نگهداری بلبل در خانه با پرنده های زینتی دیگر فرق دارد و صبر، دقت و رسیدگی بیشتری می خواهد. همچنین این پرنده به فضای کافی نیاز دارد. پس اگر قرار است در قفس زندگی کند بهتر است تنها نباشد و به شکل جفت یا چندتایی نگهداری شود تا آرامش بیشتری داشته باشد.
پرورش و نگهداری بلبل از گذشته در میان ایرانی ها طرفدارهای زیادی داشته اما با کوچک شدن خانه ها و زندگی آپارتمانی این کار سخت تر شده است. با این حال بلبل یکی از گونه هایی است که می توان آن را در منزل نگهداری کرد. این پرنده بیشتر در جنوب کشور دیده می شود و چون از شیره میوه خرما تغذیه می کند گاهی برای نخلستان ها دردسرساز هم می شود. در ادامه تمام نکات مهم درباره شرایط زندگی، تغذیه، آموزش و نگهداری بلبل در خانه را به زبان ساده و کامل می خوانید.
مشخصات عمومی بلبل
بلبل یکی از پرندگان زینتی و بسیار جذاب می باشد که طول بدنش به حدود ۱۵ تا ۱۸ سانتی متر و گاهی هم به ۲۲ سانتی متر هم می رسد. سر و گلوی این پرنده سیاه است و روی گونه اش یک لکه سفید بزرگ دیده می شود. پشت بدنش رنگی قهوه ای روشن دارد و قسمت شکم آن خاکستری چرک است. زیر دمش زرد مایل به نارنجی است و دمش هم سیاه با نوک سفید دیده می شود.
نر و ماده این پرنده از نظر ظاهری خیلی شبیه هم هستند و تشخیص جنسیت آن ها برای افراد تازه کار کار آسانی نیست. بلبل ها به صدای خوششان معروف هستند اما اگر بخواهیم از نظر تنوع و زیبایی آواز مقایسه کنیم معمولا به پای پرنده ای مثل قناری نمی رسند. زیستگاه طبیعی بلبل خرما بیشتر باغ ها نخلستان ها و مناطق پر درخت است.
شرایط پرورش و نگهداری بلبل در خانه
انتخاب قفس
برای نگهداری بلبل در خانه باید قفسی تهیه شود که بزرگ باشد. زیرا این پرنده تحرک زیادی دارد و دوست دارد پرواز کند. اگر قفس کوچک باشد احتمال دارد پرنده هنگام پر زدن به میله ها بخورد و آسیب ببیند.
بهتر است میله های قفس را با پارچه سفید بپوشانید تا بلبل در روزهای اول آرامش بیشتری داشته باشد. فاصله بین میله ها هم باید کم باشد تا سر پرنده از میان آن ها عبور نکند.
تمیز کردن قفس هم در نگهداری بلبل در خانه بسیار مهم است. بنابراین بهتر است یک روز در میان قفس را کامل شست وشو دهید. همچنین همیشه یک ظرف کوچک پلاستیکی با آب کم عمق داخل قفس بگذارید تا پرنده بتواند از آن برای حمام کردن استفاده کند.
محل قرار دادن قفس
یکی دیگر از نکات مهم در نگهداری بلبل در خانه محل قرار دادن قفس آن می باشد. جایی که قفس را می گذارید باید دمای معتدل داشته باشد. نه خیلی گرم باشد و نه خیلی سرد. نور مناسب خورشید هم برای بلبل ضروری است. بهتر است قفس را کنار وسایل گرمایشی یا سرمایشی مستقیم نگذارید چون تغییر دما برای این پرنده آزاردهنده است.
قفس بهتر است کمی بالاتر از سطح زمین قرار بگیرد و هم سطح قد شما یا کمی بالاتر باشد. این کار کمک می کند هنگام نزدیک شدن به پرنده او نترسد. اگر می خواهید قفس را در بالکن بگذارید باید از پوشش هایی استفاده کنید که تا حد ممکن باد و سرما را کم کنند تا بلبل در شب و روز دچار نوسان دما نشود. در این شرایط باید حواستان به گربه ها هم باشد چون نزدیک شدن آن ها به قفس خطرناک است.
در نظر داشته باشید که بلبل ها بسیار حساس هستند و حضور گل ها و گیاهان اطراف قفس می تواند برایشان محیطی آرام تر و دلپذیرتر بسازد.
نحوه تغذیه
یکی از مهم ترین بخش های نگهداری بلبل در خانه، توجه به غذا دادن درست به آن است. خیلی از کسانی که این پرنده را در خانه نگه می دارند به دلیل ناآگاهی در تغذیه باعث ضعیف شدن و حتی مرگ آن می شوند.
غذای طبیعی بلبل در محیط وحش بیشتر شامل خرما، کرم و حشره است. برای تغذیه در خانه می توانید از خرمای له شده استفاده کنید. میوه های شیرین مثل تمشک، انگور، توت و سنجد را هم می توان دو تا سه بار در هفته به آن داد. در کنار آن سبزیجاتی مثل کاهو، فلفل دلمه، کرفس، اسفناج و هویج نیز دو تا سه بار در هفته مناسب هستند.
آرد نخودچی که با آب مخلوط شده و به شکل گلوله های کوچک درآمده هم گزینه خوبی است. علاوه بر این دادن گوشت مرغ آب پز بدون نمک و ادویه و همچنین گوشت چرخ کرده نرم که به شکل توپک های ریز آماده شده باشد شش تا هفت بار در هفته ضروری است.
نحوه آموزش و بازی با بلبل
بلبل پرنده ای پرتحرک باهوش و اجتماعی است. اگر می خواهید آن را در خانه نگه دارید باید بخشی از وقت روزانه خود را برای بازی و آموزش با آن کنار بگذارید.
اشیای براق و رنگی برای این پرنده جذاب هستند و می توانند سرگرمش کنند. همچنین اگر شرایطش را دارید می توانید برای چند ساعت اجازه پرواز در فضای اتاق را به او بدهید. این کار هم برای تحرک پرنده مفید است و هم به او حس آزادی بیشتری می دهد.
بلبل فقط وقتی در قفس آواز می خواند که آرام و بی استرس باشد. پس باید از هر چیزی که او را می ترساند دوری کنید. صدای بلند بازی بچه ها و رفتارهای ناگهانی اطرافیان می تواند او را مضطرب کند. بهتر است با رفتار آرام و مهربان به پرنده بفهمانید که در امنیت است و شما برایش تهدید نیستید.
سایر نکات مهم برای نگهداری بلبل در خانه
- بهتر است بلبل ها را در قفس های بزرگ و به صورت چندتایی یا دست کم جفت نگهداری کنید.
- ظرف آب ظرف غذا و خود قفس باید حداقل یک روز در میان تمیز و ضدعفونی شوند و ظرف ها هر سال تعویض شوند.
- قفس بلبل باید از قفس بسیاری از پرندگان زینتی دیگر بزرگ تر باشد و داخل آن چند نشیمنگاه وجود داشته باشد.
- از ایجاد استرس برای پرنده جلوگیری کنید. ضربه زدن به قفس یا ایجاد سر و صدای شدید برای او خطرناک است. قفس را هم دور از محل بازی کودکان بگذارید.
- شب ها اجازه دهید پرنده در تاریکی استراحت کند و در تمام طول شب از روشن گذاشتن چراغ و نور مصنوعی خودداری کنید تا روز بعد شاداب تر باشد.
- اگر قصد نگهداری بلبل در خانه را دارید بهتر است از دوران جوجگی این کار را شروع کنید چون زودتر با محیط قفس کنار می آید.
- اگر بلبل بالغ را وارد قفس می کنید تا زمانی که به شرایط عادت کند بهتر است قفس را با پارچه سفید بپوشانید تا با میله ها به خودش آسیب نزند.
- بلبل از پرندگانی است که نسبت به دیگر پرندگان زینتی به دقت و حوصله بیشتری نیاز دارد و معمولا در قفس به راحتی جفت گیری نمی کند.