آیا اختلال ویژه زبانی (SLI) درمان می شود؟

اختلال ویژه زبانی یا اختلال زبان رشدی، به دشواری در یادگیری و به کاربردن زبان گفته می شود؛ این در حالی است که هیچگونه مشکل شنوایی یا بینایی، عقب ماندگی ذهنی، آسیب عصبی یا اختلال عاطفی شدید در کودک تشخیص داده نمی شود.

کودک در این اختلال از نظر هوش غیرکلامی، توانایی های حرکتی و رشد اجتماعی و عاطفی در حد طبیعی است و در تلفظ صداها و کلمات نیز مشکلی ندارد اما در فهمیدن یا ساختن جملات دچار مشکل می شود. اگر می خواهید درباره اختلال ویژه زبانی بیشتر بدانید ادامه این مطلب ما را از دست ندهید.

همچنین بخوانید: اختلال کندن مو چیست؟ راههای درمان کندن موی سر | ایا میتوان آن را کنار گذاشت؟

انواع اختلال ویژه زبانی

همانطور که گفته شد اختلال ویژه زبانی بر درک و بیان گفتار کودک اثر می گذارد؛ یعنی کودک در فهمیدن و استفاده از زبان برای بیان افکار و احساساتش دچار مشکل می شود. اگر این اختلال درمان نگردد اثرات آن می تواند تا بزرگسالی ادامه یابد. این در حالیست که پژوهش ها نشان می دهند کودکان مبتلا به **SLI** معمولاً در خواندن و نوشتن نیز عملکرد ضعیف تری دارند.

طبق مطالعه ای که از مؤسسه ملی بهداشت (NIH) انجام شد حدود ۷.۶٪ از کودکان پنج ساله به این اختلال مبتلا هستند. در حالی که بروز اختلالاتی مانند اوتیسم و سندرم داون که به طور غیرمستقیم بر توانایی زبانی اثر می گذارند کمتر از یک درصد است.

به طور کلی اختلال ویژه زبانی معمولاً در سه گروه اصلی قرار می گیرد:

  • اختلال بیانی: ناتوانی در بیان افکار، ایده ها و احساسات از طریق گفتار
  • اختلال دریافتی: دشواری در فهم و پردازش زبان گفتاری یا نوشتاری
  • اختلال آوایی: مشکل در درک و تمایز صداهای مختلف زبان

علت اختلال ویژه زبانی

علت اختلال ویژه زبانی

در گذشته گمان می رفت عواملی مانند کم شنوایی، آسیب مغزی، مشکلات مادرزادی یا شیوه تربیتی نادرست باعث SLI می شوند. اما پژوهش های اخیر نشان داده اند که ریشه این اختلال بیشتر جنبه ژنتیکی دارد.

مطالعات مختلف نشان می دهند که بروز این اختلال در چندین عضو یک خانواده اتفاقی نیست. حتی گزارش شده که حدود ۵۰ تا ۷۵ درصد کودکان مبتلا، یکی از اعضای خانواده را دارند که مشکلات مشابه زبانی داشته است.

همچنین بخوانید: اختلال شخصیت ضد اجتماعی چیست؟ علائم، علت و روش های درمان

علائم اختلال ویژه زبانی

در اغلب موارد اولین نشانه اختلال زبان خاص تأخیر در شروع صحبت کردن می باشد. بسیاری از کودکان مبتلا تا حدود دو سالگی هیچ کلمه ای نمی گویند یا تعداد کمی از کلمات را به کار می برند. ممکن است در سه سالگی تلاش بیشتری برای صحبت داشته باشند. اما گفتارشان هنوز برای دیگران به سختی قابل فهم است. با بزرگ تر شدن کودک، والدین و معلمان بیشتر متوجه می شوند که او در یادگیری زبان مشکل دارد؛ این موضوع معمولاً به صورت سختی در یادگیری واژه های جدید، ناتوانی در شروع مکالمه با همسالان و دشواری در ساخت جملات پیچیده دیده می شود.

کودکان خردسال معمولاً پرسشگر و کنجکاو هستند. اگر کودکی به ندرت نیازها یا سؤالاتش را بیان می کند، والدین ممکن است آن را به خجالت یا کم رویی نسبت دهند، اما در برخی موارد این رفتار می تواند نشانه ای از اختلالی مانند SLI باشد.

یکی از نشانه های شایع این اختلال در کودکان پیش دبستانی استفاده نادرست از زمان افعال است. دیگر علائم در این گروه سنی شامل موارد زیر می شود:

  • دشواری در کنار هم قرار دادن کلمات و ساخت جملات منسجم
  • مشکل در فهم و اجرای دستورالعمل های پیچیده بدون کمک گرفتن از نشانه های بصری
  • خطاهای گرامری مداوم در مقایسه با همسالان

کودکان بزرگ تری که اختلال SLI آن ها تشخیص داده نشده ممکن است نشانه های زیر را داشته باشند:

استفاده از جملات ساده تر

  • ناتوانی در پیدا کردن واژه مناسب
  • مشکل در درک زبان غیرمستقیم مثل استعاره و کنایه
  • دشواری در خواندن و یادگیری مهارت های سوادی
  • مشکلات نوشتاری
  • توانایی محدود در داستان گویی نسبت به همسالان
  • تکرار خطاهای گرامری و گاهی املایی

روش تشخیص اختلال ویژه زبانی

روش تشخیص اختلال ویژه زبانی

در صورتی که کودک علائم اختلال زبان رشدی داشته باشد ارزیابی باید هرچه سریع تر انجام شود تا درمان به موقع آغاز گردد. تشخیص این اختلال بر اساس معیارهای زیر صورت می گیرد:

  • مشکلات زبانی به حدی هستند که در زندگی روزمره، عملکرد تحصیلی یا یادگیری کودک اختلال ایجاد می کنند.
  • هیچ علت شناخته شده یا بیماری هم زمانی مانند کم شنوایی، تأخیر کلی رشد یا اوتیسم وجود ندارد.
  • عملکرد کودک در آزمون های استاندارد زبان به طور محسوسی پایین تر از میانگین سنی اوست.

در روند ارزیابی آسیب شناس گفتار و زبان (SLP) توانایی درک و بیان، واژگان و ساختار جملات کودک را بررسی می کند. گفتاردرمانگر همچنین رفتار ارتباطی کودک در حین بازی یا تعامل با اطرافیان را مشاهده و ثبت می کند. علاوه بر این از والدین و معلمان از طریق پرسشنامه و مصاحبه اطلاعاتی درباره سابقه خانوادگی، مهارت های یادگیری و عملکرد تحصیلی کودک جمع آوری می شود.

همچنین بخوانید: علائم و تشخیص اختلال یادگیری در کودکان

درمان اختلال زبان خاص

اصلی ترین روش درمان اختلال ویژه زبانی، گفتاردرمانی می باشد که با هدف تقویت مهارت های زبانی افزایش دایره واژگان و بهبود دستور زبان انجام می شود. جلسات درمان می توانند فردی یا گروهی باشند تا کودک در محیط های گوناگون توانایی برقراری ارتباط را تمرین کند.

به طور کلی رویکردهای درمانی مؤثر برای اختلال ویژه زبانی عبارت اند از:

  • گفتاردرمانی هدفمند: تمرکز بر بهبود مهارت های خاص مانند ساخت جمله، استفاده درست از افعال و گسترش واژگان.
  • برنامه های مداخله زبانی: طرح های آموزشی ساختاریافته در مدرسه یا مراکز درمانی برای تقویت زبان و گفتار.
  • نقش فعال والدین: والدین می توانند با گفت وگو با کودک، خواندن کتاب، داستان گویی و فراهم کردن محیطی غنی از زبان، روند درمان را تقویت کنند.

نظر خود را بیان کنید