بالا آوردن نوزاد بعد از شیر خوردن
علت بالا آوردن نوزاد بعد از هر بار شیر خوردن از مهمترین نگرانی های والدین تازه کار است و بسیاری از پدر و مادرها نمیدانند چه زمانی این وضعیت طبیعی است و چه زمانی میتواند خطرناک باشد. بالا آوردن نوزاد بعد از شیر خوردن معمولا به دلیل نارس بودن سیستم گوارشی اتفاق میافتد، اما اگر این مسئله بیش از حد تکرار شود یا همراه با علائم هشدار باشد، باید جدی گرفته شود.
شناخت علت بالا آوردن نوزاد بعد از شیر خوردن و تشخیص زمان مراجعه به پزشک، نقش مهمی در حفظ سلامت نوزاد دارد. در این مقاله مهمترین دلایل، علائم خطر و راه های پیشگیری از بالا آوردن نوزاد را بررسی میکنیم تا والدین بتوانند با آرامش بیشتری از فرزند خود مراقبت کنند.
امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان علت بالا اوردن نوزاد بعد از هر بار شیر خوردن؛ چه موقع خطرناک است؟ را می توانید مشاهده کنید.
همچنین بخوانید: مدفوع طبیعی نوزاد باید چگونه باشد؟
علت بالا آوردن نوزاد بعد از هر بار شیر خوردن
بالا آوردن شیر در نوزادان بسیار شایع است و معمولا به دلایل زیر اتفاق میافتد:
۱. نارس بودن دریچه معده (ریفلاکس طبیعی نوزاد)
در ماه های ابتدایی زندگی، دریچه بین مری و معده نوزاد هنوز به طور کامل تکامل نیافته است. به همین دلیل، پس از شیر خوردن، مقداری از شیر به راحتی از معده به مری برگشته و از دهان خارج میشود. این وضعیت که ریفلاکس فیزیولوژیک نوزاد نام دارد، شایع ترین علت بالا آوردن نوزاد بعد از شیر خوردن محسوب میشود و معمولا با بزرگتر شدن نوزاد و قوی شدن عضلات این دریچه، خود به خود کاهش مییابد.
۲. بلعیدن هوای زیاد هنگام شیر خوردن
هنگامی که نوزاد به درستی سینه را در دهان نمیگیرد یا شیشه شیر خروجی نا مناسب دارد، مقدار زیادی هوا به همراه شیر وارد معده میشود. این هوا باعث فشار داخل معده شده و بخشی از شیر را به سمت بالا برمیگرداند. حتی اگر نوزاد خیلی سریع شیر بخورد یا در هنگام گریه بلافاصله شیر دریافت کند، احتمال بلعیدن هوای بیشتر و سپس بالا آوردن شیر افزایش پیدا میکند.
۳. زیاد شیر خوردن
معده نوزاد بسیار کوچک است و اگر حجم شیر بیشتری نسبت به ظرفیت معده دریافت کند، بدن چاره ای جز برگرداندن بخش اضافه شیر ندارد. در چنین مواقعی، مقدار شیر برگردانده شده معمولا زیاد است و والدین ممکن است تصور کنند که نوزاد استفراغ کرده، در حالی که این مسئله نتیجه پر شدن بیش از حد معده است و اغلب خطرناک نیست.
همچنین بخوانید: نوزاد چند دقیقه باید شیر بخوره؟ هر چند ساعت
۴. خواباندن ناگهانی بعد از تغذیه
اگر نوزاد بلافاصله بعد از شیر خوردن در حالت خوابیده یا افقی قرار گیرد، احتمال برگشت شیر افزایش مییابد. در این حالت، نیروی جاذبه کمکی به پایین ماندن شیر در معده نمیکند و به همین دلیل شیر به سمت مری بازمیگردد. بهتر است نوزاد پس از شیر خوردن بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در آغوش یا در حالت نیمه نشسته نگه داشته شود تا احتمال بالا آوردن کاهش یابد.
۵. حساسیت یا عدم تحمل غذایی
برخی نوزادان نسبت به پروتئین شیر گاو حساسیت دارند؛ این حساسیت میتواند در نوزادانی که شیر خشک مصرف میکنند یا حتی در نوزادانی که از شیر مادر تغذیه میکنند (در صورتی که مادر محصولات لبنی گاوی مصرف کرده باشد) دیده شود. حساسیت غذایی ممکن است باعث استفراغ، دلدرد، نفخ، اسهال یا بی قراری نوزاد شود. در چنین مواردی، بالا آوردن فقط یکی از نشانه هاست و معمولا با علائم دیگری همراه است.
۶. بیماری های گوارشی یا عفونت ها (کمتر شایع)
در برخی شرایط، بالا آوردن مکرر میتواند ناشی از مشکلات جدی تری مانند ریفلاکس شدید معده به مری (GERD)، تنگی پیلور یا عفونت های ویروسی دستگاه گوارش باشد. این موارد معمولا با علائمی مانند استفراغ جهنده، کاهش وزن، بی حالی، تب یا بی قراری همراه هستند و نیاز به بررسی پزشکی دارند. اگر بالا آوردن نوزاد شدید، مکرر یا همراه با نشانه های خطر باشد، باید سریع تر به پزشک مراجعه شود.
همچنین بخوانید: علائم دندان درآوردن نوزاد + دارو و راهکارهای کاهش درد دندان درآوردن نوزاد
چه موقع استفراغ نوزاد خطرناک است؟
بالا آوردن زمانی نگران کننده است که مکرر، شدید یا همراه علائم خاص باشد.مواقع خطرناک که باید به پزشک مراجعه کنید:
- استفراغ جهنده (پرتابی) مخصوصا در نوزاد ۳ هفته تا ۳ ماه : احتمال تنگی پیلور
- وجود خون یا رنگ سبز در استفراغ : نیاز به بررسی فوری
- نوزاد وزن نمیگیرد یا حتی وزن کم میکند
- خشکی دهان، کم ادراری، بی حالی: نشانه کم آبی
- استفراغ همراه تب، اسهال یا بیقراری شدید
- بالا آوردن هر بار با سرفه، خفگی یا کبودی همراه است
- بوی بد و غی رطبیعی استفراغ
- ادامه ریفلاکس شدید بعد از ۱۲–۱۸ ماهگی
همچنین بخوانید: تب نوزاد چند درجه باشد خطرناک است؟
استفراغ نوزاد تا چه حد طبیعی است
در نوزادان، مقدار مشخصی بالا آوردن یا ریفلاکس کاملا طبیعی است و بخشی از روند تکامل دستگاه گوارش محسوب میشود. از آنجایی که دریچه بین مری و معده هنوز کاملا تکامل پیدا نکرده، بیشتر نوزادان بعد از هر بار شیر خوردن مقداری شیر برمیگردانند. این حالت تا زمانی طبیعی است که حجم شیر برگردانده شده کم باشد، نوزاد پس از آن آرام و شاد باشد و روند وزنگیری طبیعی داشته باشد.
بالا آوردن هایی که به صورت قطرهای یا مقدار اندک شیر هضمن شده بیرون می آید، معمولا نشانه بیماری نیست و میتواند به دلیل بلعیدن هوا، زیاد شیر خوردن، یا خواباندن بلافاصله بعد از تغذیه رخ دهد. اما اگر استفراغ شدید، جهنده، همراه با کاهش وزن، بی قراری، تب، خشکی دهان یا تغییر رنگ استفراغ باشد، دیگر طبیعی محسوب نمیشود و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
سخن آخر
دانستن علت بالا آوردن نوزاد بعد از شیر خوردن کمک میکند والدین بین حالت طبیعی و خطرناک تفاوت قائل شوند. بیشتر بالا آوردنها طبیعی و ناشی از نارس بودن دریچه معده یا بلعیدن هواست؛ اما استفراغهای شدید، جهنده، رنگ غیرطبیعی یا همراه با کاهش وزن نیاز به بررسی فوری دارد.