکی از عوامل اصلی پوسیدگی ریشه فرش است. علاوه بر این هنگام جدا کردن چسب، احتمال کنده شدن تعدادی از ریشه ها بسیار زیاد است.
از کاور ریشه فرش استفاده کنید
استفاده از کاور مخصوص ریشه فرش یکی از روش های اصولی و کاربردی برای محافظت از آن به شمار می رود. زیرا این کاورها بدون استفاده از چسب یا مواد شیمیایی مضر طراحی شده اند و از ریشه ها در برابر آلودگی، ساییدگی و آسیب های محیطی محافظت می کنند، بدون اینکه مانع تنفس الیاف شوند.
ریشه فرش را لفاف دوزی کنید
لفاف دوزی از قدیمی ترین و مطمئن ترین روش های نگهداری ریشه فرش می باشد که سال ها مورد استفاده قرار گرفته است. در این روش با پوشاندن ریشه ها، از آن ها در برابر آسیب های فیزیکی محافظت می شود.
برای انجام لفاف دوزی بهتر است از پارچه های مقاوم مانند برزنت یا متقال استفاده کنید. ابتدا ریشه ها را مرتب و صاف کنید، آن ها را به آرامی تا بزنید و داخل پارچه قرار دهید، سپس پارچه را تا ابتدای ریشه بدوزید یا ثابت کنید. انتخاب پارچه ای که امکان عبور هوا را فراهم کند اهمیت زیادی دارد، زیرا جریان هوا از پوسیدگی و آسیب به الیاف جلوگیری می کند.
ریشه فرش با کش مو مرتب کنید
یکی از روش های ساده برای منظم نگه داشتن ریشه فرش، استفاده از کش های موی کوچک و نرم است. برای این کار کافی است ریشه ها را به بخش های مساوی تقسیم کنید و هر بخش را با یک کش ظریف ببندید تا از پخش شدن و گره خوردن آن ها جلوگیری شود. حتی می توانید با کمی سلیقه، ریشه ها را به شکل زنجیره ای یا آبشاری ببندید تا علاوه بر نظم، جلوه زیباتری هم به ریشه فرش بدهید. فقط دقت کنید کش ها خیلی سفت نباشند تا به الیاف فشار وارد نشود.
ریشه فرش را دسته بندی کنید.
دسته بندی ریشه فرش یکی از روش های کاربردی برای افزایش نظم، سهولت در تمیزکاری و تقویت استحکام در زمان نگهداری ریشه فرش می باشد. وقتی ریشه ها به صورت مرتب و منظم بسته شوند کمتر در معرض کشیدگی، گره خوردگی و آسیب قرار می گیرند. این کار معمولاً با استفاده از نخ و ایجاد گره های مخصوص انجام می شود که علاوه بر محافظت، ظاهر مرتب تری نیز به ریشه فرش می دهد. در ادامه می توان با انواع گره های مناسب برای این کار آشنا شد.