علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسو ساز یا نیامدن قهوه از قهوه ساز چیست؟

علت نیامدن قهوه از اسپرسوساز یا قطره قطره آمدن آن + تعمیر قطعی

هیچ چیز کلافه کننده تر از این نیست که صبح با اشتیاق نوشیدن یک شات اسپرسوی غلیظ و خوش عطر به سراغ دستگاه اسپرسوساز خود بروید، اما پس از روشن کردن دکمه عصاره گیری، متوجه شوید که قهوه به سختی و به صورت قطره قطره از پرتافیلتر خارج میشود یا بدتر از آن، اصلا هیچ قهوها ی بیرون نمی آید. در دنیای حرفه ای قهوه، به این حالت خفه شدن دستگاه میگویند. یک عصاره گیری استاندارد اسپرسو باید جریانی پیوسته، شبیه به دم موش (موستیل) داشته باشد و معمولا بین ۲۵ تا ۳۰ ثانیه طول بکشد تا یک شات دبل به دست آید.

امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان علت قطره قطره امدن قهوه از اسپرسو ساز یا نیامدن قهوه از قهوه ساز چیست؟ را می توانید مشاهده کنید.

همچنین بخوانید: نحوه رسوب زدایی اسپرسو ساز به روش خانگی

اشتباهات باریستا و عوامل مربوط به آماده سازی قهوه

در بیش از ۷۰ درصد مواقع، نیامدن قهوه از دستگاه یا قطره قطره آمدن آن ربطی به خرابی اسپرسوساز ندارد و به نحوه آماده سازی شما برمیگردد.

۱. درجه آسیاب بیش از حد ریز (شایعترین علت)

اسپرسو نیاز به آسیاب نرم دارد، اما این نرمی حد و مرزی دارد. اگر دانه های قهوه را بیش از حد ریز آسیاب کنید (مثلا در حد قهوه ترک یا آرد)، ذرات قهوه در هم قفل شده و یک سد بتنی و نفوذ ناپذیر در برابر آب ایجاد میکنند. فشار ۹ بار پمپ دستگاه نمیتواند از این سد عبور کند؛ در نتیجه قهوه میسوزد (اور اکسترکت میشود) و عصاره به صورت قطره های بسیار غلیظ، تلخ و تیره خارج میشود یا کاملا متوقف میگردد.

راهکار: درجه آسیاب قهوه کوب (گرایندر) خود را یک یا دو درجه درشت تر  کنید. تغییر درجه را پله پله انجام دهید تا به جریان ایده آل برسید.

۲. فشرده سازی (تمپ کردن) بیش از حد قوی

برای تهیه اسپرسو، پودر قهوه درون پرتافیلتر باید توسط ابزاری به نام تمپر فشرده شود تا سطح آن صاف گردد و آب به طور یکنواخت از آن عبور کند. فشار استاندارد برای تمپ کردن حدود ۱۵ تا ۲۰ کیلوگرم است. اگر با تمام قدرت بدنی خود قهوه را فشرده کنید، منافذ بین ذرات قهوه کاملا بسته شده و آب راهی برای عبور پیدا نمیکند.

راهکار: نیازی به فشار دادن قهوه با تمام زور بازو نیست.فقط کافی است تمپر را روی قهوه قرار دهید، به اندازه ای فشار بیاورید که پودر قهوه متراکم شده و سطح آن کاملا تراز و صاف شود.

۳. پر کردن بیش از حد بسکت 

هر سبد پرتافیلتر (بسکت) ظرفیت مشخصی دارد (مثلا بسکت سینگل ۷ تا ۹ گرم و بسکت دبل ۱۴ تا ۱۸ گرم). اگر بیشتر از ظرفیت بسکت درون آن پودر قهوه بریزید، پس از بستن پرتافیلتر روی دستگاه (هد گروپ)، سطح قهوه به صفحه توزیع آب (شاور اسکرین) میچسبد. قهوه هنگام تماس با آب داغ متورم میشود (پف میکند) و اگر فضای خالی کافی وجود نداشته باشد، مسیر خروج آب کاملا مسدود میشود.

راهکار: همیشه از ترازوی دیجیتال دقیق (ترازوی قهوه) استفاده کنید و وزن پودر قهوه را متناسب با ظرفیت بسکت خود تنظیم نمایید. پس از تمپ کردن، باید حدود ۱ تا ۲ میلیمتر فاصله بین سطح قهوه و لبه بالایی بسکت وجود داشته باشد.

همچنین بخوانید: نکات و روش نگهداری از دستگاه اسپرسو ساز خانگی

مشکلات فنی و نگهداری از دستگاه اسپرسوساز

اگر از بابت درجه آسیاب، میزان قهوه و تمپ کردن مطمئن هستید اما هنوز مشکل پابرجاست، باید به سراغ خود دستگاه برویم.

۴. کثیفی و گرفتگی سوراخ های سبد پرتا فیلتر (بسکت)

بسکت دستگاه شما دارای صدها سوراخ میکروسکوپی است. به مرور زمان، روغن های طبیعی قهوه و ذرات بسیار ریز در این سوراخ ها رسوب کرده و آنها را مسدود میکنند. در این حالت، حتی اگر قهوه درون بسکت نباشد هم آب به سختی از آن خارج میشود.

راهکار: بسکت را زیر نور بگیرید؛ اگر نور از سوراخ ها عبور نمیکرد، یعنی مسدود شده است. بسکت را در محلول شستشوی اسپرسوساز (پودر تمیزکننده مثل Cafiza) و آب داغ به مدت ۳۰ دقیقه خیس کنید و سپس با یک برس تمیز کنید. در صورت گرفتگی شدید، از یک سوزن بسیار ظریف برای باز کردن سوراخها استفاده کنید.

۵. رسوب گرفتن مجاری داخلی و بویلر دستگاه 

آب لوله کشی دارای املاح معدنی (مانند کلسیم و منیزیم) است. وقتی آب در بویلر (دیگ بخار) دستگاه داغ میشود، این املاح رسوب کرده و به شکل گچ در مجاری لوله ها، شیرهای برقی و ترموبلاک مینشینند. به مرور زمان، قطر لوله ها به دلیل این رسوبات کم شده و در نهایت کاملا کیپ میشود که باعث افت شدید فشار آب و قطره قطره آمدن قهوه میگردد.

راهکار: دستگاه اسپرسوساز باید به صورت دوره ای (هر ۲ تا ۳ ماه یکبار، بسته به سختی آب منطقه) رسوب زدایی شود. برای این کار حتما از محلوله ا یا قرص های رسوب زدای مخصوص اسپرسوساز استفاده کنید و طبق دفترچه راهنمای دستگاه، چرخه رسوب زدایی را انجام دهید. (هرگز از سرکه سفید استفاده نکنید زیرا به واشرهای پلاستیکی آسیب میزند و بوی آن در دستگاه میماند).

۶. مسدود شدن شاور اسکرین و هدگ روپ

توری فلزی که آب داغ از آن روی پرتا فیلتر میریزد، شاور اسکرین»نام دارد. اگر عادت ندارید بعد از هر بار عصاره گیری دستگاه را فلاش کنید (یعنی دکمه آب را بزنید تا بدون پرتافیلتر آب خارج شود)، تفاله های قهوه به این توری چسبیده و پس از مدتی مانند سیمان سفت میشوند و جلوی خروج آب را میگیرند.

راهکار: شاور اسکرین را با استفاده از پیچ گوشتی باز کنید (در اکثر دستگاه های خانگی به راحتی با باز کردن یک پیچ در مرکز هد گروپ جدا میشود). آن را با مواد شوینده مخصوص بشویید و با برس گروپ، داخل هد گروپ را کاملا تمیز کنید.

همچنین بخوانید: چرا قهوه مزه سوختگی میده؟ علت سوختن قوه در قهوه ساز + راه حل

۷. هوا گرفتن پمپ آب 

اگر مخزن آب دستگاه شما کاملا خالی شده باشد و شما متوجه نشده و پمپ را روشن کرده باشید، پمپ به جای آب، هوا میکشد. در این حالت پمپ صدای بلندی (شبیه به صدای تقتق یا لرزش شدید) تولید میکند اما آبی از گروپ هد خارج نمیشود و قهوه ای به دست نمیآید.

راهکار برای هواگیری: مخزن را از آب پر کنید. نازل بخار دستگاه را باز کنید (مانند زمانی که میخواهید شیر فوم گیری کنید یا آب جوش بگیرید) و دکمه عصاره گیری یا آب جوش را روشن کنید. اجازه دهید پمپ کار کند تا هوا از مسیر نازل بخار خارج شده و آب به صورت یکدست بیرون بیاید. سپس شیر بخار را ببندید.

۸. ضعیف شدن یا نیم سوز شدن پمپ آب (خرابی قطعه)

پمپ های ارتعاشی که در اسپرسوسازهای خانگی (مثل مباشی، نوا، دلونگی و…) استفاده میشوند، طول عمر مفیدی دارند. استفاده مداوم بدون استراحت، رسوب گرفتگی شدید یا استهلاک میتواند باعث ضعیف شدن پمپ شود، به طوری که دیگر نتواند فشار ۹ تا ۱۵ بار مورد نیاز را تامین کند.

راهکار: اگر دستگاه بدون پرتافیلتر هم آب را با فشار بسیار کم و قطره قطره خارج میکند و رسوب زدایی هم مشکل را حل نکرده است، احتمالا پمپ اولکا یا شیر برقی دستگاه آسیب دیده و نیاز به تعویض توسط تعمیرکار متخصص دارد.

بهترین راهکارها و چک لیست عیب یابی سریع

اگر با مشکل نیامدن قهوه مواجه شدید، قدم های زیر را به ترتیب طی کنید تا بدون نیاز به تعمیرکار، مشکل را پیدا کنید:

• تست بدون قهوه: پرتا فیلتر را کاملا خالی کرده، آن را ببندید و دکمه عصاره گیری را بزنید. اگر آب با فشار عالی و یکدست خارج شد، دستگاه سالم است و مشکل ۱۰۰٪ از آسیاب ریز، تمپ شدید یا مقدار زیاد قهوه است.
• تست بدون پرتا فیلتر: اگر در مرحله قبل آب نیامد، پرتا فیلتر را باز کنید و دکمه را بزنید. اگر از خود دستگاه (هد گروپ) آب با فشار می آید اما از پرتا فیلتر خالی نمی آید، بسکت شما رسوب گرفته و مسدود است (رجوع به راهکار شماره ۴).
• تست رسوب دستگاه: اگر حتی بدون پرتا فیلتر هم آبی از هدگروپ نمی آید، یا پمپ هوا گرفته (راهکار ۷ را انجام دهید)، یا دستگاه پر از رسوب است (باید دی اسکیل یا رسوب زدایی شود) و یا پمپ سوخته است.
• بررسی کیفیت آب: همیشه از آب تصفیه شده یا آب معدنی با سختی پایین (TDS زیر ۷۰) استفاده کنید تا عمر دستگاه چند برابر شود.

همچنین بخوانید: علت تلخ شدن بیش از حد قهوه + روش های جلوگیری از تلخی زیاد قهوه

سخن آخر

قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز معمولا هشداری است از سوی دستگاه که میگوید: آسیاب قهوه را درست تنظیم نکرده ای یا زمان تمیزکاری من فرا رسیده است. داشتن یک دستگاه اسپرسوساز نیازمند آزمون و خطا در تنظیم آسیاب و دقت در نظافت روزانه است. با انجام مرتب بک فلاش، تمیز کردن شاور اسکرین و رسوب زدایی فصلی، میتوانید از یک عصاره گیری بی نقص، روان و پر از کرما (خامه قهوه) در هر صبح لذت ببرید.