چه سوالاتی را نباید از دیگران بپرسیم؟ گاهی بدون اینکه قصد بدی داشته باشیم سوالی از کسی می پرسیم که ممکن است برای او ناراحت کننده یا حتی آزاردهنده باشد. از نظر خودمان شاید فقط می خواهیم سر صحبت را باز کنیم یا نشان دهیم که به شرایط او اهمیت می دهیم. اما همیشه چیزی که برای ما یک سوال ساده به نظر می رسد برای طرف مقابل این طور نیست.
بعضی سوال ها ممکن است فرد را در موقعیت ناخوشایندی قرار دهند یا او را مجبور کنند درباره موضوعی صحبت کند که تمایلی به مطرح کردنش ندارد. به همین دلیل بهتر است قبل از پرسیدن بعضی سوال ها کمی مکث کنیم و ببینیم آیا واقعاً لازم است جواب آن را بدانیم یا نه.
در ادامه با چند سوال رایج آشنا می شویم که شاید از روی کنجکاوی یا حتی با نیت خیر پرسیده شوند اما بهتر است در گفت وگوهای روزمره از مطرح کردن آن ها خودداری کنیم.
«چرا هنوز … ؟»
چه سوالاتی را نباید از دیگران بپرسیم؟ شاید پرسیدن اینکه «چرا هنوز ازدواج نکرده ای؟» از نظر شما فقط یک سؤال ساده باشد. حتی ممکن است بعد از تعریف از ظاهر یا شخصیت طرف مقابل مطرحش کنید و تصور کنید حرفتان نوعی تعریف است. اما این سؤال می تواند برای فرد مقابل حس ناخوشایندی ایجاد کند.
وقتی از کسی می پرسیم چرا هنوز ازدواج نکرده یا چرا هنوز به چیزی که انتظارش را داشته نرسیده است، ناخواسته این تصور را ایجاد می کنیم که شرایط فعلی زندگی او غیرعادی است و باید برای آن توضیحی داشته باشد. این موضوع ممکن است باعث شود فرد درباره انتخاب ها و شرایط زندگی خودش احساس خوبی نداشته باشد.
در واقع بهتر است هر سؤالی که با «چرا هنوز…» شروع می شود را با احتیاط مطرح کنیم. شاید چیزی که برای ما یک سؤال معمولی است برای طرف مقابل موضوعی شخصی و حتی دردناک باشد.
چرا انقدر خسته ای؟
چه سوالاتی را نباید از دیگران بپرسیم؟ ممکن است واقعاً نگران حال طرف مقابل باشید و بخواهید بدانید مشکلی برایش پیش آمده یا نه. اما گفتن این جمله می تواند برداشت دیگری ایجاد کند. ممکن است فرد احساس کند ظاهرش نامناسب شده یا خستگی در چهره اش آنقدر مشخص است که دیگران متوجه آن می شوند.
از طرفی نمی دانیم پشت این خستگی چه چیزی وجود دارد. شاید فرد روز سختی داشته باشد یا با مشکلی روبه رو باشد که اصلاً تمایلی به صحبت درباره آن ندارد. حتی ممکن است چهره او در حالت عادی همین طور باشد و خودش هم احساس خستگی نکند.
اگر رابطه نزدیکی با فرد ندارید بهتر است به جای اشاره مستقیم به ظاهر او از یک جمله ساده و دوستانه استفاده کنید. مثلاً می توانید بگویید «همه چیز خوبه؟» این جمله هم نگرانی شما را نشان می دهد و هم طرف مقابل را تحت فشار قرار نمی دهد.
شغلت چیه؟
پرسیدن درباره شغل یکی از رایج ترین راه ها برای شروع صحبت با فردی است که تازه با او آشنا شده ایم. با این حال این سؤال همیشه انتخاب مناسبی نیست.
ممکن است فرد شغل فعلی خود را دوست نداشته باشد یا به تازگی کارش را از دست داده باشد. شاید هم در شرایطی باشد که ترجیح دهد درباره وضعیت کاری خود صحبت نکند. از طرف دیگر ممکن است پرسیدن مستقیم درباره شغل این تصور را ایجاد کند که شما فقط به جایگاه اجتماعی یا شرایط مالی او علاقه دارید.
اگر قصدتان شناختن یک فرد جدید است بهتر است گفت وگو را با موضوعات ساده تر شروع کنید. پرسیدن درباره سرگرمی ها و علایق یا چیزهایی که در اوقات فراغت انجام می دهد می تواند شروع بهتری باشد. این نوع سؤال ها معمولاً فضای صمیمی تری ایجاد می کنند و فرد هم راحت تر می تواند درباره چیزهایی که دوست دارد صحبت کند.
چند سالته
چه سوالاتی را نباید از دیگران بپرسیم؟ پرسیدن سن افراد در بسیاری از موقعیت ها سؤال چندان ضروری نیست. اگر در محیطی هستید که نوع صحبت کردن با افراد بر اساس سن آن ها تعیین نمی شود بهتر است وارد این موضوع نشوید.
سن برای خیلی از افراد فقط یک عدد ساده نیست. با بالاتر رفتن سن ممکن است فرد ناخودآگاه خودش را با دیگران مقایسه کند و به این فکر بیفتد که تا این مرحله از زندگی چه کارهایی انجام داده و به چه موفقیت هایی رسیده است. به همین دلیل ممکن است سؤال ساده ای مثل «چند سالته» برای او این تصور را ایجاد کند که قرار است بر اساس سنش قضاوت شود.
کدوم دانشگاه درس خوندی؟
شاید پرسیدن درباره دانشگاه و رشته تحصیلی در یک گفت وگوی معمولی کاملاً طبیعی به نظر برسد اما این سؤال همیشه هم خوشایند نیست. وقتی از کسی می پرسید در کدام دانشگاه تحصیل کرده است یا چه مدرکی دارد در واقع این پیش فرض را ایجاد می کنید که او حتماً تجربه تحصیل دانشگاهی داشته است.
ممکن است فرد به هر دلیلی دانشگاه نرفته باشد و مطرح شدن این سؤال باعث شود احساس کند با دیگران تفاوت دارد. حتی اگر تحصیلات دانشگاهی هم داشته باشد شاید از دانشگاه یا مدرکی که گرفته رضایت نداشته باشد و ترجیح دهد درباره آن صحبت نکند.
اگر قصدتان شناختن فردی است که تازه با او آشنا شده اید می توانید سراغ موضوعات راحت تری بروید. پرسیدن درباره سرگرمی ها علایق یا کارهایی که در اوقات فراغت انجام می دهد معمولاً فضای صمیمی تری ایجاد می کند.
ورزش می کنی؟
چه سوالاتی را نباید از دیگران بپرسیم؟ سؤال درباره ورزش کردن هم ممکن است برخلاف نیت شما برداشت متفاوتی ایجاد کند. اگر فرد ورزش نکند شاید تصور کند که به ظاهر یا وضعیت جسمانی او اشاره کرده اید. از طرف دیگر اگر زیاد ورزش کند ممکن است فکر کند که درباره میزان ورزش کردنش قضاوت می شود.
حتی وقتی هدف شما تعریف کردن از ظاهر یا تناسب اندام او باشد باز هم ممکن است این حرف طور دیگری برداشت شود. بعضی افراد دوست ندارند دیگران ظاهرشان را موضوع اصلی گفت وگو قرار دهند.
بهتر است اگر واقعاً درباره ورزش و سبک زندگی او کنجکاو هستید سؤال را طوری مطرح کنید که حالت قضاوت یا کنایه نداشته باشد. مثلاً می توانید درباره فعالیت هایی که دوست دارد انجام دهد صحبت کنید و اجازه دهید خودش در صورت تمایل درباره ورزش کردنش توضیح دهد.
اهل کجایی؟
پرسیدن این سؤال همیشه هم مشکل ساز نیست اما نحوه مطرح کردن آن اهمیت زیادی دارد. ممکن است شما فقط بخواهید درباره پیشینه و محل زندگی فرد بیشتر بدانید اما طرف مقابل برداشت دیگری داشته باشد.
اگر این سؤال به دلیل ظاهر یا لهجه فرد مطرح شود ممکن است این احساس را ایجاد کند که او را متفاوت از دیگران می بینید یا تصور می کنید متعلق به محیطی که در آن حضور دارد نیست. چنین برداشتی می تواند برای فرد خوشایند نباشد.
بهتر است هنگام آشنایی با افراد به جای اینکه سریع درباره ملیت یا محل تولدشان سؤال کنید اجازه دهید گفت وگو به شکل طبیعی پیش برود. ممکن است خود فرد در جریان صحبت درباره محل زندگی یا گذشته اش صحبت کند. این روش هم محترمانه تر است و هم باعث می شود طرف مقابل احساس نکند مجبور است درباره هویتش توضیح بدهد.
چرا بیشتر بیرون نمیری؟
چه سوالاتی را نباید از دیگران بپرسیم؟ ممکن است این سؤال را با نیت خوبی مطرح کنید و واقعاً بخواهید طرف مقابل را تشویق کنید که بیشتر تفریح کند و تجربه های تازه ای داشته باشد. با این حال ممکن است همین جمله برای او معنای دیگری داشته باشد.
وقتی از کسی می پرسید چرا بیشتر بیرون نمی رود ممکن است این احساس را پیدا کند که سبک زندگی اش را تأیید نمی کنید یا فکر می کنید آدم منزوی و کم تحرکی است. در حالی که شاید او از شرایط زندگی خودش راضی باشد و اصلاً علاقه ای به بیرون رفتن زیاد نداشته باشد.
از طرف دیگر همیشه انتخاب افراد دلیل مشخصی ندارد. شاید فرد دوست داشته باشد بیشتر به سفر یا تفریح برود اما شرایط مالی لازم برای این کار را نداشته باشد. در چنین شرایطی مطرح کردن این سؤال می تواند او را در موقعیت ناخوشایندی قرار دهد و حتی یادآور محدودیت هایی باشد که ترجیح می دهد درباره آن ها صحبت نکند.
لاغر کردی؟
چه سوالاتی را نباید از دیگران بپرسیم؟ ممکن است با دیدن کاهش وزن یک نفر تصور کنید تغییر ظاهرش زیبا شده و با پرسیدن این سؤال می خواهید از او تعریف کنید. اما این جمله می تواند ناخواسته فشار زیادی ایجاد کند.
فرد ممکن است تصور کند اگر دوباره وزن اضافه کند دیگر از نظر شما ظاهر خوبی نخواهد داشت. از طرف دیگر کاهش وزن همیشه نتیجه رژیم یا ورزش نیست. گاهی بیماری یا یک دوره سخت روحی و جسمی باعث کم شدن وزن می شود و فرد ممکن است اصلاً تمایلی نداشته باشد درباره دلیل آن صحبت کند.
به همین دلیل بهتر است درباره وزن افراد با احتیاط بیشتری صحبت کنیم. حتی اگر تغییر ظاهری آن ها برایمان جالب باشد لازم نیست حتماً آن را به زبان بیاوریم.
چی شده؟
این سؤال در نگاه اول کاملاً ساده به نظر می رسد. وقتی می بینیم کسی ناراحت است یا اتفاقی برایش افتاده معمولاً از روی نگرانی می پرسیم «چی شده؟» اما گاهی همین سؤال ساده می تواند فرد را بیشتر تحت فشار قرار دهد.
اگر اتفاق تلخ یا دردناکی برای او رخ داده باشد شاید هنوز آمادگی صحبت کردن درباره آن را نداشته باشد. حتی توضیح دادن دوباره ماجرا ممکن است ناراحتی او را بیشتر کند و انرژی روحی زیادی از او بگیرد.
در چنین موقعیتی بهتر است به جای پرسیدن مستقیم جزئیات به او نشان دهید که کنارش هستید. می توانید بگویید «متأسفم که این اتفاق برات افتاده» و اجازه دهید خودش تصمیم بگیرد که چه زمانی و تا چه اندازه درباره ماجرا صحبت کند. گاهی همین که فرد بداند کسی بدون قضاوت کنارش است بسیار ارزشمندتر از پرسیدن ده ها سؤال است.