آسانسور هم مثل هر وسیله دیگری ممکن است گاهی دچار نقص یا خرابی شود. این موضوع طبیعی است اما زمانی دردسرساز می شود که این اتفاق وقتی رخ دهد که افرادی داخل آسانسور حضور دارند. گیر کردن آسانسور برای بسیاری از افراد تجربه ای ترسناک است. مخصوصا وقتی داستان ها و روایت های عجیب درباره این اتفاق شنیده یا خوانده باشیم.
در این مطلب قرار است با نگاهی واقع بینانه به این موضوع بپردازیم و همه جنبه های مختلف گیر کردن آسانسور را بررسی کنیم. هدف این است که با شناخت بهتر این شرایط بتوانیم نگرانی و ترس از گیر کردن در آسانسور را تا حد زیادی کاهش دهیم.
چرا آسانسورها گیر می کنند؟
گیر کردن آسانسور یکی از اتفاقاتی است که بیشتر از هر مشکل دیگری درباره آن شنیده می شود اما در واقع این وضعیت خود خرابی اصلی نیست. وقتی در سیستم حرکتی آسانسور اختلالی به وجود می آید سیستم ایمنی فعال می شود و ترمز کابین را در همان جایی که قرار دارد نگه می دارد. در حقیقت این توقف یک واکنش ایمنی است تا از سرنشینان در برابر خطر محافظت شود.
این اختلال معمولا به چند دلیل رخ می دهد.
قطع شدن ناگهانی برق
گاهی به دلیل مشکل در شبکه برق خطای انسانی یا حوادث طبیعی جریان برق قطع می شود. در چنین شرایطی آسانسور برای حفظ ایمنی متوقف می شود.
استفاده نادرست از آسانسور
گاهی گیر کردن آسانسور ناشی از رفتار نادرست کاربران شده که باعث اختلال در عملکرد آسانسور می شود. سوار شدن بیش از ظرفیت مجاز یا نگه داشتن در با زور می تواند سیستم مکانیکی یا الکتریکی آسانسور را دچار مشکل کند و باعث توقف آن شود.
نقص مکانیکی و الکتریکی
آسانسور هم مانند هر وسیله دیگری ممکن است با گذشت زمان دچار نقص شود. اگر چنین مشکلی هنگام استفاده رخ دهد سیستم ایمنی برای جلوگیری از خطرات احتمالی کابین را متوقف می کند.
اگر گیر کردن آسانسور به دلیل قطع برق باشد و آسانسور به برق اضطراری مجهز باشد جای نگرانی وجود ندارد. در این حالت سیستم اضطراری فعال می شود و کابین را به نزدیک ترین طبقه می رساند تا مسافران پیاده شوند. به همین دلیل هنگام انتخاب آسانسور برای ساختمان بهتر است وجود برق اضطراری را به عنوان یکی از معیارهای مهم در نظر بگیرید.
در مورد ظرفیت آسانسور نیز دانستن یک نکته مهم است. در طراحی آسانسورها وزن هر نفر معمولا حدود هفتاد و پنج کیلوگرم در نظر گرفته می شود. بنابراین اگر روی آسانسور تعداد افراد مجاز نوشته شده باشد با ضرب آن در عدد هفتاد و پنج می توان وزن مجاز را به دست آورد. بهتر است هرگز بیش از ظرفیت تعیین شده از آسانسور استفاده نکنید.
هنگام گیر کردن در آسانسور چه کنیم؟
گیر افتادن آسانسور می تواند تجربه ای اضطراب آور باشد. قرار گرفتن در فضای بسته میان طبقات ممکن است هر کسی را نگران کند. مهم ترین نکته در چنین شرایطی حفظ آرامش است. برخلاف تصور بسیاری از افراد معمولا هیچ خطر جدی در این وضعیت وجود ندارد.
بعضی افراد نگران تمام شدن اکسیژن هستند اما این نگرانی واقعیت ندارد. کابین آسانسور کاملا در برابر هوا عایق نیست و همیشه جریان هوا در آن وجود دارد. بنابراین احتمال کمبود اکسیژن یا خفگی تقریبا وجود ندارد.
برخی هم از سقوط کابین می ترسند. در حالی که آسانسورها به سیستم ترمز اضطراری مجهز هستند که به صورت مکانیکی عمل می کند. علاوه بر آن سیم بکسل های آسانسور بسیار مقاوم طراحی می شوند و احتمال پاره شدن آن ها بسیار ناچیز است.
خاموش شدن چراغ ها نیز معمولا جای نگرانی ندارد. در بسیاری از آسانسورها سیستم روشنایی حتی هنگام قطع برق نیز فعال باقی می ماند.
بنابراین مهم ترین کار حفظ آرامش است. اگر افراد دیگری هم در کابین حضور دارند تلاش کنید با صحبت کردن آن ها را آرام کنید. بعد از آن باید با افراد خارج از آسانسور ارتباط برقرار کنید. بعضی آسانسورها تلفن اضطراری دارند که می توانید از آن استفاده کنید.
در بسیاری از آسانسورها نیز زنگ خطر وجود دارد. با فشار دادن آن صدای زنگ در ساختمان پخش می شود و دیگران متوجه وضعیت شما خواهند شد. اگر هیچ کدام از این روش ها جواب نداد می توانید با تلفن همراه تماس بگیرید. در صورتی که آنتن نداشت سعی کنید با صدا زدن یا ضربه زدن به در توجه دیگران را جلب کنید.
بعد از برقراری ارتباط بهتر است اطلاعات دقیقی بدهید. مثلا بگویید چند نفر داخل کابین هستند بین کدام طبقات گیر کرده اید و آیا فردی با مشکل قلبی در میان شما وجود دارد یا نه.
سه نکته مهم را نیز فراموش نکنید. اول اینکه باتری تلفن همراه خود را بی دلیل مصرف نکنید تا در صورت نیاز بتوانید تماس بگیرید. دوم اینکه هرگز سعی نکنید درهای آسانسور را از داخل به زور باز کنید. این کارممکن است مشکل را پیچیده تر کند و عملیات نجات را دشوارتر سازد. سوم اینکه هرگز تلاش نکنید از دریچه بالای کابین خارج شوید. این کار بسیار خطرناک است و ممکن است باعث برق گرفتگی یا آسیب جدی شود.
افراد بیرون از آسانسور چه باید کنند؟
اگر شما صدای درخواست کمک از داخل آسانسور را شنیدید اولین کار حفظ آرامش است. ابتدا با افراد داخل کابین صحبت کنید و وضعیت آن ها را بپرسید. اگر فردی مشکل قلبی دارد یا حالش مناسب نیست باید سریع با اورژانس تماس بگیرید.
در مرحله بعد بررسی کنید کابین در تراز یکی از طبقات متوقف شده یا میان طبقات قرار دارد. اگر کابین دقیقا روبه روی یک طبقه ایستاده باشد می توان با استفاده از کلید اضطراری در را باز کرد تا افراد خارج شوند. این کلید معمولا در اختیار مدیر ساختمان یا یکی از ساکنان قرار دارد.
اگر کابین بین طبقات متوقف شده باشد بهترین کار تماس با آتش نشانی است. نیروهای آتش نشانی با تجهیزات و آموزش لازم می توانند به سرعت افراد را نجات دهند.
در شرایط بسیار اضطراری مانند زمانی که ساختمان دچار آتش سوزی شده و خطر برای افراد داخل کابین وجود دارد ممکن است مجبور شوید خودتان اقدام کنید. در این حالت ابتدا باید برق اصلی آسانسور را قطع کنید سپس به موتورخانه بروید. وقتی نشانه های رنگی روی سیم بکسل با علامت های روی پایه موتور گیربکس در یک راستا قرار بگیرند یعنی کابین با یکی از طبقات هم سطح شده است.
برای رسیدن به این حالت باید با یک دست اهرم ترمز موتور گیربکس را نگه دارید و با دست دیگر فلکه دستی را در جهتی بچرخانید که راحت تر حرکت می کند. اگر سرعت چرخش زیاد شد می توانید با کمی رها کردن اهرم ترمز سرعت را کنترل کنید. وقتی نشانه های رنگی در یک راستا قرار گرفتند اهرم ترمز را رها کنید تا کابین متوقف شود.
پس از آن از طریق چاه آسانسور محل دقیق کابین را پیدا کنید به همان طبقه بروید و با کلید اضطراری در را باز کنید تا افراد خارج شوند. با این حال بهتر است فقط در شرایط کاملا اضطراری چنین کاری انجام دهید و در حالت عادی نجات افراد را به آتش نشانی بسپارید.
چه مواقعی بی خیال آسانسور شویم؟
در بعضی شرایط بهتر است اصلا از آسانسور استفاده نکنید.
- زمانی که کوچک ترین نقص فنی در آسانسور دیده می شود بهتر است تا زمان تعمیر کامل از آن استفاده نکنید و از پله ها رفت و آمد کنید.
- در هنگام آتش سوزی نیز استفاده از آسانسور بسیار خطرناک است و باید از راه پله استفاده شود.
- پس از وقوع زلزله نیز لازم است آسانسور توسط متخصص بررسی شود تا از سلامت سیستم آن اطمینان حاصل شود.
چه زمانی احساس خطر کنیم؟
گیر کردن آسانسور همیشه ناگهانی اتفاق نمی افتد. گاهی نشانه هایی وجود دارد که می تواند هشدار یک مشکل جدی باشد.
- اگر درهای آسانسور قبل از رسیدن کابین به طبقه باز می شوند باید بلافاصله این موضوع را به تعمیرکار اطلاع دهید. چنین نقصی بسیار خطرناک است و نباید نادیده گرفته شود.
- توقف کابین کمی بالاتر یا پایین تر از سطح طبقه نیز نشانه وجود مشکل در سیستم آسانسور است و نیاز به بررسی دارد.
- همچنین اگر آسانسور برخی طبقات را رد می کند یا صدای غیرعادی از آن شنیده می شود بهتر است هر چه زودتر یک تعمیرکار آن را بررسی کند تا از بروز مشکلات بزرگ تر جلوگیری شود.