مجله آلامتو

عوارض نوشابه های انرژی زا

چرا نوشابه های انرژی زا مضر هستند؟

نوشابه Beverage

نوشابه های انرژی ‌زا هرچند در نوع خود نوشیدنی های‌ نسبتا جدیدتری هستند ولی بسرعت توانسته اند در كنار سایر نوشابه‌ها قد علم كنند و طرفداران خاص خود را بیابند.

این در حالی است كه مصرف این نوع نوشیدنی به ویژه به صورت افراطی، سلامت مردم را با مخاطراتی جدی روبرو كرده است و كم نیستند افرادی كه با خوردن این نوشابه ها با مشكلات جسمانی ، روانی و حتی مرگ روبرو شده‌اند؛ به همین دلیل است كه فروش این نوع نوشابه‌ در برخی از كشورها ممنوع اعلام شده است و برخی نیز این نوشابه ها را با نصب برچسب هشدار به مشتریان عرضه می كنند.

اما در كشور ما قصه این نوشابه ها چیست ؟ در زمان حاضر مصرف این نوشابه ها از گروه های خاصی همچون ورزشكاران پا را فراتر گذاشته و به سمت دانش آموزان هم سوق یافته است.

دكتر « محمد هاشمی »‌ دبیر انجمن پیشگیری از چاقی در جدید ترین مطالب درج شده در سایت شخصی اش تلاش كرده است كه به پرسش های مطرح در خصوص خواص و ضرر های نوشابه های انرژی زا پاسخ گوید.

تفاوت نوشابه‌های انرژی‌زا

اطلاق لفظ انرژی ‌زا برای این نوشابه‌ها، لفظی عامیانه است و مبنای علمی ندارد. این موضوع كه آیا واقعا نوشابه‌های انرژی‌زا ، انرژی افراد را افزایش می‌دهد و آیا این انرژی پایدار است و نیز اینكه آیا بر كارایی و بازدهی فعالیت‌های ذهنی تاثیر دارد، سوال‌هایی است كه پاسخ مثبت قاطعی درباره آن وجود ندارد و به همین دلیل، اطلاق لفظ انرژی ‌زا بودن این نوشیدنی با تردید مواجه شده است.

نوشابه‌های انرژی‌زا كه به طور معمول در بازار فروخته می‌شود، غالبا در واحد حجم، نسبت به نوشابه‌های دیگر دارای كالری بیشتری است و طبیعتا وقتی كسی این نوشابه‌ها را مصرف می‌كند به ازای هر میلی لیتر یا هر واحد حجمی كه از این نوشابه می‌خورد، در مقایسه با سایر نوشابه‌ها كالری بیشتری دریافت می‌كند كه تفاوت عمده این نوشیدنی‌ها با سایر نوشابه‌ها نیز همین نكته است.

مواد تشكیل دهنده نوشابه‌های انرژی‌زا چیست؟

اجزای مواد این نوشابه‌‌ها بستگی به فرمولاسیونی دارد كه هر كمپانی برای ساخت از آن استفاده می‌كند. معمولا كمپانی‌ها مواد تشكیل دهنده این نوشابه‌ها را بر روی قوطی آن‌ها درج می‌كنند، اما فرمولاسیون‌ و نحوه تركیب مواد آن را به عنوان یك راز برای خود نگه‌ می‌دارند و از افشای آن خودداری می‌كنند.

قندها و مواد انرژی زا در ساخت این نوشابه‌ها پایه اصلی تولید را تشكیل می‌دهد كه در برخی‌ از آن‌ها كافئین هم وجود دارد.

تاثیر نوشابه‌ها بر فرآیند تولید انرژی در بدن

افرادی كه به دنبال كسب انرژی بیشتری هستند و یا می‌خواهند فعالیت سنگین‌تری را انجام دهند، مانند انجام حركات ورزشی سنگین از نوع وزنه‌برداری و كشتی و یا ورزش‌های استقامتی مانند دویدن یا فوتبال بازی كردن، ممكن است سراغ این نوع نوشیدنی هم بروند. این افراد باید بدانند آیا اساسا انتظار آن‌ها با این نوشابه‌ها برآورده می‌شود یا خیر.

در تحلیلی ساده ، وقتی انرژی در حجم بسیار زیادی وارد بدن می‌شود، قند خون را در مدت كوتاهی افزایش می دهد و در نتیجه سیستم و هوشمند كنترل قند خون فعال و انسولین بیشتری ترشح می شود.

ترشح یكباره انسولین باعث جذب قند توسط سلول‌ها می شود كه در پی آن افت قند، رخ می‌دهد. در نتیجه، مصرف نوشیدنی‌های انرژی‌زا در طول فعالیت روزمره یا فعالیت ورزشی باعث افت انرژی و افت قند می‌شود. بنابر این می‌توانیم نتیجه بگیریم كه انتظار ما از افزایش انرژی از طریق این نوشیدنی‌ها یك انتظار غیر معقول و بیهوده‌ای است.

چه بیماری‌هایی را به وجود می‌آورد؟

این نوشابه‌ها بر اساس تركیب محتویات می‌تواند آسیب‌های مختلفی را وارد كند. از آن‌جایی كه پایه تمام این نوشابه‌ها قند است، استفاده مكرر آن می‌تواند باعث فرسودگی سیستم كنترل قند خون و در دراز مدت زمینه ساز بروز دیابت شود. برخی از این نوشابه‌ها حاوی موادی مانند كافئین یا محرك‌هایی از این دست است كه د بر سلسله اعصاب مركزی تاثیر می گذارد و یا آنكه عوارضی مانند تپش قلب، تعریق و افزایش برخی هورمون‌ها را در پی دارد

همچنین مصرف زیاد این نوشابه‌ها بسته به نوع تركیبات موجود در آنها منجر به مشكلات كبدی نیز می‌شود. در مجموع مصرف این نوشابه‌ها عوارض كوتاه مدت و بلند مدت برگشت ناپذیری را برجای می‌گذارد.

 چه تاثیری بر فرآیند رشد كودكان دارد ؟

نه تنها خوردن این نوشابه‌ها كه اساسا رویكرد تغذیه‌ای دانش‌ آموزان باید اصلاح شود. این كه فكر كنیم برای درس خواندن نیاز به انرژی بیشتری وجود دارد و دانش‌آموزان به پرخوری روی آورند یا در ایام امتحانات برای فراگیری بیشتر تغذیه خاصی مد نظر قرار گیرد تا كالری بیشتری به دست آید، تصور كاملا غلط و باور نادرستی است. كودكان باید در طول زندگی از الگوی صحیح غذایی برخوردار باشند و این طور نباشد كه فقط در فصل امتحانات به تغذیه آن ها توجه شود.

در این زمینه خوردن صبحانه و مصرف مغزها در میان‌ وعده‌ها در فراگیری دانش‌آموزان و نیز تامین مواد مورد نیاز بدن نقش اساسی دارد و باید اذعان داشت كه خوردن نوشیدنی‌های انرژی‌زا در افزایش فراگیری دانش آموزان هیچ تاثیری ندارد.

این مطلب را نیز نباید فراموش كرد كه در زمان حاضر مشكلی در سطح جامعه وجود دارد و آن اینكه تغذیه دانش‌آموزان روند غلطی را طی می‌‌كند به گونه‌ای كه آنان را در بزرگسالی با اضافه وزن روبرو می‌كند.

همچنین بخوانید: چگونه همیشه سلامت باشیم؟

آیا مصرف این نوشیدنی ها برای ورزشكاران ضرر دارد؟

استفاده ورزشكاران از نوشابه‌های انرژی‌زا و یا مكمل های غذایی غیر مجاز هر چند كه در زمان كوتاهی آن ها را در رسیدن به انتظارات خود كه كسب انرژی یا داشتن ماهیچه‌های عضلانی است، كمك می‌كند ولی استفاده طولانی آن، عوارض جبران ناپذیری را بر جای می‌گذارد. همچنین ورزشكاران باید در نظر داشته باشند كه نوشابه‌های انرژی‌زا نمی تواند آن ها را در كسب امتیازات و یا ركوردهای بالا كمك كند و اگر در صدد تامین انرژی یك باره هستند، مصرف یك لیوان شربت آب لیمو قبل یا حین فعالیت ورزشی نیز می‌تواند همان اثرات نوشابه های انرژی زا را داشته باشد.

چه افرادی باید از خوردن این نوشیدنی خودداری كنند؟

افرادی كه دچار اختلالات متابولیكی و سوخت و ساز بدن هستند، مانند مبتلایان به دیابت، چربی خون و نیز كسانی كه مشكلات كبدی دارند، به طور جدی باید از مصرف این نوشابه‌ها پرهیز كنند.

سایر افراد هم نباید بیش از حد تفنن از این نوشابه‌ها استفاده كنند. فقط زمانی كه مایل باشند در فاصله كوتاهی از افزایش انرژی برخوردار باشند می توانند این نوشابه ها را مصرف كنند در غیر این‌صورت مصرف آنها با فواصل كوتاه توصیه نمی‌شود.

زمان مناسب برای مصرف نوشابه های انرژی زا

برای مصرف تفننی نمی‌توان تواتر در نظر گرفت. ولی توصیه می‌شود مانند سایر نوشابه‌های گاز‌دار این نوشابه‌ها نیز حداكثر هفته‌ای یك بار بیشتر مصرف نشود. مصرف این نوشابه‌ها بهتر است با وعده‌های غذایی فاصله داشته باشد و همراه با وعده غذایی خورده نشود؛ زیرا كالری غذا را بالاتر می‌برد.

همچنین باید در نظر داشت كه مصرف این نوشابه‌ها جایگزین میان وعده‌های غذایی ضروری مانند شیر، لبنیات و میوه‌جات نشود. از طرف دیگر توصیه می‌ شود كه با شكم خالی نیز خورده نشود و باید گفت كه بهترین زمان مصرف این نوشابه‌ها در ساعت 10 صبح یا ساعات عصر است.

آیا منجر به مشکلات عصبی می شود؟

برخی از نوشابه‌هایی كه حاوی كافئین یا گروه آمفتامینها هستند و هوشیاری را افزایش می‌دهند، چنانچه به افراط نوشیده شوند ، می‌توانند عوارض سویی در سلسله اعصاب مركزی ایجاد كنند و سیستم سمپاتیك و خودكار بدن را تحت تاثیر قرار دهند و اینكه مصرف آنها در دراز مدت بر خلق‌وخو و رفتار آدم‌ها تاثیر می گذارد.

به اشتراک بگذارید: تلگرام گوگل‌پلاس لینکدین

۱ دیدگاه

  1. Oishi بزن روشن شی
    مژده به آن عزیزانی دنبال تنوع و تغییرات دلنشین هستند
    بهمن راحتی
    فقط کافیست یکبار نوشیدنی oishi را امتحان کنید
    از مارکت های معتبر و فروشگاههای زنجیره ای تهیه فرمائید
    تلفن دفتر پخش : 44264087-021
    oishi.ir

نظر خود را بیان کنید