مجله آلامتو

پیش فعالی کودکان یعنی چه؟

پیش فعالی ، شایعترین بیماری روانی در کودکان

بچه بیش فعال hyperactive-child

بچه من بيش فعال است؟ اين جمله اي است كه از زبان عده زيادي از مادران امروزي شنيده مي شود، جمله اي كه ناخواسته به دنياي مادران جوان بدل شده است.

امروزه شيطنت كلمه نا آشنايي براي پدران و مادران شهر زده محسوب مي شود و آنان با مشاهده اندك شيطنتي بارها تصميم مي گيرند تا كودك خود را تحت نظر روانپزشك آرام كنند. اما دريغ كه دلبندشان از لحاظ جسمي و رواني سالم است و تنها با شيطنت كردن روند طبيعي رشد خود را سپري مي كند.
متاسفانه اطلاق كلمه «بيش فعال» به كودكان، سبب شده است تا شطينت طبيعي كودكان با مرض بيش فعالي اشتباه گرفته شود.
مادران دنياي مدرنيته امروزي، خسته از تحمل شيطنت هاي كودكانه با بي رحمي تمام، برچسب بيش فعالي را بر پيشاني دلبندان خود بزنند و تلاش كنند تا با راهكاري آسان؛ آبي برآتش بريزند و شيطنت هاي فرزند خود را سركوب كنند و از او موجودي آرام و بي صدا بسازند.
در گذشته؛ كودك شيطان را «بچه تخس» مي ناميدند و با لذت بردن از شيطنتش، او را باهوش و باذكاوت تلقي مي كردند و اما امروزه، شيطنت نوعي اختلال رفتاري و بيش فعال در كودك تلقي مي شود كه طبق نظر اكيد والدين بايد تحت مداوا قرار گيرد.
به كودك امروز گفته مي شود كه نبايد شيطنت كند، بدود، بالا و پايين بپرد، در كوچه و محله دوستيابي كند و يا با فوتبال بازي كردن در كوچه و محله وقت گذراني كند.
او بايد فقط و فقط درخانه آرام و بي صدا جلوي چشمان والدين باشد و تنها اجازه دارد به تلويزيون و بازي هاي رايانه اي اش دلخوش باشد.
بازي كردن او فقط به پايان هفته و تعطيلات و گردش بيرون از خانه منتهي مي شود.
كودك بخت برگشته شيطان امروز، مجبور است بجاي پرسه زدن در محيط اطراف خود و كشف دنياي پيراموني، دوران شيرين كودكي اش را با پزشك مشاور و داروهاي شيميايي بيجا بگذراند.

اختلال بيش فعالي چيست ؟

اختلال بيش‌فعاليAttention-deficit hyperactivity disorder) ADHD) يك اختلال رفتاري رشدي در كودكان است.
براساس آمارهاي موجود؛ اين بيماري در پسرها شايع‌تر است. اين علايم در برخي كودكان بيشتر و در برخي كمتر است.
كودكان بيش فعال اغلب توانايي دقّت و تمركز بر روي يك موضوع را ندارند، قدرت يادگيري در آنها كند است و كودك از فعاليت بدني غيرمعمول و بسيار بالايي برخوردار هستند.
برخي روانشناشان براين باروند كه اختلال كمبود توجه (بيش فعالي) از زمان رشد طبيعي نوپاها قابل تشخيص نيست و علائم آن از 7 سالگي شروع مي‌شود.
آنان مي گويند:‌بيش فعالي در دوران مدرسه مشكلات جدي ايجاد مي‌كند و بايد حتما مورد توجه قرار گيرد.
به گفته پزشكان، علت بيش فعالي كودكان بيشتر به نقص در تكامل سيستم اعصاب مربوط مي شود. يعني گفته مي شود كه كودكان مبتلا احتمالاً در قسمت‌هايي از مغز كه مسئول توجه، تمركز و تنظيم فعاليت‌هاي حركتي است دچار نقايص جزئي هستند.

 بچه سالم چه بچه اي است؟

روانشناسان كودك مي گويند: بچه سالم بچه اي است كه متناسب با سن خود حرف مي‌زند و از لحاظ شاخص‌هاي تكاملي مشكلي ندارد. در هر سني خود را به اندازه خود مطرح مي‌كند. انتظار توجه از ديگران را دارد اما توقع ندارد همه فقط به او نگاه كنند.
از تمركز و دقت متناسب با سن خود برخوردار است و غالبا با بچه اي همسن خود بازي و مدارا مي كند.

همچنین بخوانید: چگونه عادت بد کودک را ترک دهیم؟

** كارشناسان چه مي گويند:

كارشناسان معتقدند شيطنت كودكان با مرض بيش فعالي نبايد اشتباه گرفته شود و كودكان بايد در شرايط مناسب امكان تخليه هيجانات خود را در خانه و يا بيرون از خانه داشته باشند.
اينان براين باورند كه هر گونه اقدام غير كارشناسي و نادرست در كنترل شيطنت كودكان مي تواند آسيب هاي جدي را به روح و روان و جسم كودكان وارد آورد.
دراين باره با كارشناسان و روانشناسان به گفت و گو نشستيم و آنان چنين نظر دادند:
افشين طباطبايي پژوهشگر اجتماعي درگفت وگو با خبرنگار ايرنا در اين درباره مي گويد: با تغيير شكل زندگي از گذشته تاكنون و مدرنيته شدن شكل زندگي ها؛ كودك امروز از فضاي كمتري نسبت به گذشته براي تخليه انرژي اش برخوردارهستند وهرحركتي از سوي آنان براي كشف دنياي پيراموني اشان اين طور تلقي مي شود كه آنها مرض بيش فعال دارند.
اين جامعه شناس مي افزايد: كودكان بايد ازفضاي مناسب براي بازي و تفريح برخودار باشند و بتوانند متناسب با سن خود شيطنت كنند و به رشد برسند.
وي خاطرنشان مي كند:‌ در گذشته، امكانات اجتماعي براي بازي و فعاليت بچه ها بيشتر فراهم بود و بچه ها درشهرها اغلب در فضاهاي باز، خانه هاي بزرگ در كوچه ها، محله ها، همسايه ها و يا در روستاها دردشت و دمن با طبيعت سروكار داشتند و تجربيات اجتماعي مي آموختند و كنجكاوي كودكانه اشان را ارضا مي كردند.
وي ادامه مي دهد:‌ اكنون با مدرنيته شدن جامعه طي 40- سال اخير و شلوغ شدن شهرها، كوچك شدن خانه ها و ممنوعيت بازي كودكان در كوچه و محله ها، اين امكان براي كودكان محدود شده است واين امر سبب شده تا انرژي كودكان در ارتباط برقرار كردن با دنياي بيروني همچون بمبي فوران كند.

طباطبايي مي گويد:‌ پدر و مادر امروز كه در محيط بيرون خانه در شرايط آرام و بي صدا وقت مي گذراند تصور مي كند بايد از تحرك بچه درخانه بكاهد و شرايط خانه نيزهمچون محل كار بي صدا و آرام باشد و بايد از تحرك بچه كم كنند.
طباطبايي تصريح مي كند:در ميان گذاشتن رفتارهاي شيطنت آميزكودكان با پزشكان مشاور سبب مي شود تا پزشك براي آرام نگه داشتن كودكان و كم كردن تحرك آنان به عنوان كودكان بيش فعال، دارو تجويز كند.اين داروها كودك را نيمه خواب و خمار مي كند و با ذات انساني بچه جور نيست.
اين پژوهشگر اجتماعي پيشنهاد مي كند بجاي دارو درماني كودك، والدين اقدام به وقت گذراني براي او بكنند و انرژي او را سركوب نكنند، بايد انرژي كودكان بطور طبيعي تخليه شود.
وي راهكار بيدار نگه داشتن كودك را تا نيمه شب، براي تخليه انرژي او؛ كار درستي ندانسته و مي گويد: انرژي كودك بايد در شرايط مناسب تخليه جسمي شود.
طباطبايي همچنين به مادران توصيه مي كند كه با مشاهده علائم بيش فعالي در كودكان خود، از نظرات متخصصين روانشناسي كودك بهره مند شوند تا كودكان روند طبيعي رشد خود را طي كنند.
وي همچنين مطالعه در شبكه هاي اجتماعي معتبر و بي توجهي به حرف هاي اطرافيان را از ديگر راهكارهاي رويارويي با كودكان شيطان عنوان مي كند.
«بهمن بهمني» دكتراي مشاوره هم مي گويد: هر بچه شيطاني را نمي توان بيش فعال قلمداد كرد چرا كه همه بچه ها متناسب با سنشان ممكن است فعاليت هاي رفتاري دور از انتظار داشته باشند كه فقط نشات گرفته از شيطنتشان باشد و بايد در اين حركات دقت لازم را بخرج داد .
اين روانشناس مي افزايد: بيش فعالي دركودكان بايد درست تشخيص داده شود چرا كه گاهي با علائم مشابه اختلال رفتاري در كودك و يا جلب توجه اشتباه گرفته مي شود.
بهمني خاطرنشان مي كند: متاسفانه در زمان حاضر خيلي از مادران، معلمان و حتي برخي همكاران حوزه سلامت، ناآگاهانه براي بچه هاي بازيگوشي كه بيش از حد انتظار فعاليت مي كنند احتمال اختلال بيش فعالي مي دهند و مشكلاتي را براي بچه درست مي كنند.
وي تاكيد مي كند: ‌اگر مرض بيش فعالي در كودكان درست تشخيص داده نشود و با اختلالات ديگر اشتباه گرفته شود در روند درمان دارويي؛ بچه دچار مشكلاتي خواهد شد و به او آسيب رواني از قبيل عدم اعتماد به نفس،‌ عزت نفس پايين وارد مي آيد و خود پنداريش را از دست مي دهد.
بهمني با بيان اينكه مرض بيش فعالي در كودك؛ معيارها و علايم مشخص دارد از مادران خواست تا بي جهت هر شيطنت كودكانه اي را بيش فعالي تلقي نكنند و بچه را بصورت اجبار تحت درمان دارويي قرار ندهند.
اين دكتر مشاور مي گويد: بچه بيش فعال داراي مجموعه علائمي است كه از ديگر بچه ها و يا بچه هايي كه داراي اختلالات رفتاري است قابل تشخيص است.
وي مي افزايد:‌ بچه بيش فعال نمي تواند متناسب با سنتش روي موضوعي تمركز كند و كاري را انجام دهد، نسبت به سنش در مقايسه با ديگر همسالان خود از تمركز پاييني نسبت به موضوعات دنياي پيرامونش برخوردار است، بدنش بي قرار است و نمي تواند راحت جايي بنشيند، ملاحظه گري در كارهايشان پايين است و به خود و محيط شان آسيب وارد مي كنند و نيز خوابشان نسبت به بچه هاي هم سنشان كمتر است.
بهمني مي گويد: اگر علائم و حركات بيش فعالي در كودك در شرايط امن خانه و محيط مناسب زندگي اش بروز كند؛ مي توانيم بگوييم او بيش فعال است در غير اين صورت ممكن است بچه تحت تاثير مشكلات محل زندگي خود اين حركات را از خود نشان دهد كه در آن صورت اختلال بيش فعالي بشمار نمي آيد.
وي ادامه مي دهد: يعني ممكن است بچه اي تحت تاثير محيط ترساننده خانه، ‌آزار والدين و يا ناامني و نياز به توجه شيطنت كند و يا حركات غيرارادي را از خود نشان دهد كه در آن صورت تشخيص بيش فعالي داده نمي شود چرا كه مشكل چيز ديگري است كه بايد كودك تحت مداوا قرار گيرد.
وي تاكيد مي كند: در اغلب موارد اختلال بيش فعالي در كودكان زمينه ژنتيك و محيطي دارد.

به اشتراک بگذارید: تلگرام گوگل‌پلاس لینکدین

نظر خود را بیان کنید