مجله آلامتو

هرچه فرهنگ کشوری پربارتر باشد، روزهای خاص و مناسبت‌های سالیانه آن نیز بیشتر است. روزها و شب‌هایی که روح و هویت یک ملت محسوب می‌شوند. شب یلدا برای ما ایرانی‌ها یکی از همین مناسبت‌های خاص است. شبی که پاییز تمام می‌شود، میترا یا همان خورشید متولد می‌شود و طولانی‌ترین شب سال رقم می‌خورد. در برخی نقاط کشور به این شب، شب چله نیز می‌گویند. شبی که برای ایرانیان نوعی دورهمی خانوادگی محسوب می‌شود. کوچکترها به دیدار بزرگ‌ترها می‌روند و سفره‌های رنگین پهن می‌شوند. شبی که افراد سعی می‌کنند با در کنار هم بودن و معاشرت کردن بگویند سرمای زمستان را به کمک هم تاب خواهند آورد و از طولانی بودن شب‌های زمستان هراسی ندارند. در این شب سنت‌های قدیمی و زیادی اجرا شده و برگزار می‌شود. شبیه خواندن شاهنامه و گرفتن فال حافظ که پای ثابت این شب هستند. یا هدیه دادن داماد به عروس یا طبخ غذاهای مختلف و خوراکی‌های متعدد. مگر می‌شود یک مهمانی بزرگ برپا باشد و جای خاصی برای خوراک، غذا و تنقلات در نظر گرفته نشده باشد؟ حالا تصور کنید باتوجه به گستردگی جغرافیایی ایران، چقدر این آداب و رسوم‌ها، خوراکی‌ها و سنت‌های شب یلدا می‌توانند گسترده باشند.

یلدا با ناتلی

به‌طور مثال در خراسان جنوبی سنتی قدیمی وجود دارد که همچنان در بعضی از مناطق برگزار می‌شود. مراسمی به نام “کف زدن”. در این مراسم ریشه گیاهی به نام چوبک را که به آن «بیخ» هم می‌گویند در آب خیسانده و پس از چند بار جوشاندن، در ظرف بزرگ سفالی به نام تغار می‌ریزند. مردان و جوانان فامیل با دسته‌ای از چوب‌های نازک درخت انار به نام “دسته گز” مایع مزبور را برای ساعت‌ها هم می‌زنند تا به صورت کف سفت درآید. این کار باید در محیط سرد صورت گیرد تا مایع مزبور کف و سپس سفت شود. طوری که خشک شده آن مانند گز اصفهان باشد. کف آماده شده در پایان با مخلوط کردن شیره شکر آماده خوردن شده و پس از تزیین با مغز گردو و پسته برای پذیرایی مهمانان برده می‌شود.

یا در لرستان که در شب یلدا “گندم شیره” می‌خورند. برای این خوراکی ابتدا گندم را در شیره می‌خیسانند و زردچوبه و نمک را با آن مخلوط می‌کنند. سپس آن را روی ساج برشته می‌کنند و همراه بادام، گردو، کشمش، سیاه دانه و کنجد مخلوط می‌کنند.

گیلانی‌ها هم برای این شب ازگیل خوشمزه‌ای می‌خورند. در فصل پاییز، ازگیل خام را در خمره می‌ریزند، خمره را پر از آب می‌کنند و کمی نمک هم به آن می‌افزایند و در آن را می‌بندند و در گوشه‌ای خارج از هوای گرم اتاق می‌گذارند. ازگیل سفت و خام، پس از مدتی پخته و آب‌دار و خوشمزه می‌شود.

اما جدا از مراسم و آیین‌های خاص، بعضی از آداب غذایی مخصوص شب یلدا در شهرهای مختلف مشترک بوده و در سفره‌ی شب یلدای همه اقوام دیده می‌شود. برای نمونه می‌توان به میوه، شیرینی و آجیل شب یلدا اشاره کرد. هر جای ایران بروید در آجیل شب یلدای اقوام مختلف حتما کشمش، گردو، بادام، قیسی، برگه زردآلو یا برگه گلابی، انجیر و خرما پیدا می‌کنید. یا انار و هندوانه که جزء جدانشدنی سفره‌ی این شب طولانی به حساب می‌آیند. در فرهنگ ما رنگ قرمز نمادی از نور خورشید است. بنابراین دور از ذهن نیست که رنگ قرمز انار و هندوانه اشاره‌ای به همین موضوع داشته باشد و تمثیلی باشد از این‌که این شب طولانی نیز می‌گذرد و خورشید طلوع خواهد کرد.

یلدا ناتلی

شیرین‌کامی در شب یلدا

شیرینی هم بخشی از این شب قدیمی و طولانی به حساب می‌آید. مگر دورهمی و مناسبت خوش‌یمنی هست که در آن از شیرینی و به دنبال آن شیرین‌کامی خبری نباشد؟ شیرینی هم از آن اقلامی است که در گذشته‌ها به صورت خانگی و سنتی تهیه می‌شد اما تغییر ذائقه مردم در سال‌های اخبر، آن‌ها را به شیرینی و کیک‌های تهیه شده در قنادی‌های شهر بیشتر از پیش متمایل کرده است. شیرینی و کیک‌هایی که غالبا با حال‌وهوای یلدا آماده می‌شوند. با طعم و مزه و ظاهری که تداعی‌کننده‌ی این شب هستند. شیرینی تر، کاپ‌کیک، دسر، کیک‌های بزرگ مهمانی و انواع دیگر شیرینی‌ها در شکل و ظاهری شبیه هندوانه و انار و با حضور پررنگ رنگ‌های قرمز و سبز، نمای جدید و جالبی برای سفره شب یلدای ایرانی‌ها محسوب می‌شوند.

یلدا ناتلی

قنادی ناتلی شما را صدا می‌زند

قنادی ناتلی یکی از قنادی‌های معروف شهر تهران است که نگاه خوبی به تقویم و مناسبت‌های سالیانه دارد. این قنادی امسال نیز شب یلدا را فراموش نکرده است و از چند هفته قبل توجه و اهتمام زیادی را معطوف به این جشن ملی کرده است. اگر سری به یکی از چهار شعبه ناتلی در نقاط مختلف شهر بزنید، حتما وسوسه خریدن کیک یا شیرینی مخصوص شب یلدا به جانتان خواهد افتاد. رنگ‌های بسیار زنده و گرم شیرینی‌ها و قرمز پررنگ و سبز جان‌دار کیک‌ها خبر از طعمی به یادماندنی می‌دهند. انار و هندوانه‌هایی که قرار است کام شما را در طولانی‌ترین شب سال شیرین کنند. خامه‌ای به رنگ سبز و بعد تکه‌ای شکلات یا کیک به شکل برشی از هندوانه. یا قاچی از هندوانه‌ای خوش‌رنگ که با اولین گاز متوجه می‌شوید گرچه آب‌دار نیست اما شیرین و خوشمزه است. به‌خصوص که بافت کیک آن بسیار نرم و ترد تهیه شده است. یا انار بزرگی که دانه‌های دل آن نیز دیده می‌شود.

y4

تا فرصت باقی است به یکی از شعب این قنادی مراجعه کنید. حتی می‌توانید ایتدا نمونه‌ای از این شیرینی‌ها را در صفحه اینستاگرام این قنادی ببینید. شما حتی می‌توانید با یک تماس، شیرینی یا کیک خود را به صورت تلفنی سفارش بدهید. پس یادتان باشد که وقت را از دست ندهید.

به اشتراک بگذارید: تلگرام گوگل‌پلاس لینکدین

نظر خود را بیان کنید