قوی ترین ترفند از بین بردن حشره برنج + روش جلوگیری از برگشت آن

حشره برنج یا همان شپشک برنج یکی از مشکلاتی است که گاهی بعد از خرید و هنگام نگهداری برنج ممکن است به وجود بیاید. اگر برنج در شرایط مناسب برای رشد این حشرات قرار بگیرد آن ها داخل دانه های برنج شروع به رشد، تخم گذاری و تغذیه می کنند و به مرور تعدادشان بیشتر می شود.

اگر این حشرات در محیط خانه یا میان وسایلی مانند رختخواب دیده شوند معمولاً می توان با استفاده از اسپری حشره کش آن ها را از بین برد. اما زمانی که داخل برنج ظاهر می شوند برای از بین بردن آن ها باید از روش های دیگری استفاده کرد که در ادامه به آن ها پرداخته می شود.

حشره برنج چیست؟

حشره برنج که با نام علمی Sitophilus oryzae و نام انگلیسی Rice weevil شناخته می شود در ایران بیشتر با نام شپشک برنج شناخته می شود. این حشره در واقع نوعی آفت کوچک است که می تواند به محصولاتی مانند برنج، گندم و ذرت آسیب بزند. این آفت از دانه های غلات تغذیه می کند و هنگام تغذیه سوراخ های ریزی روی آن ها ایجاد می کند.

معمولاً این آفت از همان مرحله کشت و برداشت وارد محصول می شود و در داخل دانه ها باقی می ماند. در مراحل اولیه رشد، دیدن آن با چشم غیرمسلح تقریباً ممکن نیست. این حشره تا زمانی که به مرحله بلوغ برسد، بیشتر دوران رشد خود را درون دانه های برنج می گذراند و به همین دلیل اغلب افراد تا زمانی که شپشک های بالغ ظاهر نشوند، متوجه وجود آن در برنج نمی شوند.

از نظر ظاهری حشره برنج سری کشیده و خرطومی شکل دارد. اندازه آن معمولاً بین ۳ تا ۵ میلی متر است و رنگ آن قهوه ای تیره، قهوه ای مایل به قرمز یا گاهی نزدیک به سیاه دیده می شود. این حشره بال دارد و می تواند پرواز کند. همچنین به نور جذب می شود و به همین دلیل ممکن است در بخش های مختلف خانه نیز دیده شود.

حشره برنج بالغ به سرعت حرکت می کند و می تواند پرواز کرده و از جایی به جای دیگر برود. طول عمر آن حدود ۳۰ روز است و در این مدت روزانه حدود ۴ تخم داخل دانه های غلات می گذارد. لاروها معمولاً بعد از حدود ۳ روز از تخم خارج می شوند. این لاروها بدون پا و به رنگ سفید شیری هستند.

هر حشره برنج در طول زندگی خود می تواند حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ تخم بگذارد. لاروها پس از خارج شدن از تخم، ابتدا به مرحله شفیره می رسند و سپس بعد از حدود ۱۵ تا ۱۶ روز به شپشک بالغ تبدیل می شوند.

حشره برنج چگونه به وجود می آید؟

تخم این حشرات می تواند در هر مرحله ای از تولید برنج، از زمان کاشت و رشد در مزرعه گرفته تا برداشت، حمل ونقل و حتی نگهداری در انبار روی دانه های برنج قرار بگیرد. اگر برنج در محیطی قرار بگیرد که شرایط برای رشد این آفت مناسب باشد فعالیت آن خیلی سریع شروع می شود و به تدریج تکثیر می کند؛ به طوری که بعد از مدتی ممکن است کل کیسه برنج پر از شپشک شود.

گرما و رطوبت دو عامل اصلی در رشد و افزایش تعداد این حشرات هستند. هرچه محیط گرم تر و مرطوب تر باشد، سرعت رشد و تولیدمثل آن ها بیشتر می شود. به همین دلیل برای جلوگیری از تکثیر سریع شپشک و نگهداری طولانی مدت برنج، بهتر است آن را در جای خنک، خشک و دور از رطوبت نگه دارید.

در فرآیند استاندارد تولید برنج میزان رطوبت شالی باید تا حدود ۸ درصد کاهش پیدا کند. انجام این کار زمان بر و هزینه بر است و گاهی برخی تولیدکنندگان برای کاهش هزینه ها، این مرحله را به طور کامل و دقیق انجام نمی دهند. در نتیجه برنجی که رطوبت بیشتری دارد، زودتر مستعد حشره زدگی می شود. بنابراین بهتر است هنگام خرید برنج سراغ برندهای معتبر و فروشگاه های قابل اعتماد بروید تا محصولی با کیفیت و فرآوری شده تهیه کنید.

ترفندهای از بین بردن حشره برنج

اگر برنج به هر دلیلی دچار حشره یا همان شپشک شد می توان با چند روش ساده در خانه آن ها را از بین برد و از گسترششان جلوگیری کرد.

استفاده از تله های چسبناک

در بازار انواع تله های چسبناک برای گرفتن حشره برنج وجود دارد. از آنجا که شپشک ها به نور جذب می شوند، می توانید برنج را داخل یک سینی بریزید تا حشرات از میان دانه ها بیرون آمده و پراکنده شوند. سپس در اطراف ظرف تله های چسبناک قرار دهید. وقتی شپشک ها حرکت می کنند، به این تله ها می چسبند و چون توانایی جدا شدن از سطح چسبناک را ندارند، به دام می افتند و از بین می روند.

استفاده از آب جوش

یکی دیگر از روش ها برای از بین بردن حشره برنج در خانه استفاده از آب جوش است. با ریختن آب جوش روی برنج، هم شپشک ها و هم تخم های آن ها از بین می روند. بعد از این کار، حشرات مرده روی سطح آب می آیند و می توان آن ها را به راحتی جدا کرد. همچنین قرار دادن برنج در معرض حرارت نیز می تواند به از بین بردن شپشک ها و تخم هایشان کمک کند.

قرار دادن برنج در فریزر

یکی از روش های مؤثر برای از بین بردن حشره برنج و تخم های آن، قرار دادن برنج در فریزر است. برای این کار می توانید برنج را داخل یک کیسه یا ظرف مناسب بریزید و حدود چهار روز در فریزر نگه دارید. سرمای زیاد باعث از بین رفتن حشرات و تخم های آن ها می شود. بعد از خارج کردن برنج از فریزر، بهتر است آن را در ظرف دربسته و در محیطی خشک نگهداری کنید تا دوباره دچار آفت نشود.

استفاده از برگ بو یا چریش

قرار دادن چند برگ بو یا برگ چریش در میان برنج یکی از روش های طبیعی برای از بین بردن حشره برنج می باشد. بوی این برگ ها برای این حشرات ناخوشایند است و به همین دلیل از نزدیک شدن به برنج جلوگیری می کند. علاوه بر این، استفاده از این روش می تواند تا حد زیادی مانع تکثیر دوباره این آفت در داخل ظرف برنج شود.

استفاده از میخک

میخک نیز به دلیل بوی تندی که دارد می تواند به دور کردن و از بین بردن حشره برنج کمک کند. با قرار دادن چند دانه میخک داخل ظرف برنج، احتمال حضور این حشرات کمتر می شود. همچنین می توانید مقداری میخک در قفسه های نگهداری مواد غذایی یا داخل کابینت ها بگذارید تا از ورود شپشک ها به محیط آشپزخانه جلوگیری شود.

استفاده از جعبه کبریت

یکی از روش های قدیمی برای مقابله با حشره برنج گذاشتن یک جعبه کبریت داخل ظرف برنج است. گوگردی که در سر کبریت ها وجود دارد بویی ایجاد می کند که برای این حشرات خوشایند نیست و باعث دور شدن آن ها می شود. به همین دلیل بسیاری از افراد از این روش برای جلوگیری از ایجاد شپشک در برنج استفاده می کنند.

گذاشتن برنج در آفتاب

اگر برنج دچار شپشک شده باشد می توانید آن را برای مدتی در معرض نور آفتاب قرار دهید. برای این کار بهتر است برنج را روی یک پارچه تمیز یا سینی پهن کنید و زیر نور مستقیم خورشید بگذارید. شپشک ها محیط های تاریک و مرطوب را ترجیح می دهند، بنابراین نور و گرمای آفتاب باعث می شود از برنج دور شوند و راحت تر بتوان آن ها را جدا کرد.

استفاده از جعبه کبریت

یکی از روش های قدیمی برای از بین بردن حشره برنج، گذاشتن یک جعبه کبریت داخل ظرف برنج است. گوگرد موجود در سر کبریت ها بویی ایجاد می کند که برای این حشرات خوشایند نیست و باعث می شود از برنج فاصله بگیرند. البته بهتر است کبریت ها در تماس مستقیم با دانه های برنج قرار نگیرند و جعبه سالم و بسته باشد تا آلودگی ایجاد نشود.

استفاده از قرص سیر یا قرص ضد بید

برخی افراد برای دور کردن حشره برنج از قرص سیر یا قرص های ضد بید استفاده می کنند. این قرص ها بویی دارند که برای حشرات ناخوشایند است و می تواند باعث دور شدن آن ها شود. در صورت استفاده، باید دقت شود که این مواد به طور مستقیم با برنج مخلوط نشوند و پس از مدتی نیز از ظرف خارج شوند.