برای جلوگیری از خراب شدن و کرم زدن آرد لازم است آن را در محیطی مناسب و با دمای مناسب نگهداری کنید. چراکه نگهداری صحیح باعث می شود کیفیت آرد برای مدت بیشتری حفظ شود. همچنین آردی که فاسد شده باشد معمولاً از طریق بوی نامطبوع، تغییر در طعم و ظاهر غیرعادی آن قابل تشخیص است.
دلایل کرم زدن آرد گندم
یکی از مهم ترین عواملی که باعث و خراب شدن مواد غذایی و به ویژه کرم زدن آرد می شود رطوبت است. رطوبت در واقع دشمن پنهان مواد غذایی به شمار می رود. شاید تصور کنید اگر در منطقه ای خشک زندگی می کنید آرد و سایر مواد غذایی شما از خطر رطوبت در امان هستند.
اما در واقع این طور نیست. درست است که در مناطق خشک میزان رطوبت کمتر است اما حتی مقدار کمی رطوبت هم می تواند به مرور زمان باعث آسیب دیدن و فاسد شدن مواد غذایی شود.
گاهی ممکن است در خانه یک یا چند کیسه آرد داشته باشید و ندانید چگونه باید آن ها را نگهداری کنید تا خراب نشوند. خوشبختانه نگهداری صحیح آرد کار پیچیده ای نیست. با رعایت چند نکته ساده می توان آرد را برای مدت طولانی و حتی چند سال بدون مشکل نگهداری کرد.
قبل از هر چیز باید بدانید چگونه می توان فاسد شدن آرد را تشخیص داد. آرد تازه معمولاً بوی خاص و تندی ندارد و بوی آن تقریباً خنثی است. اما اگر در شرایط نامناسب نگهداری شود و نکات لازم رعایت نشود، به تدریج بوی نامطبوعی پیدا می کند و دیگر قابل استفاده نخواهد بود.
این تغییر بو در اثر تغییرات شیمیایی و متابولیکی در آرد ایجاد می شود و می تواند زمینه ساز به وجود آمدن آفات مختلفی مانند کنه آرد، کرم آرد، پروانه آرد و شپش آرد شود.
به همین دلیل توصیه می شود اگر متوجه فاسد شدن آرد شدید، از مصرف آن خودداری کنید. آرد خراب دیگر از نظر بهداشتی مناسب نیست و مصرف آن می تواند باعث بروز مشکلات گوارشی شود.
برای جلوگیری از چنین مشکلاتی بهتر است آرد را در محیطی خنک، خشک و دور از رطوبت نگهداری کنید. اگر شرایط نگهداری مناسب باشد آرد می تواند حتی تا حدود سه سال کیفیت خود را حفظ کند و قابل استفاده باقی بماند.
نکته جالب این است که ماندگاری آردها با توجه به نوع آن ها متفاوت است. در ادامه به چند نوع از آردهای رایج اشاره می کنیم و مدت ماندگاری هر کدام را بررسی می کنیم. به طور کلی انواع آرد بر اساس میزان ماندگاری به شکل زیر دسته بندی می شوند:
- آرد سفید
- آرد سبوس دار
- آرد فاقد گلوتن
انواع آرد و ماندگاری آن ها
در ادامه به بررسی انواع مختلف آرد و میزان ماندگاری هر کدام می پردازیم.
آرد سفید
در تولید آرد سفید فقط از بخش نشاسته ای دانه گندم که آندوسپرم نام دارد استفاده می شود و قسمت هایی مانند سبوس و جوانه از آن جدا می گردد. به همین دلیل این نوع آرد نسبت به آرد کامل یا سبوس دار ماندگاری بیشتری دارد و دیرتر دچار فساد می شود.
آرد سبوس دار
در تهیه آرد سبوس دار، بر خلاف آرد سفید، سبوس و جوانه از دانه گندم جدا نمی شوند. به همین دلیل این آرد ارزش غذایی بالاتری دارد و در بسیاری از رژیم های غذایی، به ویژه رژیم های کاهش وزن یا برنامه های غذایی مرتبط با تقویت عضلات، مورد استفاده قرار می گیرد.
با این حال وجود روغن های طبیعی در ترکیبات آرد سبوس دار باعث می شود این نوع آرد در برابر هوا، رطوبت و گرما حساس تر باشد. در نتیجه اگر در شرایط نامناسب نگهداری شود، سریع تر از آرد سفید دچار فساد می شود.
آرد فاقد گلوتن
آردهای بدون گلوتن معمولاً از ترکیب چند نوع آرد به دست می آیند که می توانند از غلات مختلف یا حتی ریشه برخی گیاهان تهیه شده باشند. برای مثال آرد بادام و آرد نارگیل از جمله آردهای بدون گلوتن محسوب می شوند.
این نوع آردها به دلیل داشتن مقدار قابل توجهی روغن طبیعی، نسبت به هوا و رطوبت حساس تر هستند. به همین دلیل ماندگاری کمتری دارند و معمولاً سریع تر از آرد سفید و حتی آرد سبوس دار خراب می شوند.
روش های جلوگیری از کرم زدن آرد
بر اساس توصیه وزارت کشاورزی ایالات متحده، آرد ماده ای نسبتاً پایدار و ماندگار محسوب می شود که می توان آن را در دمای اتاق نیز نگهداری کرد. با این حال اگر آرد برای مدت طولانی در این شرایط باقی بماند، به تدریج تازگی خود را از دست می دهد و ممکن است روی طعم غذاها و شیرینی هایی که با آن تهیه می کنید تأثیر بگذارد.
به همین دلیل برای جلوگیری از کرم زدن آرد بهتر است آن را در محیطی خشک و خنک، دور از گرما و رطوبت نگهداری کنید و آن را در ظرف های درب دار قرار دهید. رعایت چند نکته ساده می تواند به افزایش ماندگاری آرد کمک کند.
- یکی از مهم ترین نکات برای جلوگیری از کرم زدن آرد و افزایش ماندگاری آن این است که آرد را در ظرف های کاملاً دربسته نگهداری کنید تا از نفوذ رطوبت و آلودگی جلوگیری شود.
- همچنین بهتر است این ظرف ها در مکانی خشک و خنک قرار بگیرند. تنها با رعایت همین مورد می توان آرد را حدود ۶ تا ۸ ماه بدون مشکل نگهداری کرد.
- اگر قصد دارید آرد را برای مدت طولانی تری نگهداری کنید می توانید آن را در یخچال یا فریزر قرار دهید. نگهداری آرد در یخچال می تواند ماندگاری آن را تا حدود یک سال افزایش دهد و در صورت قرار دادن در فریزر، این مدت حتی تا دو سال نیز می رسد.
نکته مهم دیگر این است که آرد نباید با آب یا رطوبت تماس پیدا کند. همچنین اگر می خواهید از آردی که در یخچال یا فریزر نگهداری شده برای تهیه کیک یا شیرینی استفاده کنید، بهتر است چند ساعت قبل از مصرف آن را در دمای اتاق قرار دهید تا هم دما با محیط شود. این کار باعث می شود بافت و پف کیک بهتر شود.
اگر مقدار زیادی آرد در اختیار دارید جای نگرانی نیست. با رعایت همین نکات ساده می توانید از خراب شدن آن جلوگیری کنید. کافی است آرد را از رطوبت، گرما و جریان مستقیم هوا دور نگه دارید تا برای مدت طولانی قابل استفاده باقی بماند.
آرد کرم زده رو میشه استفاده کرد؟
برای جلوگیری از خراب شدن و کرم زدن آرد لازم است آن را در شرایط مناسب و در محیطی خشک و خنک نگهداری کنید. معمولاً آرد فاسد را می توان از طریق بو، طعم و ظاهر آن تشخیص داد.
چرا آرد کرم می زند؟
آرد به طور سنتی از گندم تهیه می شود و کاربرد گسترده ای در تهیه نان، کیک، شیرینی و بسیاری از غذاها دارد. امروزه علاوه بر آرد گندم، انواع دیگری از آرد مانند آرد بدون گلوتن، آرد بادام، آرد نارگیل و آرد تهیه شده از غلات مختلف نیز در دسترس هستند.
برای جلوگیری از کرم زدن آرد باید به روش نگهداری آن توجه ویژه ای داشت. نگهداری نادرست به ویژه قرار دادن آرد در محیط های گرم و مرطوب خود می تواند باعث ایجاد آفات شود. در چنین شرایطی ممکن است آرد مورد حمله حشراتی مانند کنه آرد، کرم آرد، پروانه آرد یا شپش آرد قرار بگیرد. فعالیت این حشرات و مواد حاصل از سوخت وساز آن ها باعث ایجاد بوی بسیار نامطبوع در آرد می شود و در نهایت آن را غیرقابل مصرف می کند.
چطور بفهمیم که آرد خراب شده است؟
اگر آردی در خانه نگهداری کرده اید و مطمئن نیستید که هنوز قابل استفاده است یا نه، می توانید از چند روش ساده برای تشخیص فساد آن استفاده کنید.
بو کردن آرد
یکی راه های تشخیص کرم زدن آرد از طریق بو کردن آن می باشد. آرد تازه معمولاً بوی خاص و تندی ندارد و بوی آن تقریباً خنثی است. اگر هنگام بو کردن متوجه بوی نامطبوع یا غیرعادی شدید، احتمال زیادی وجود دارد که آرد خراب شده باشد.
مزه آرد
گاهی ممکن است آرد بدون تغییر در رنگ، فاسد شده باشد. آرد فاسد معمولاً طعمی ترش یا نامطلوب دارد. با چشیدن مقدار بسیار کمی از آن می توان به فاسد بودنش پی برد.
شکل ظاهری آرد
اگر آرد در معرض رطوبت قرار گرفته باشد ممکن است در آن توده هایی شبیه قارچ یا کپک دیده شود. در چنین حالتی باید بدون تردید آرد را دور بریزید.
نکته مهم این است که اگر آرد بوی بد گرفته یا تغییر رنگ داده باشد یا اینکه آثار کپک و قارچ در آن دیده شده در این صورت نباید از آن در آشپزی یا شیرینی پزی استفاده کرد و بهتر است فوراً آن را دور بریزید.
مضرات مصرف آرد کپک زده
آردی که دچار کپک شده باشد معمولاً بوی نامطبوع و طعم ناخوشایندی دارد. مصرف چنین آردی یا غذاهایی که با آن تهیه شده اند می تواند برای سلامتی خطرناک باشد. برخی از قارچ ها موادی سمی به نام مایکوتوکسین تولید می کنند که ورود آن ها به بدن ممکن است باعث بروز مشکلاتی مانند استفراغ و اسهال شود.
همچنین تحقیقات نشان می دهد این سموم می توانند با بیماری های جدی تری مانند مشکلات کبدی یا حتی برخی انواع سرطان ارتباط داشته باشند. بنابراین اگر آرد بوی غیرطبیعی دارد یا نشانه هایی از کپک و آلودگی در آن دیده می شود، بهترین کار این است که آن را دور بریزید و از مصرف آن خودداری کنید.