نیاسینامید (Nicotinamide یا Niacinamide) یکی از پرخاصیت‌ترین مشتقات ویتامین B3 است که به‌خاطر تاثیرات معجزه‌گر در روتین‌ها و محصولات مراقبت از پوست، مو و مکمل‌های تغذیه‌ای محبوبیت گسترده‌ای پیدا کرده است.
نیاسینامید به عنوان یک ماده اولیه مهم در تولید محصولات آرایشی، بهداشتی و مراقبت از پوست به شکل لوسیون، کرم و سرم با خاصیت روشن‌کنندگی و ضد لک پوست، ضد چین و چروک، مرطوب‌کننده و رفع جوش استفاده می‌شود.
در این مقاله در خصوص نیاسینامید چیست، کاربرد و خواص نیاسینامید، زمان استفاده از محصولات حاوی نیاسینامید و عوارض آن صحبت خواهیم کرد.
نیاسینامید چیست؟
نیاسینامید فرم آمیدی ویتامین B3 است که برخلاف نیاسین (فرم دیگر B3)، فاقد خاصیت گشادکنندگی عروق یا ایجاد گرگرفتگی است و برای استفاده موضعی روی پوست بسیار مناسب‌تر می‌باشد.
نیاسینامید محلول در آب است و به راحتی به عنوان مواد اولیه آرایشی بهداشتی در سرم، کرم، لوسیون، تونر و حتی ماسک‌های صورت قابل استفاده است.
بسیاری از متخصصان پوست و زیبایی، نیاسینامید را ماده‌ای ایمن، ملایم، چندکاره و بی‌رقیب می‌دانند که می‌تواند همزمان چندین مشکل شایع زیبایی و پزشکی را هدف بگیرد.
خاصیت نیاسینامید
- رفع خطوط ریز و کاهش چین و چروک پوست
- آبرسانی عالی و تقویت سد دفاعی پوست
- کاهش تیرگی، لک و بهبود یکنواختی رنگ پوست
- افزایش خاصیت ارتجاعی پوست
- بهبود التهابات، قرمزی و حساسیت‌های پوستی
- تنظیم چربی طبیعی پوست و پیشگیری از ایجاد جوش
- سازگاری با سایر محصولات مراقبت از پوست
- عدم ایجاد حساسیت و تحریکات پوست (در دوزهای توصیه شده)
کاربرد و خواص نیاسینامید
رفع جوش و کاهش چربی پوست صورت
یکی از مهمترین خواص نیاسینامید، کاهش چربی پوست و کنترل ترشح سبوم (چربی طبیعی پوست) است. این ماده می‌تواند فعالیت غدد چربی را تنظیم کند و منافذ باز پوست را کوچک‌تر جلوه دهد. علاوه بر آن با خواص ضدالتهابی خود می‌تواند از ایجاد جوش‌های التهابی، سرسیاه و سرسفید جلوگیری کند.
کمک به روشن شدن پوست و رفع لک و جای جوش
نیاسینامید یک گزینه عالی برای کاهش لکه‌های تیره (هایپرپیگمنتیشن)، اسکار (جای جوش)، کک و مک و لک‌های ناشی از آفتاب و افزایش سن است. نتایج مطالعات نشان داده‌اند که مصرف ۴ تا ۸ هفته‌ای سرم نیاسینامید می‌تواند شفافیت پوست را تا چند درجه افزایش دهد.
تقویت سد دفاعی و تنظیم رطوبت پوست
نیاسینامید موجب افزایش تولید سرامیدها و اسیدهای چرب طبیعی پوست می‌شود. در نتیجه هم رطوبت پوست حفظ شده و هم مقابل عوامل آسیب‌زای بیرونی مقاوم می‌گردد. این ماده ارزشمند برای پوست‌های خشک و حساس، یک نجات‌دهنده واقعی است.
کاهش علائم پیری و خطوط ریز صورت
نیاسینامید با تحریک ساخت کلاژن و الاستین، ظاهر خطوط ریز و چین و چروک را بهبود می‌دهد. علاوه بر آن با خاصیت آنتی‌اکسیدانی خود به مقابله با اثرات زیانبار رادیکال‌های آزاد (مهمترین عامل پیری پوست) کمک می‌کند.
کاهش قرمزی، التهاب و درمان بیماری‌های پوستی
نیاسینامید در درمان روزاسه، اگزما و حتی پسوریازیس نقش آرامبخشی و تسکین‌دهندگی دارد و بسیاری از بیماران پوستی تحت نظر پزشک از آن استفاده می‌کنند.
کمک به کاهش آسیب ناشی از اشعه فرابنفش آفتاب
نتایج تحقیقات نشان داده‌اند که نیاسینامید تا حدی از پوست در مقابل آسیب‌های اشعه فرابنفش (UV) و استرس اکسیداتیو ناشی از آن محافظت می‌کند و میزان آسیب به DNA سلولی را کم‌تر می‌کند.
کمک به کاهش منافذ باز پوست
این خاصیت، مخصوصاً برای جوانان و افرادی که پوست چرب یا مختلط با منافذ باز دارند حیاتی است. نیاسینامید با تنظیم سبوم پوست و تقویت ساختار بافت همبند اطراف منافذ، موجب جمع شدن ظاهری آن‌ها خواهد شد.
کمک به رفع زبری و بافت ناهموار پوست
نیاسینامید باعث نرم شدن بافت سطحی پوست و کم‌رنگ شدن لکه‌های خشن و زبر شده و ظاهری شفاف و لطیف به پوست می‌بخشد.
کاهش تحریکات پوستی بعد از اصلاح یا آفتاب سوختگی
اگر پوستی تحریک شده یا ملتهب دارید (درمانی یا آفتاب سوختگی)، نیاسینامید می‌تواند التهاب را تسکین و تحریکات را کاهش دهد.
درمان بیماری‌های پوستی خاص
نیاسینامید در درمان ملانومای پوست، زخم‌های مزمن و حتی التهابات دهان (در مکمل‌های دارویی) کاربرد گسترده‌ای دارد.
استفاده در محصولات مراقبت از مو
نیاسینامید وارد فرمولاسیون شامپو و تونیک‌های تقویتی مو نیز شده است. این ترکیب خون‌رسانی پوست سر را بهتر می‌کند، باعث تقویت فولیکول مو شده و به رشد بهتر و کاهش ریزش کمک می‌کند.
مکمل‌های خوراکی نیاسینامید
بسته به دوز و تجویز پزشک، نیاسینامید در اصلاح کمبود ویتامین B3، برخی بیماری‌های التهابی و حتی کاهش ریسک سرطان پوست بصورت خوراکی استفاده می‌شود.
کمک به تقویت و کاهش شکنندگی ناخن‌ها
در بعضی کرم‌های تقویتی، نیاسینامید برای محکم‌تر کردن و جلوگیری از شکنندگی ناخن به کار می‌رود.
کاهش چروک‌های دهان و اطراف چشم
محصولات ترکیبی با نیاسینامید (همراه رتینول، پپتید یا هیالورونیک اسید) باعث بهبود سریع‌تر چروک‌های نازک اطراف چشم و لب می‌شود.
تسکین و ترمیم پوست پس از درمان‌های تهاجمی (مثل میکرونیدلینگ، لیزر و پیلینگ)
چندی است که متخصصان پوست پس از درمان‌های تهاجمی از محصولات حاوی نیاسینامید برای ترمیم سریع‌تر، پیشگیری از لک و تسکین التهاب استفاده می‌کنند.
چگونه و چه زمانی از نیاسینامید استفاده کنیم؟
سرم
متداول‌ترین شکل استفاده، سرم‌های آبرسان و اصلاح‌کننده لک/جوش است.
کرم
برای پوست‌های خشک یا آسیب‌دیده، کرم و لوسیون گزینه بهتری است.
تونر و فوم شستشو
برای مصرف روزانه و پوست مختلط
ماسک
استفاده هفتگی جهت التیام و افزایش شفافیت
ترکیب با هیالورونیک اسید یا مرطوب‌کننده‌های دیگر برای اثربخشی بیشتر
برای افزایش اثربخشی می‌توانید با هیالورونیک اسید ترکیب کنید و از خواص جوانسازی بهره‌مند شوید.
زمان استفاده از نیاسینامید
- روز و شب، قبل از مرطوب‌کننده
- در شروع، مقدار کم و درصد پایین (2 تا 5 درصد)
- اگر با مواد دیگر استفاده می‌کنید، فاصله (مثلاً سرم ویتامین سی یا اسیدها صبح، نیاسینامید شب) رعایت شود.
عوارض احتمالی نیاسینامید
- درصدهای بالای ۱۰ درصد ممکن است در پوست‌های حساس و خشک قرمزی یا خارش ایجاد نماید.
- افراد با آلرژی شدید پوستی، قبل از مصرف روی بخش کوچکی از پوست تست کنند
- به‌هیچ عنوان مصرف همزمان با اسیدهای لایه‌بردار قوی و ویتامین سی اسکوربیک اسید توصیه نمی‌شود
نیاسینامید مناسب چه نوع پوست‌هایی است؟
نیاسینامید تقریباً برای همه قابل استفاده است:
پوست چرب
کنترل سبوم، جمع شدن منافذ، کاهش جوش
پوست خشک
تقویت لایه دفاعی و رفع زبری
پوست حساس و مبتلا به بیماری‌های پوستی
آرامش‌بخش و ضدالتهاب
پوست مستعد پیر شدن
کمک به قوام و شفافیت
سوالات متداول درباره نیاسینامید
چند بار باید از نیاسینامید در روز استفاده کنم؟
بسته به محصول و نوع پوست، معمولاً ۱ تا ۲ بار در روز کافی است.
می‌توانم با رتینول یا هیالورونیک اسید ترکیب کنم؟
بله، این ترکیب حتی تاثیر بهتری برای جوانسازی یا روشن شدن پوست شما دارد.
آیا نتیجه‌گیری فوری است؟
خیر؛ اثرات قابل مشاهده مفهومی بین ۳ تا ۸ هفته زمان نیاز دارند. برای نتیجه مطلوب صبور باشید.
سخن پایانی
نیاسینامید یکی از بهترین، کاربردی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین محصولات مراقبت پوستی و همچنین یک ترکیب مکمل عالی برای سلامت مو و ناخن است.
به راحتی می‌توانید با خرید پودر نیاسینامید از فروشگاه‌های معتبر از جمله فروشگاه رومارن (https://romaran.ir/) سرم خانگی مخصوص خود را بدون هر گونه مواد شیمیایی و ترکیبات مضر درست کنید.
به لطف اثرات علمی اثبات‌شده، بیشتر متخصصان پوست و زیبایی دنیا استفاده از آن را در روتین روزانه توصیه می‌کنند. اگر پوست شفاف، سالم، بدون جوش و مقاوم به پیری می‌خواهید، نیاسینامید را فراموش نکنید!