در این مقاله می خواهیم تفاوت میان طلای 18 عیار، 21 عیار یا 24 عیار را بررسی کنیم و توضیح دهیم که منظور از طلای خالص دقیقا چیست. همچنین به مزایا و محدودیت های هر یک از این عیارها می پردازیم تا بتوانید بهتر تشخیص دهید کدام نوع طلا برای خرید انتخاب مناسب تری است.
با خواندن این مطلب شناخت واضح تری از عیارهای مختلف طلا به دست می آورید و متوجه می شوید هر عیار چه تاثیری بر استحکام کیفیت و ظاهر طلا دارد. در ادامه نیز بررسی می کنیم که تغییر عیار چگونه روی قیمت کاربرد و ارزش طلا اثر می گذارد تا انتخاب آگاهانه تری هنگام خرید داشته باشید.
عیار طلا چیست؟
عیار طلا در واقع میزان خلوص این فلز ارزشمند را نشان می دهد. هر چه مقدار طلای خالص در یک قطعه بیشتر باشد عیار آن بالاتر خواهد بود. طلای کاملا خالص بسیار نرم و انعطاف پذیر است و به همین دلیل برای ساخت زیورآلات معمولا آن را با فلزاتی مانند مس نقره یا گاهی نیکل ترکیب می کنند تا استحکام بیشتری پیدا کند.
وقتی درباره عیار طلا صحبت می کنیم منظور نسبت طلای خالص به فلزات دیگر در یک قطعه است. دانستن این نسبت کمک می کند ارزش واقعی یک زیورآلات یا قطعه طلا مشخص شود. به همین دلیل عیار طلا یکی از مهم ترین معیارها برای سنجش کیفیت و قیمت طلا محسوب می شود.
انواع عیار طلا
در ساخت زیورآلات از ترکیب های متفاوتی از طلا و فلزات دیگر استفاده می شود و همین موضوع باعث به وجود آمدن عیارهای مختلف طلا شده است. هر عیار ویژگی های خاص خود را دارد و برای کاربردهای متفاوتی استفاده می شود. در ادامه با رایج ترین عیارهای طلا و خصوصیات هر کدام آشنا می شوید.
طلای ۱۸ عیار
طلای ۱۸ عیار یکی از رایج ترین و ارزشمندترین انواع طلا در جواهرات محسوب می شود. در این نوع طلا حدود هفتاد و پنج درصد طلای خالص وجود دارد و باقی آن از فلزاتی مانند مس نقره یا پالادیوم تشکیل شده است.
این ترکیب باعث می شود رنگ طلا عمیق تر و درخشان تر باشد. طلای ۱۸ عیار معمولا رنگ زرد گرم و پررنگی دارد و به همین دلیل ظاهر لوکس تری نسبت به عیارهای پایین تر ایجاد می کند.
این نوع طلا در رنگ های مختلف مانند زرد سفید و رزگلد نیز ساخته می شود. با وجود درصد بالای طلای خالص همچنان از استحکام خوبی برخوردار است و برای ساخت بسیاری از زیورآلات ظریف و باکیفیت استفاده می شود. به دلیل مقدار بیشتر طلای خالص قیمت طلای ۱۸ عیار از عیارهای پایین تر بیشتر است. بسیاری از سرویس های طلای عروس حلقه های نامزدی و جواهرات خاص از این نوع طلا ساخته می شوند.
طلای ۲۱ عیار
طلای ۲۱ عیار حدود نود و یک درصد طلای خالص دارد و مقدار کمی از آن شامل فلزات دیگر است. به همین دلیل این نوع طلا در میان زیورآلات یکی از خالص ترین انواع طلا به شمار می آید.
رنگ طلای ۲۱ عیار معمولا زرد روشن و براق است زیرا مقدار آلیاژ در آن کم است. با این حال به دلیل خلوص بالا نسبت به عیارهای پایین تر نرم تر و انعطاف پذیرتر است.
از این طلا بیشتر در جواهرات سنتی و طرح های فرهنگی استفاده می شود. همچنین برای ساخت زیورآلاتی که دارای طرح های پیچیده یا حکاکی هستند گزینه مناسبی محسوب می شود.
به دلیل مقدار بیشتر طلای خالص قیمت این نوع طلا نسبت به بسیاری از عیارهای دیگر بالاتر است و خریداران آن معمولا به دنبال ارزش و خلوص بیشتر هستند.
طلای ۲۴ عیار
طلای ۲۴ عیار خالص ترین نوع طلا است که در بازار وجود دارد. این نوع طلا تقریبا از صد درصد طلای خالص ساخته شده است و مقدار آلیاژ در آن بسیار ناچیز است.
رنگ طلای ۲۴ عیار زرد پررنگ و طبیعی است و بسیاری از افراد این رنگ خاص را نشانه طلای واقعی می دانند. با این حال خلوص بالا باعث می شود این طلا بسیار نرم باشد.
به دلیل همین نرمی این نوع طلا در برابر خراشیدگی یا تغییر شکل حساس است و برای استفاده روزمره در قالب زیورآلات چندان مناسب نیست. به همین دلیل بیشتر برای ساخت شمش طلا سکه یا برخی زیورآلات خاص مورد استفاده قرار می گیرد.
طلای ۲۴ عیار به دلیل خلوص بالا گزینه ای بسیار مناسب برای سرمایه گذاری محسوب می شود و ارزش آن معمولا بر اساس قیمت روز طلا در بازار تعیین می شود.
راه های تشخیص عیار طلا
برای تشخیص عیار طلا روش های مختلفی وجود دارد. برخی از این روش ها ساده هستند و برخی دیگر نیاز به ابزارهای تخصصی دارند. در بسیاری از موارد بهتر است بررسی دقیق عیار طلا توسط افراد متخصص انجام شود تا آسیبی به قطعه وارد نشود.
بررسی کد حک شده روی طلا
بیشتر زیورآلات و سکه ها دارای عدد یا کدی هستند که میزان خلوص طلا را نشان می دهد. برای نمونه عدد 999 نشان دهنده طلای ۲۴ عیار است و عدد 750 معمولا به طلای ۱۸ عیار اشاره دارد. این کدها اغلب در قسمت های پنهان مانند داخل حلقه یا روی قفل گردنبند حک می شوند. وجود این علامت ها می تواند تا حد زیادی اصالت و عیار طلا را مشخص کند.
تست اسید و سنگ محک
یکی از روش های قدیمی و دقیق برای تشخیص عیار طلا استفاده از سنگ محک و اسید مخصوص است. در این روش ابتدا قطعه طلا روی سنگ کشیده می شود و سپس چند قطره اسید روی رد آن قرار می گیرد. واکنش اسید با فلز مشخص می کند که میزان طلای خالص در آن چقدر است. این روش دقت خوبی دارد اما به دلیل استفاده از مواد شیمیایی باید توسط افراد حرفه ای انجام شود.
دستگاه تستر الکترونیکی طلا
تسترهای الکترونیکی با بررسی رسانایی الکتریکی طلا میزان خلوص آن را مشخص می کنند. این روش بسیار سریع و بدون آسیب است و نتیجه دقیقی ارائه می دهد. به همین دلیل بسیاری از جواهرسازان و طلافروشان از این دستگاه برای بررسی عیار طلا استفاده می کنند.
آنالیز فلورسانس اشعه ی ایکس (XRF)
یکی از پیشرفته ترین روش های تشخیص عیار طلا استفاده از فناوری XRF است. در این روش اشعه ایکس به فلز تابانده می شود و ترکیبات آن به صورت دقیق تحلیل می شود. این روش بدون آسیب به طلا ترکیب کامل فلز را مشخص می کند و دقت بسیار بالایی دارد. معمولا آزمایشگاه های تخصصی و طلافروشان حرفه ای از این دستگاه استفاده می کنند.
بررسی وزن و ابعاد طلا
طلا فلزی بسیار سنگین است و چگالی بالایی دارد. با مقایسه وزن یک قطعه طلا با نمونه ای مشابه می توان تا حدودی عیار آن را تخمین زد. این روش به تنهایی دقیق نیست اما در شرایطی که ابزارهای حرفه ای در دسترس نباشند می تواند اطلاعات اولیه ای ارائه دهد.
استفاده از آهن ربا
طلا خاصیت مغناطیسی ندارد و به آهن ربا جذب نمی شود. اگر قطعه ای به آهن ربا بچسبد احتمال دارد در ترکیب آن فلزات دیگری وجود داشته باشد. هرچه واکنش قطعه به آهن ربا بیشتر باشد احتمال پایین بودن عیار طلا نیز بیشتر خواهد بود. البته این روش تنها یک بررسی اولیه محسوب می شود.
توجه به رنگ طلا
رنگ طلا نیز می تواند نشانه ای از میزان خلوص آن باشد. طلای ۲۴ عیار معمولا زرد بسیار درخشان دارد در حالی که طلاهای با عیار پایین تر رنگ ملایم تری دارند.
با این حال رنگ به تنهایی معیار دقیقی برای تشخیص عیار نیست زیرا آلیاژها و روکش ها نیز می توانند روی ظاهر طلا تاثیر بگذارند. برای اطمینان بیشتر بهتر است این روش در کنار سایر روش های تشخیص استفاده شود.