ماهی زبرا که خیلی ها آن را با اسم ماهی راه راه می شناسند یک موجود کوچک و دوست داشتنی آب شیرین است. اگر اهل آکواریوم داری هستید حتماً اسمش به گوشتان خورده چون بین آکواریوم دارها حسابی طرفدار دارد.
تنوع گونه های این ماهی واقعاً زیاد است و نکته مثبتش اینجاست که خیلی راحت با بقیه ماهی ها کنار می آید و دردسر زیادی برای نگهداری ندارد. عمر این ماهی ها به طور میانگین حدود پنج سال و نیم است و جالب است بدانید که در دنیای علم هم به عنوان یک مدل آزمایشگاهی خیلی محبوب هستند. در ادامه این مطلب می خواهیم فوت وفن های نگهداری و مراقبت از این ماهی های پرجنب وجوش را برایتان بگوییم.
آشنایی با خصوصیات ماهی زبرا
ماهی زبرا ذاتاً موجودی اجتماعی است و خیلی سریع با هم نوعان خود و حتی سایر ماهی ها خو می گیرد. البته باید مراقب باشید چون گاهی وقت ها ممکن است نسبت به ماهی های خیلی کوچک یا آن هایی که کند حرکت می کنند رفتارهای تندی نشان دهد.
یادتان باشد که این ماهی ها نسبت به استرس و بیماری حساسیت بالایی دارند. برای نگهداری از آن ها بهتر است حتماً سراغ آکواریوم های کم عمق بروید چون آن ها بیشتر وقت خود را در لایه های میانی و بالایی آب سپری می کنند و این فضا برایشان ایده آل است.
شکل ظاهری ماهی زبرا
بدن این ماهی زبرا ترکیب بسیار زیبایی از رنگ نقره ای و نوارهای آبی رنگ است. اگر می خواهید نوع نر و ماده را از هم تشخیص دهید کافی است به درخشش بدنشان دقت کنید. مدل نر معمولاً نقره ای تر و براق تر است و اندامی کشیده تر و لاغرتر دارد و بسیار هم پرجنب وجوش است.
آن دسته از ماهی هایی که در محیط های پرورشی اصلاح شده اند معمولاً باله های بلندتری دارند. یک نوع از این ماهی ها هم وجود دارد که کاملاً شفاف و بی رنگ هستند که در طبیعت خیلی کم دیده می شوند چون به دلیل نداشتن استتار سریعاً شکار می شوند.
امروزه به خاطر کارهای ژنتیکی تنوع رنگی خیره کننده ای در آن ها می بینیم که شامل طیف وسیعی از قرمز و آبی و سبز و نارنجی و زرد و بنفش می شود.
اندازه ماهی زبرا
به طور معمول طول بدن این ماهی ها حدود پنج سانتی متر است اما اگر شرایط محیطی عالی باشد و فضای کافی در اختیار داشته باشند و به خوبی تغذیه شوند ممکن است کمی از این اندازه هم بزرگ تر شوند که این رشد بیشتر در محیط های استخری رخ می دهد.
زیستگاه و شرایط ایده آل برای آکواریوم
همان طور که قبلاً اشاره کردیم خانه اصلی این ماهی ها مناطق گرمسیری هند و بنگلادش است. آن ها در طبیعتی که شامل رودخانه ها و حوضچه ها و استخرها باشد زندگی می کنند و حتی ممکن است لابلای سنگ ها و شاخ و برگ های افتاده در آب پناه بگیرند.
در زیستگاه طبیعی شان آن ها دمایی بین بیست وپنج تا بیست وهفت درجه سانتی گراد را تجربه می کنند و روزانه حدود دوازده ساعت زیر نور مستقیم خورشید هستند.
شرایط مناسب آکواریوم
اولین قدم برای راه اندازی خانه این ماهی ها استفاده از یک بستر نرم مثل ماسه تصفیه شده است. پیش از اینکه ماهی ها را وارد آکواریوم کنید بستر را کاملاً تمیز کنید و موقع ریختن آب هم خیلی آرام عمل کنید تا شن ها جابجا نشوند.
دمای آب را باید بین هفده تا بیست وپنج درجه سانتی گراد نگه دارید و پی اچ مناسب هم عددی بین شش تا هشت است. پیشنهاد می کنم از گیاهان آب شیرین مثل گیاه جاوا یا آمازون استفاده کنید تا اکسیژن آب بیشتر شود و ماهی ها هم کمتر به هم پرخاش کنند.
اضافه کردن تکه چوب و سنگ ریزه ها هم باعث می شود محیط آکواریوم برایشان شبیه به همان طبیعت اصلی شان شود. سیستم تصفیه آب را هم باید بر اساس تعداد ماهی ها و حجم آکواریوم انتخاب کنید و حتماً یادتان باشد که نور کافی برای آن ها فراهم کنید.
اندازه مناسب آکواریوم برای نگهداری ماهی زبرا کدام است ؟
برای نگهداری ماهی زبرا بهتر است آکواریومی با ظرفیت حداقل ۳۸ لیتر داشته باشید. این فضا به ماهی ها اجازه می دهد آزادانه شنا کنند و کمتر دچار استرس شوند. اگر قصد دارید تعداد بیشتری ماهی نگه دارید طبیعتاً باید حجم آکواریوم را هم افزایش دهید.
در هر 4 لیتر آب، میتوان چه تعداد ماهی زبرا نگهداری کرد؟
برای هر ۴ لیتر آب یک ماهی زبرا در نظر بگیرید. رعایت این نسبت باعث می شود هر ماهی فضای کافی داشته باشد و کیفیت آب هم آسان تر حفظ شود. شلوغ بودن بیش از حد آکواریوم می تواند استرس ماهی ها را بالا ببرد و احتمال بیماری یا درگیری میان آن ها را بیشتر کند.
ماهی های سازگار با ماهیان زبرا
ماهی زبرا معمولاً با گونه های آرام و هم اندازه سازگاری خوبی دارد. ماهی باربی و هانی گورامی و اسکارلت بدیس و زمرد و امبر تترا و فیروزه بنگال و برمه و برنز کوری و لوچ از هم خانه های مناسب این ماهی هستند.
در کنار ماهی ها می توانید حلزون گورخر و قورباغه آفریقایی و میگوهای آب شیرین را هم در آکواریوم نگه دارید. با این حال بهتر است ماهی زبرا را کنار ماهی های کوچک و کندی مثل گوپی و سالفین مولی قرار ندهید چون ممکن است نسبت به آن ها رفتار تهاجمی نشان دهد. زندگی در کنار ماهی های شکارچی مانند گربه ماهی هم برای زبرا خطرناک است و توصیه نمی شود.
نگهداری ماهیان زبرا به صورت گروهی
ماهی زبرا به زندگی گروهی علاقه زیادی دارد و نگهداری آن به تنهایی می تواند باعث بی قراری و پرخاشگری بیشترش شود. بهتر است همیشه دست کم ۵ ماهی زبرا را با هم در آکواریوم نگه دارید. وقتی تعدادشان مناسب باشد احساس امنیت بیشتری می کنند و رفتار طبیعی و اجتماعی شان را بهتر نشان می دهند.
رژیم غذایی ماهی زبرا
ماهی زبرا در دنیای وحش و طبیعت آزاد رژیم غذایی جالبی دارد و معمولاً از لارو پشه ها و سخت پوستان ریز و کرم ها یا حتی جلبک ها تغذیه می کند. اما وقتی پای زندگی در آکواریوم به میان می آید برنامه غذایی شان متنوع تر می شود.
غذای اصلی و پایه برای این ماهی ها پولکی های باکیفیت و مخصوص آکواریوم است ولی برای اینکه ماهی های سالم تر و شاداب تری داشته باشید می توانید از سبزیجات تازه هم استفاده کنید.
کدو سبز و خیار و نخود فرنگی و اسفناج گزینه های بسیار خوبی هستند که ویتامین های لازم را به بدنشان می رسانند. همچنین برای تقویت آن ها بهتر است هفته ای یک بار سراغ غذاهای منجمدی مثل کرم خونی یا دافنیا بروید.
میزان غذایی که باید به آن ها بدهید کاملاً به اندازه و تعداد ماهی های داخل تانک بستگی دارد. بهترین روش این است که در چندین نوبت طی روز به آن ها غذا بدهید و هر بار فقط به اندازه ای باشد که در عرض ۳ دقیقه تمام شود تا باقی مانده غذا باعث آلودگی آب نشود.
بیماری های شایع ماهی زبرا
اگر به نظافت آب و کیفیت زندگی این ماهی ها اهمیت بدهید معمولاً دچار مشکل خاصی نمی شوند و بدن مقاومی دارند اما در صورت کوتاهی در مراقبت ممکن است با بیماری هایی مثل مایکوباکتریوز روبرو شوند. این بیماری به خاطر وجود باکتری های خاصی در آب ایجاد می شود که حرکت ندارند و می توانند سلامت ماهی را به خطر بیندازند.
از نشانه های ابتلای ماهی زبرا به این بیماری می توان به ایجاد زخم یا التهاب روی پوست و بی اشتهایی و بی حالی اشاره کرد. حتی گاهی ممکن است باله های ماهی شروع به ریختن کند. نکته مهم اینجاست که داروهای ضد میکروبی معمولاً روی این بیماری اثر زیادی ندارند و بهترین کار برای نجات بقیه ماهی ها این است که ماهی بیمار را سریعاً جدا کنید و آب آکواریوم را کاملاً عوض نمایید.
ضدعفونی کردن تمام وسایل و گوشه و کنار تانک هم برای ریشه کن کردن باکتری ها ضروری است. یک نکته بسیار حیاتی این است که مایکوباکتریوز می تواند به انسان هم منتقل شود پس اگر روی دستتان زخمی دارید به هیچ وجه دستتان را داخل آب آکواریوم آلوده نکنید.
یکی دیگر از مشکلاتی که ممکن است سراغ ماهی های زبرا بیاید عفونت های روده ای است که بر اثر خوردن کرم های آلوده ایجاد می شود. ماهی هایی که به این انگل دچار می شوند معمولاً رنگ بدنشان تیره تر از حالت عادی می شود. در این شرایط هم باید ماهی آلوده را قرنطینه کنید تا بقیه دچار نشوند و مراحل درمان را زیر نظر متخصص انجام دهید.