از شیر گرفتن کودک بدون استرس
دوران شیردهی یکی از زیباترین و در عین حال چالش برانگیزترین مراحل ارتباط میان مادر و فرزند است. با این حال، هر شروعی پایانی دارد و فرایند از شیر گرفتن یکی از نقاط عطف مهم در رشد کودک و زندگی مادر محسوب میشود. بسیاری از مادران با نزدیک شدن به این دوران، دچار اضطراب میشوند و نگران آسیب های روحی یا جسمی به فرزندشان هستند. در گذشته، روشهای ناگهانی و گاهی خشن (مانند تلخ کردن سینه یا ترساندن کودک) رواج داشت، اما امروزه علم پزشکی و روانشناسی کودک ثابت کرده است که بهترین متد دنیا، روش تدریجی و همراه با عشق است.
امروز در آلامتو مقاله ی تحت عنوان راحت ترین روش از شیر گرفتن کودک بدون استرس، راهنمای کامل را می توانید مشاهده کنید.
همچنین بخوانید: بهترین صبحانه برای افزایش قد کودکان
بهترین زمان برای از شیر گرفتن کودک چه زمانی است؟
پیش از آنکه به سراغ روش ها برویم، باید بدانیم زمان مناسب این کار چه وقت است. سازمان بهداشت جهانی و آکادمی اطفال آمریکا توصیه میکنند که نوزادان تا ۶ ماهگی تنها با شیر مادر تغذیه شوند و پس از آن، در کنار غذاهای کمکی، شیردهی تا ۲ سالگی یا بیشتر (بسته به تمایل مادر و کودک) ادامه یابد.هیچ سن جادویی و اجباری برای قطع شیردهی وجود ندارد. بهترین زمان زمانی است که هم شما و هم کودکتان برای این تغییر آماده باشید. با این حال، از شیر گرفتن نباید در زمان های پرالتهاب مانند زمان دندان درآوردن، بیماری کودک، اسباب کشی، یا شروع مهدکودک انجام شود، زیرا کودک در این مواقع به آرامش آغوش مادر بیشتر نیاز دارد.
بهترین متد دنیا از نظر پزشکان: روش تدریجی
پزشکان و روانشناسان کودک متفق القول هستند که قطع ناگهانی شیردهی هم برای جسم مادر (خطر احتقان سینه و ماستیت) و هم برای روان کودک (احساس طرد شدگی و استرس شدید) بسیار مضر است.
بهترین روش، کاهش تدریجی است. این متد به بدن مادر فرصت میدهد تا تولید شیر را به آرامی کاهش دهد و به کودک اجازه میدهد تا از نظر روانی با منبع جدید تغذیه و آرامش سازگار شود. در ادامه، مراحل این متد را به صورت کاربردی بررسی میکنیم:
مرحله اول: حذف کم اهمیت ترین وعده شیردهی
برای شروع، وعده ای را حذف کنید که کودکتان کمترین وابستگی را به آن دارد. معمولا این وعده، شیر خوردن های اواسط روز یا عصر است.
اقدام عملی: به جای این وعده شیر، یک میان وعده جذاب و مقوی (مانند پوره میوه، ماست، یا یک لیوان شیر گاو در صورت عبور از یک سالگی) به او پیشنهاد دهید.
نکته: پس از حذف یک وعده، حداقل ۳ تا ۵ روز (یا حتی یک هفته) صبر کنید تا کودک و بدن شما به این تغییر عادت کنند، سپس به سراغ حذف وعده بعدی بروید.
مرحله دوم: قانون پیشنهاد نده، رد هم نکن
این یکی از طلایی ترین قوانین روانشناسی برای از شیر گرفتن است.
اقدام عملی: خودتان پیشقدم برای شیر دادن نشوید. اگر کودک درخواست کرد، با مهربانی به او شیر بدهید و او را پس نزنید. این کار باعث میشود کودک احساس امنیت کند و متوجه شود که شما او را طرد نکرده اید، اما به مرور زمان، دفعات درخواست او کاهش مییابد.
مرحله سوم: تغییر روتین و پرت کردن حواس
کودکان اغلب از روی عادت یا بی حوصلگی درخواست شیر میکنند. پیشبینی زمانهایی که کودک معمولا شیر میخواهد، کلید موفقیت شماست.
اقدام عملی: درست قبل از زمانی که میدانید کودک قرار است شیر بخواهد، حواس او را با یک فعالیت هیجان انگیز پرت کنید. او را به پارک ببرید، با هم کتاب بخوانید، با اسباب بازی جدیدی بازی کنید یا یک خوراکی خوشمزه به او بدهید. تغییر مکان و فعالیت، چرخه عادت او را میشکند.
مرحله چهارم: کوتاه کردن زمان شیردهی
اگر کودک اصرار به شیر خوردن دارد، میتوانید زمان آن را کوتاه کنید.
اقدام عملی: به او بگویید: فقط تا زمانی که این آهنگ کودکانه تمام شود میتوانی شیر بخوری یا تا ۱۰ بشمارید و سپس با مهربانی سینه را بگیرید و به او یک خوراکی جایگزین بدهید.
همچنین بخوانید: علت تعادل نداشتن کودک در راه رفتن و شل راه رفتن آن چیست؟
چالش برانگیزترین بخش: از شیر گرفتن در شب
برای بیشتر کودکان، شیر خوردن شبانه فقط برای رفع گرسنگی نیست، بلکه روشی برای به خواب رفتن و کسب آرامش است. به همین دلیل، قطع شیر شب باید در مرحله آخر و با دقت بیشتری انجام شود.
نقش پر رنگ پدر: در این مرحله، همراهی همسر بسیار حیاتی است. وقتی کودک شب بیدار میشود، به جای مادر، پدر باید برای آرام کردن او برود. کودک وقتی بوی شیر مادر را احساس نکند، راحت تر به روشهای دیگر آرام سازی (مانند در آغوش گرفتن، راه بردن یا لالایی خواندن) تن میدهد.
جایگزینی با آب: اگر کودک بالای یک سال است و شب ها از خواب بیدار میشود، در یک لیوان مخصوص به او کمی آب بدهید.
تغییر تداعی خواب: کودک باید یاد بگیرد بدون مکیدن سینه به خواب برود. قبل از خواب، روتین جدیدی ایجاد کنید: حمام آب گرم، مسواک زدن، خواندن کتاب داستان و سپس خوابیدن در کنار هم بدون شیردهی.
تغذیه کودک پس از قطع شیر مادر
نگرانی بسیاری از مادران، تامین مواد مغذی پس از قطع شیر است. اگر کودک بالای یک سال دارد:
شیر گاو یا پاستوریزه: میتواند جایگزین شیر مادر شود (حدود ۲ لیوان در روز کافی است تا اشتهای کودک برای غذای سفره کور نشود).
تغذیه غنی: مطمئن شوید که کودک از گروه های غذایی مختلف شامل پروتئین ها (گوشت، تخم مرغ، حبوبات)، کلسیم (ماست، پنیر)، آهن و ویتامین ها (میوه ها و سبزیجات) به اندازه کافی مصرف میکند.
استفاده از لیوان نیدار یا آموزشی: سعی کنید شیر جایگزین را در شیشه شیر ندهید تا کودک وابستگی جدیدی پیدا نکند؛ استفاده از لیوان های آموزشی بهترین انتخاب است.
همچنین بخوانید: چگونه هوش بچه را زیاد کنیم؟ راهکارهای افزایش هوش و حافظه کودک
مراقبت های جسمی و روحی برای مادران
از شیر گرفتن تنها برای کودک سخت نیست؛ بدن و روان مادر نیز تحت تاثیر قرار میگیرد.
۱. مراقبت فیزیکی (جلوگیری از ورم پستان):
با کاهش تدریجی شیردهی، بدن شما نیز تولید شیر را کم میکند. اما اگر احساس درد و سفتی در سینه ها کردید:مقداری کمی از شیر را بدوشید (فقط در حدی که درد و فشار کاهش یابد، نه اینکه سینه کاملا خالی شود، زیرا خالی شدن سینه به مغز فرمان تولید شیر بیشتر میدهد).
از کمپرس سرد یا برگ کلم خنک درون سوتین خود استفاده کنید تا التهاب و درد کاهش یابد.
سوتین های راحت و حمایت کننده بپوشید اما از پوشیدن سوتینه ای بسیار تنگ که مجاری شیر را مسدود میکنند خودداری کنید.
۲. مراقبت روانی (افسردگی پس از شیردهی):
قطع شیردهی باعث افت ناگهانی هورمونهای پرولاکتین و اکسیتوسین (هورمون های عشق و آرامش) میشود. احساس غم، گریه بی دلیل یا اضطراب در این دوران کاملا طبیعی است و به آن افسردگی پس از شیر گرفتن میگویند. به خودتان زمان بدهید، با همسرتان صحبت کنید و در آغوش گرفتن و نوازش کودک را بیشتر کنید تا ترشح هورمونهای شادی در بدن هر دوی شما جبران شود.
همچنین بخوانید: بهترین نحوه گرفتن پستانک از کودک
نبایدهای مهم در فرایند از شیر گرفتن
پزشکان و روانشناسان مدرن به شدت با روش های زیر مخالفند:
تلخ کردن سینه: استفاده از صبر زرد، فلفل، رژ لب یا چسب زخم روی سینه، یک شوک روانی بزرگ به کودک وارد میکند. سینه مادر برای کودک نماد امنیت است و تبدیل کردن آن به یک موجود ترسناک یا بدمزه، باعث ایجاد تروما و اضطراب در کودک میشود.
ترک ناگهانی مادر: برخی به اشتباه پیشنهاد میکنند مادر چند روزی کودک را نزد مادربزرگ بگذارد و برود. این کار علاوه بر استرس از شیر گرفتن، اضطراب جدایی شدیدی در کودک ایجاد میکند.
تسلیم شدن پس از گریه های شدید: اگر تصمیم قطعی برای حذف یک وعده گرفته اید، با مهربانی اما قاطع روی حرف خود بایستید. اگر پس از نیم ساعت گریه تسلیم شوید، کودک یاد میگیرد که برای رسیدن به خواسته اش باید بیشتر گریه کند.
سخن آخر
از شیر گرفتن یک اتفاق یکشبه نیست، بلکه یک سفر تدریجی و پر از احساس است. ممکن است روزهایی عالی پیش بروید و روزهایی کودک به شدت بهانه گیری کند. صبور باشید و به یاد داشته باشید که این تغییر برای رشد و استقلال کودک شما ضروری است. با در آغوش گرفتن بیشتر، بازی کردن و صرف زمان با کیفیت، به کودک خود نشان دهید که اگرچه شیر خوردن تمام شده، اما عشق و آغوش مادرانه شما برای همیشه و با همان قدرت پابرجا است. به بدن و روان خود و کودکتان احترام بگذارید و این نقطه عطف را به عنوان یک موفقیت بزرگ در مسیر مادری خود جشن بگیرید.