روز جهانی شستن دست؛ روش درست و زمان های مهم در فصل سرماخوردگی
روز جهانی شستن دست؛ روش درست و زمان های مهم در فصل سرماخوردگی از ساده ترین و در عین حال موثرترین راهکارهای اثبات شده پزشکی برای قطع زنجیره انتقال بیماری های ویروسی و باکتریایی است. بر اساس مستندات سازمان جهانی بهداشت و مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها، شستشوی اصولی دست ها با آب و صابون به مدت حداقل 20 ثانیه، بار میکروبی روی پوست را تا بیش از 80 درصد کاهش می دهد و خطر ابتلا به عفونت های تنفسی و گوارشی را به طور چشمگیری پایین می آورد. این اقدام ساده، پایه ای ترین ابزار مراقبت شخصی برای حفظ سلامت خود و خانواده در روزهای سرد سال است.
همچنین بخوانید: آیا شستن دست با مایع ظرفشویی خطرناک است؟
روز جهانی شستن دست
روز جهانی شستن دست هر ساله در 15 اکتبر (24 مهر) به عنوان یک رویداد بین المللی برای ارتقای فرهنگ بهداشت همگانی برگزار می شود. هدف از نام گذاری این روز، ترویج یک رفتار ساده اما حیاتی است که می تواند سالانه از ابتلا میلیون ها نفر به بیماری های واگیردار جلوگیری کند.
در فصل پاییز و زمستان، با شیوع گسترده ویروس های آنفلوآنزا، سرماخوردگی و ویروس های گوارشی، اهمیت این مناسبت بیش از پیش نمایان می شود. دست ها اصلی ترین واسطه میان سطوح آلوده و مخاط بدن یعنی چشم، بینی و دهان هستند. ویروس های تنفسی می توانند ساعتها روی سطوح پرتماس مانند دستگیره درها، میله های اتوبوس و مترو، کلیدهای آسانسور و کارتخوان ها زنده بمانند. عدم رعایت بهداشت دست ها، این ویروس ها را مستقیما به سیستم تنفسی منتقل می کند و زمینه ساز بیماری می شود.
روش درست شستن دست
شستن دست ها تنها زمانی اثرگذاری کامل پزشکی دارد که طبق اصول علمی و با پوشش کامل تمام نواحی دست انجام شود. آب خالی به تنهایی توانایی جداسازی چربی ها و ساختارهای ویروسی را ندارد و استفاده از صابون الزامی است.
برای اجرای صحیح این فرآیند، گام های زیر را به ترتیب انجام دهید:
- مرطوب کردن و صابون زدن: ابتدا دست ها را با آب جاری خیس کنید و به مقدار کافی صابون مایع روی کف دست بریزید.
- کف دست ها: کف دست ها را با حرکات دورانی به هم بسابید تا کف کافی تشکیل شود.
- پشت دست ها و بین انگشتان: کف دست راست را روی پشت دست چپ قرار داده و انگشتان را در هم قفل کنید. سپس این کار را برای دست دیگر تکرار کنید.
- فضای بین انگشتان: کف دست ها را روبروی هم قرار دهید و انگشتان را در هم متداخل کنید تا فاصله میان انگشتان کاملا پاکسازی شود.
- انگشتان و شست: پشت انگشتان را در کف دست مقابل قلاب کنید. سپس شست هر دست را به صورت دورانی با دست دیگر بشویید.
- نوک انگشتان و ناخن ها: نوک انگشتان را روی کف دست مقابل بچرخانید تا شیارهای زیر ناخن پاک شوند.
- آبکشی و خشک کردن: دست ها را زیر آب جاری کاملا بشویید و با دستمال کاغذی یک بار مصرف یا حوله شخصی و تمیز خشک کنید. در اماکن عمومی، شیر آب را با همان دستمال ببندید.
کل این روند باید حداقل 20 ثانیه طول بکشد تا ترکیبات صابون بتوانند دیواره غشایی ویروس ها و باکتری ها را منهدم کنند.
همچنین بخوانید: چرا هرگز نباید بدون دستکش ظرف بشویید؟ دلایل مهم و علمی
زمان های مهم در فصل سرماخوردگی
در فصل شیوع بیماری های تنفسی، شستن دست ها باید در مواضع زمانی مشخص و حساس انجام شود تا بیشترین بازدهی پیشگیرانه را داشته باشد. مهم ترین زمان ها عبارتند از:
- ورود به خانه: بلافاصله پس از بازگشت از بیرون، تردد در خیابان، خرید یا استفاده از وسایل نقلیه عمومی.
- قبل از غذا خوردن و آشپزی: پیش از آماده سازی مواد غذایی، صرف غذا یا آماده کردن غذای کودکان.
- پس از مراقبت از بیمار: بعد از تماس با فرد مبتلا به سرماخوردگی یا آنفلوآنزا و لمس وسایل او.
- پس از عطسه، سرفه یا پاک کردن بینی: حتی اگر از دستمال استفاده کرده اید، شستشوی سریع دست ها ضروری است.
- پس از استفاده از سرویس بهداشتی: چه در منزل و چه در اماکن عمومی یا محیط کار.
- پس از لمس سطوح عمومی: نظیر کارتخوان ها، اسکناس، دستگیره ها، کلید آسانسور و وسایل حمل و نقل شهری.
در صورت عدم دسترسی به آب و صابون، استفاده از ژل ها یا محلول های ضدعفونی کننده حاوی حداقل 60 درصد الکل یک جایگزین موقت و مناسب است، اما هرگز جایگزین کامل شستشو با آب و صابون نمی شود.
سخن آخر
شستن درست دست ها یک راهکار علمی، کم هزینه و بسیار قدرتمند برای ایمن ماندن در برابر موج بیماری های فصل سرما است. با رعایت چند اصل ساده در شستشو و توجه به زمان های کلیدی، می توانید سلامت خود و عزیزانتان را به طور موثر حفظ کنید. برای مطالعه مقالات تخصصی تر و راهکارهای عملی بیشتر در زمینه سلامت و بهداشت خانواده، مطالب کاربردی مجله آلامتو را دنبال کنید.