علت چکه کردن شیر آب و تعمیر آن
شنیدن صدای مداوم چکه کردن شیر آب دستشویی، به ویژه در سکوت شب، میتواند یکی از آزار دهنده ترین اتفاقات در هر خانه ای باشد. اما مشکل تنها به این صدای روی اعصاب ختم نمیشود؛ همین چکه های کوچک و به ظاهر بی اهمیت، میتوانند سالانه ده ها لیتر آب تصفیه شده و ارزشمند را هدر دهند و مبلغ قبض آب شما را به طور چشمگیری افزایش دهند. علاوه بر هدررفت آب، رطوبت مداوم ناشی از چکه کردن میتواند باعث ایجاد لکه های زرد و رسوبات آهکی سخت روی سینک روشویی شود و حتی به مرور زمان به کابینت ها و ساختار دیوار آسیب برساند. خوشبختانه، برخلاف تصور بسیاری از افراد، تعمیر شیرآلاتی که چکه میکنند نیازی به مهارت های پیچیده مهندسی یا صرف هزینه های گزاف برای لوله کش ندارد.
امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان علت چكه كردن شير آب دستشویی + روش های رفع چکه کردن شیرآلات را می تانید مشاهده کنید.
همچنین بخوانید: روش تميز كردن و جرم گیری شيرآلات رسوب گرفته
بررسی دقیق علت چکه کردن شیر آب دستشویی
پیش از آنکه دست به آچار شوید، بسیار مهم است که بدانید چرا شیر آب شما چکه میکند. شیرآلات مدرن و کلاسیک ساختارهای متفاوتی دارند، اما علل خرابی آنها معمولا در چند مورد خاص مشترک است. هر یک از این دلایل در ادامه به طور کامل توضیح داده شده است:
۱. فرسودگی و خرابی واشرها
یکی از شایع ترین دلایل چکه کردن شیرهای آب قدیمی که دارای دو فلکه (گرم و سرد) هستند، خرابی واشر است. در هر بار باز و بسته کردن شیر آب، واشر لاستیکی در برابر نشیمن گاه شیر فشرده میشود تا جریان آب را قطع کند. این اصطکاک مداوم، همراه با فشار آب، به مرور زمان باعث ساییدگی، ترک خوردن و از بین رفتن خاصیت ارتجاعی واشر میشود. زمانی که واشر نتواند به خوبی مسیر آب را مسدود کند، آب از کنار آن نفوذ کرده و به شکل چکه از دهانه شیر خارج میشود.
۲. آسیب دیدگی و پوسیدگی حلقه اورینگ
اورینگها حلقه های لاستیکی کوچکی هستند که در قسمت ساقه یا مغزی شیر قرار میگیرند تا از نشست آب به بیرون (مخصوصا از زیر دستگیره) جلوگیری کنند. اگر متوجه شدید که آب به جای خروج از دهانه اصلی، از پایه شیر یا زیر دستگیره ها نشت میکند، مقصر اصلی به احتمال بسیار زیاد اورینگ است. استفاده مکرر از شیر آب و همچنین املاح موجود در آب میتوانند باعث خشک شدن، ترک برداشتن و پاره شدن این حلقه لاستیکی شوند.
۳. خرابی کارتریج (در شیرآلات اهرمی و مدرن)
امروزه در بیشتر خانه ها از شیرآلات اهرمی (تک دسته) استفاده میشود. در این نوع شیرآلات دیگر خبری از واشرهای لاستیکی سنتی نیست؛ بلکه قطعه ای استوان های شکل به نام کارتریج وظیفه کنترل جریان و ترکیب آب سرد و گرم را بر عهده دارد. کارتریج ها معمولا دارای دیسک های سرامیکی درونی هستند. اگر رسوبات آب (شن و ماسه ریز یا جرم) به داخل کارتریج نفوذ کند، یا دیسک های سرامیکی دچار ساییدگی شوند، شیر اهرمی شروع به چکه کردن میکند. در این حالت، تنها راه چاره تعویض کامل کارتریج است.
۴. رسوب گرفتگی و خوردگی نشیمنگاه شیر
نشیمنگاه شیر دقیقا همان قسمتی است که واشر یا کارتریج روی آن قرار میگیرد تا مسیر آب بسته شود. اگر آب منطقه شما دارای املاح سنگین (آب سخت) باشد، این املاح به مرور زمان روی نشیمنگاه رسوب میکنند. تجمع این رسوبات باعث ناهموار شدن سطح نشیمنگاه شده و مانع از چسبیدن کامل واشر یا کارتریج به آن میشود. همچنین در برخی موارد، واکنش های شیمیایی باعث خوردگی فلز نشیمنگاه میشود که نتیجه هر دو حالت، نشت و چکه کردن آب است.
همچنین بخوانید: نحوه تمیز کردن و برق انداختن انواع شیرآلات طلایی
۵. بالا بودن بیش از حد فشار آب ساختمان
گاهی اوقات متوجه میشوید که شیر آب فقط در ساعات خاصی از شبانه روز، یا زمانی که دیگر شیرهای خانه بسته هستند، چکه میکند. در این سناریو، مشکل ممکن است از خود شیر نباشد، بلکه فشار آب لوله کشی ساختمان بیش از حد استاندارد است. فشار زیاد آب میتواند از مقاوم ترین واشرها و کارتریج ها نیز عبور کند و باعث ایجاد چکه شود. برای حل این مشکل معمولا نیاز به نصب فشارشکن در مسیر اصلی آب است.
۶. شل شدن قطعات و اتصالات داخلی
شیرآلات از کنار هم قرار گرفتن چندین قطعه مختلف مانند مهره ها، پیچه ا، واشرها و مغزی تشکیل شده اند. استفاده مداوم و روزمره، به ویژه باز و بسته کردن های محکم و با فشار زیاد، میتواند باعث شل شدن تدریجی مهره نگهدارنده کارتریج یا سایر اتصالات داخلی شود. این شل شدگی فضای کافی را برای نفوذ آب و ایجاد نشتی فراهم میکند.
ابزارهای مورد نیاز برای تعمیر شیرآلات
برای اینکه روند تعمیر با سرعت و دقت بالایی انجام شود، پیش از شروع کار ابزارهای زیر را آماده کنید:
- آچار فرانسه یا آچار تخت متناسب با سایز مهره ها
- آچار آلن (برای باز کردن پیچ مخفی شیرآلات اهرمی)
- پیچ گوشتی (دو سو و چهار سو)
- انبردست یا دم باریک
- واشر، اورینگ یا کارتریج جدید (پس از باز کردن شیر و تشخیص نوع آن خریداری شود)
- نوار تفلون (برای آببندی مجدد در صورت نیاز)
- مقداری سرکه سفید و یک مسواک کهنه (برای رسوب زدایی)
- یک دستمال یا حوله تمیز (برای بستن مسیر فاضلاب سینک)
روش های رفع چکه کردن شیرآلات
اکنون که با دلایل خرابی آشنا شدیم و ابزارهای لازم را فراهم کردیم، وقت آن است که دست به کار شویم. این مراحل برای هر دو نوع شیرآلات اهرمی و کلاسیک با تفاوت های جزئی کاربرد دارد.
گام اول: قطع کردن جریان آب (مهمترین مرحله)
هرگز پیش از قطع کردن آب، هیچ پیچی را باز نکنید.در زیر سینک دستشویی، دو شیر پیسوار (شیرهای کوچک کنترل آب سرد و گرم) قرار دارد. هر دو شیر را در جهت عقربه های ساعت بچرخانید تا کاملا بسته شوند. پس از بستن شیرها، دستگیره شیر روشویی را باز کنید تا آب باقیمانده در لوله ها کاملا تخلیه شود. سپس، حوله یا دستمال تمیزی را روی سوراخ خروجی فاضلاب سینک پهن کنید تا در حین کار، قطعات ریز مانند پیچ ها به داخل فاضلاب سقوط نکنند.
همچنین بخوانید: رفع مشکل چکه کردن شیر سماور در خانه
گام دوم: باز کردن دستگیره و روکش شیر
در شیرهای کلاسیک، معمولا پیچ دستگیره زیر یک درپوش پلاستیکی (با نشانگر قرمز و آبی) پنهان شده است. درپوش را با نوک یک چاقو یا پیچ گوشتی دو سو بردارید و پیچ زیر آن را باز کنید.
در شیرآلات اهرمی، یک پولکی کوچک (معمولا دکمهای که رنگ آبی و قرمز دارد) روی بدنه اهرم قرار دارد. این پولکی را درآورید تا پیچ آلن زیر آن نمایان شود. با استفاده از آچار آلن مناسب، پیچ را شل کرده و دستگیره اهرمی را با کمی تکان دادن به سمت بالا بکشید تا جدا شود.
گام سوم: باز کردن مهره نگهدارنده و خارج کردن مغزی/کارتریج
پس از برداشتن دستگیره، یک قاب یا روکش تزئینی (کاور) مشاهده میکنید که معمولا با دست باز میشود. آن را برخلاف جهت عقربه های ساعت بچرخانید و بردارید. در زیر این قاب، یک مهره برنجی بزرگ قرار دارد که مغزی یا کارتریج را در جای خود محکم نگه داشته است. با استفاده از آچار فرانسه، این مهره را باز کنید. سپس کارتریج (در شیرهای اهرمی) یا مغزی (در شیرهای فلکه ای) را مستقیما به سمت بالا بکشید تا از محفظه خارج شود.
گام چهارم: بررسی دقیق
اکنون قطعه ای که خارج کرده اید را زیر نور بررسی کنید. در شیرآلات قدیمی، پیچ انتهای مغزی را باز کرده، واشر پلاستیکی سیاه و فرسوده را درآورید و یک واشر کاملا هم سایز و جدید جایگزین آن کنید. همچنین اورینگ های روی مغزی را در صورت پارگی تعویض کنید.
در شیرآلات اهرمی، کارتریج قابل تعمیر نیست. بنابراین، کارتریج قدیمی را با خود به ابزار فروشی ببرید تا دقیقا همان مدل، همان سایز (مثلا سایز 35 یا 40) و پایه های مشابه را خریداری کنید. کارتریج جدید را در دست بگیرید و مطمئن شوید که خارهای روی آن دقیقا در شیارهای داخل بدنه شیر چفت شوند.
گام پنجم: رسوب زدایی و تمیز کردن داخل شیر
قبل از قرار دادن قطعه جدید، داخل بدنه شیر و نشیمنگاه را به دقت نگاه کنید. معمولا لایه ای از رسوبات سفید رنگ آهکی در آنجا جمع شده است. مقداری سرکه سفید را داخل محفظه بریزید و اجازه دهید چند دقیقه بماند. سپس با استفاده از یک مسواک کهنه، تمام رسوبات را پاک کنید و محفظه را با یک دستمال خشک کنید. این کار باعث میشود قطعه جدید کاملا روی نشیمنگاه بنشیند و آب بندی به بهترین شکل انجام شود.
گام ششم: مونتاژ مجدد و تست نهایی عملکرد
اکنون باید تمام مراحلی را که انجام داده اید، به صورت معکوس طی کنید. کارتریج یا مغزی جدید را در جای خود قرار دهید. مهره برنجی را با آچار فرانسه ببندید (دقت کنید که مهره را بیش از حد سفت نکنید، زیرا ممکن است به بدنه کارتریج فشار بیاورد و آن را بشکند؛ سفت کردن در حد معقول کافی است). سپس روکش تزئینی و در نهایت دستگیره را در جای خود نصب کرده و پیچ آن را ببندید. در نهایت، شیرهای پیسوار زیر سینک را باز کنید و عملکرد شیر آب را بسنجید. اگر دیگر خبری از چکه کردن نبود، به شما تبریک میگوییم؛ شما موفق شدید.
سخن آخر
تعویض به موقع واشر، اورینگ یا کارتریج، نه تنها صدای آزار دهنده چکه ها را قطع میکند، بلکه به حفظ منابع ارزشمند آب و افزایش طول عمر شیرآلات شما نیز کمک شایانی مینماید. با این حال، اگر پس از انجام تمامی این مراحل شیر آب همچنان چکه میکرد یا متوجه شدید که بدنه اصلی شیر دچار ترک خوردگی شده است، بهترین اقدام تماس با یک لوله کش و متخصص حرفه ای است.